InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hondenbeet en kattenbeet: symptomen, oorzaak en behandeling

Hondenbeet en kattenbeet: symptomen, oorzaak en behandeling

Hondenbeet en kattenbeet: symptomen, oorzaak en behandeling Het komt vaak voor dat een mens gebeten of gekrabd wordt door een dier. Bijvoorbeeld een hond of kat. Dieren die zich bedreigd voelen en niet weg kunnen, bijten of krabben. Men spreekt van een bijtwond als de beet door de huid heen gaat. Soms is er naast een huidbeschadiging, ook sprake van pees, gewricht, zenuw of bot beschadiging. In dat geval is chirurgische behandeling nodig. Bij een bijtwond is het verstandig altijd contact op te nemen met de huisarts.

Hondenbeet en kattenbeet


Hondenbeet en kattenbeet - inleiding

Door een honden- of kattenbeet komen micro-organismen van het dierlijk gebit in de bijtwond. In kweken van hondenbeet- en kattenbeetinfecties werden vooral de volgende ziekteverwekkers aangetroffen:
  • Pasteurella (respectievelijk 50 en 75%);
  • streptokokken (46%); en
  • stafylokokken (respectievelijk 23 en 35%).¹

Bij kattenbeten gaat het vooral om Pasteurella multocida en bij hondenbeten om Pasteurella canis. Grillige en/of diepe bjtwonden vormen een ideale voedingsbodem voor deze ziekteverwekkers, die afkomstig zijn van de mondflora van het dier. Een krabwond geeft minder kans op infectie dan een bijtwond.

Kattenkrabziekte: besmetting vindt plaats via een krab van een kat / Bron: Mydegage/Shutterstock.comKattenkrabziekte: besmetting vindt plaats via een krab van een kat / Bron: Mydegage/Shutterstock.com
Kattenkrabziekte is een infectieziekte die kan worden overgedragen van dieren op mensen (een zoönose). De ziekte wordt via een krab of beet van een besmette (vaak jonge) kat en soms ook een hond, op mensen wordt overgebracht en heeft als belangrijkste kenmerk een lymfklierzwelling in het lymfeklierstation dat de plek waar gekrabd is, verzorgt. Kattenkrabziekte leidt meestal tot spontaan herstel.

Vóórkomen bijtwonden

Jaarlijks behandelen de Nederlandse huisartsen ongeveer 40.000 bijtwonden, waarvan 90% wordt veroorzaakt door een hond en 6% door een kat. Drie procent van de bijtwonden wordt verwezen naar de tweede lijn. Driekwart van de hondenbeten vindt plaats in de arm of de hand.² Naar schatting is de incidentie van kattenkrabziekte honderd tot duizend per jaar.

Behandeling van bijtwonden

Bijtwonden worden als volgt behandeld:
  • Bijtwonden worden goed schoongemaakt door middel van het uitspoelen van de wond met lauw water en eventueel dood weefsel te verwijderen (debridement). Zo nodig wordt lokale anesthesie toegepast. Een persoon die is gebeten doet er verstandig aan thuis de wond goed uit te spoelen onder de kraan. Een grote wond kan na het uitwassen afgedekt worden met een schoon verband of een schone doek. Neem daarna contact op met de huisartsenpraktijk.
  • Bij diepere bijtwonden worden de wondranden opengelaten (uitgezonderd het gezicht waar de randen losjes worden gehecht), zodat een goede drainage mogelijk is en bacteriën niet worden ingesloten wat de kans op een ontsteking verhoogt.
  • Gedurende twee dagen worden een nat verband aangebracht. Dit bevordert de doorbloeding en zorgt voor goede drainage. Dit vermindert de kans op infectie.
  • Bij wonden met een hoog infectierisico is voorbehoeding met antimicrobiële middelen aangewezen. Bij een hondenbeet geldt: bij diepe, moeilijk te reinigen bijtwonden en bijtwonden aan hand, pols, been of voet. Bij een kattenbeet is het infectierisico hoger en daarom is het toedienen van antibiotica zinvol. Ook bij mensen met een verminderde weerstand, is profylaxe met antimicrobiële middelen aangewezen. Eerste keus is amoxicilline / clavulaanzuur gedurende 7-10 dagen.
  • De kattenkrabziekte is self-limiting.
  • Bij bijtwonden van een dier is er kans op een infectie met tetanus, een infectieziekte die zeer ernstig kan verlopen. Afhankelijk van het tijdstip van de laatste tetanusvaccinatie, krijgt de persoon die gebeten een herhalingsprik. Wanneer de laatste inenting tegen tetanus langer dan 10 jaar geleden is, is een herhalingsprik geïndiceerd. Eventueel kan dit een dag na de beet nog gedaan worden.
  • Wanneer onderliggende structuren (pees, gewricht, zenuw of bot) zijn aangedaan, zal de huisarts verwijzen naar de tweede lijn.

Wanneer naar de huisarts met een bijtwond?

Het is verstandig om bij een bijtwond altijd contact op te nemen met de huisarts. De huisarts kan dan bepalen of een tetanus-injectie of antibiotica nodig is. Wanneer de wond gaat ontsteken, moet ook contact opgenomen worden met de huisarts. Een ontsteking van de wond kenmerkt zich door de volgende symptomen:
  • de wond wordt rood, dikker en gaat kloppen of gloeien;
  • er kan eventueel pus uitkomen;
  • soms gaat dit gepaard met koorts.

Noten
  1. http://nhg.artsennet.nl/kenniscentrum/k_richtlijnen/k_nhgstandaarden/NHGStandaard/M68_std.htm
  2. S. Zwart: Honden- en kattenbeet, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.197.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hondenbeet kan levensgevaarlijk zijnHondenbeet kan levensgevaarlijk zijnHet is van het grootste belang dat bij een hondenbeet gelijk de juiste Eerste Hulp wordt gegeven. Overigens zijn zowel d…
Wat te doen na een hondenbeet?Wat te doen na een hondenbeet?Als je door een hond bent gebeten, kun je te maken hebben met kneuzingen en of een botbreuk of een of meer open wonden o…
Op reis: infectieziektenHet is erg belangrijk om jezelf te beschermen tegen infectieziekten. Deze komen namelijk niet alleen in tropische oorden…
Gezichtstransplantatie en gevolgen voor de patiëntGezichtstransplantatie en gevolgen voor de patiëntIndien er een ernstig letsel is ontstaan bij een persoon aan het gezicht, kan het voorkomen dat er een gezichtstransplan…
Hardlopers worden eerder gebeten door hondenHardlopers worden eerder gebeten door hondenHonden reageren anders op hardlopers dan op wandelaars, want door de snelle loopbewegingen komen driften in de hond los.…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ben Kerckx, Pixabay
  • http://nhg.artsennet.nl
  • http://www.rivm.nl
  • S. Zwart: Honden- en kattenbeet, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.197-199.
  • Afbeelding bron 1: Mydegage/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Hondenbeet en kattenbeet: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

L., 29-03-2013 12:57 #2
Ik ben gebeten door mijn hond. moet hij nu afgemaakt worden? ik hoop het niet want hij is heel lief. het ging ook per ongeluk, want we waren aan het spelen toen zijn speeltje vlak bij mijn gezicht zat. hij probeerde erin te bijten maar beet per ongeluk in mijn lip. Reactie infoteur, 01-04-2013
Een hond (vooral een pup) kan uit speelsheid bijtgedrag vertonen. Geen reden om uw hond af te maken, maar om bijtgedrag af te leren: http://alturl.com/8nhvu

J. Bakker, 25-02-2012 23:31 #1
Ik miss alleen e informatie over de tijd waarin je naar de huisarts moet om je wond te laten beoordelen en/of een vaccinatie te krijgen. Dus binnen welke moet je actie ondernemen? ik ben net gebeten 23.15 uur, mag ik morgen naar de dokters post? Dat zou een goede aanvulling zijn.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 30-12-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!