InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Uitgestelde posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Uitgestelde posttraumatische stressstoornis (PTSS)

Uitgestelde posttraumatische stressstoornis (PTSS) PTSS. Ofwel: Posttraumatische stressstoornis. Mensen die een traumatische gebeurtenis meemaken, kunnen nog lange tijd aan bovenmatige stress lijden. Nieuw onderzoek geeft aan dat ongeveer een kwart van de mensen met PTSS-verschijnselen te maken krijgt met zogenaamde uitgestelde PTSS. Bij alle vormen van PTSS is belangrijk dat mensen en hun naasten weten wat er aan de hand is, en wat de psyche voor bijzondere zorg vraagt. Een traumatische gebeurtenis trekt vaak lange sporen de toekomst in. Wat je aan lichamelijk letsel opdoet, is vaak min of meer zichtbaar. Maar het aantal mensen dat met psychisch letsel blijft rondlopen na een traumatische gebeurtenis, kan onzichtbaar zijn. Zeker met het verstrijken van de tijd, als in de omgeving gereageerd wordt met 'daar moet je langzamerhand wel overheen zijn', wordt het leed van PTTS onderdrukt of weggeredeneerd.

Maanden of jaren lang psychische klachten

In werkelijkheid kan elke deskundige ons vertellen, dat er geen peil te trekken valt op de verwerking van een gebeurtenis die diep in je ziel snijdt. Het kan maanden duren tot je een beetje de oude wordt, maar een traumatische gebeurtenis kan ook jaren later tot psychische klachten leiden. Het grillige karakter van PTTS is alweer verder verduidelijkt door onderzoek van promovendus Geert Smid, verbonden aan de Universiteit van Utrecht. Hij onderzocht zogenaamde 'uitgestelde posttraumatische stressstoornis (PTSS)', ofwel het verlaat inzetten of aanslepen van psychische klachten na een traumatische gebeurtenis. Geert Smid onderzocht met name hoe vaak uitgestelde PTSS voorkomt, en vanuit welke factoren het ontstaan ervan te verklaren valt.

AMA's, militairen en slachtoffers vuurwerkramp

Geert Smid richtte zich bij zijn onderzoek op mensen die slachtoffer waren geworden bij de Vuurwerkramp in Enschede, maar ook op zogenaamde AMA's ofwel alleenstaande minderjarige asielzoekers, en militairen die uitgezonden waren naar Afghanistan. Naast eigen onderzoek, gebruikte hij ook resultaten uit eerdere onderzoeken. Hij kwam tot een opmerkelijke conclusie. Namelijk dat uitgestelde PTSS voorkomt bij een relatief groot aantal mensen met PTSS: ongeveer een kwart van hen.

Uitgestelde PTSS: oorzaken

Het voorkomen van uitgestelde PTSS heeft zowel verband met de persoonlijkheid van degene die PTSS heeft, als met factoren van buitenaf. In het kader van die eerste noemer: uitgestelde PTSS wordt het meest aangetroffen bij mensen die voor de traumatiserende gebeurtenis al bepaalde klachten hadden. Daaronder vallen opdringende (moeilijk controleerbare) herinneringen, vermijden van bepaalde pijnlijke herinneringen én gevoelens van depressie en angst.

PTSS: geen schaamte maar aandacht

PTSS verdient geen schaamte, maar aandacht. Trauma van de geest is net zo serieus te nemen als trauma van het lichaam. De eerste stap naar behandeling is het vragen van psychische hulp via de eventuele zorginstelling waar je herstelt, of via de huisarts als je niet meer onder medische behandeling bent. Er zijn diverse kortere en langere psychische behandeltrajecten, en er past er altijd wel één bij jou, of je nu praktisch ingesteld bent of rustig wilt praten om alles op een rijtje te krijgen. Van gesprekken tot EMDR-behandeling, de mogelijkheden zijn breder dan ooit. Denk ook aan de diensten van een geestelijk verzorger: deze gediplomeerde zingevingsdeskundigen zijn aan instellingen verbonden of vrij gevestigd. Ze kunnen religieus gebonden zijn of een algemene spirituele benadering kiezen, maar sowieso helpen ze je bij levensvragen als 'waarom ik', 'hoe kan dit nu', of 'waar ligt mijn perspectief (nog).'

Sociale steun en stress

Smids onderzoek noemt meerdere factoren die het risico van uitgestelde PTSS van buitenaf kunnen verhogen. Als eerste is dat de mate van blootstelling aan de traumatische gebeurtenis: grote ernst verhoogt het risico. Opvallend is, dat hetzelfde hoge opleidingsniveau dat veel mensen najagen, in dit geval een negatieve rol kan spelen. Wie hoog opgeleid is, heeft daarmee volgens het onderzoek meer vaardigheid in huis om zich van meet af aan aan te passen bij de traumatische gebeurtenis. Het gevolg is dat symptomen niet meteen voluit te voelen of te signaleren zijn, maar wel liggen te 'wachten' om eventueel toch nog - bijvoorbeeld door nieuwe belasting van de geest getriggerd te worden. Meer in de lijn der verwachting ligt het feit, dat een gebrek aan sociale steun en een opnieuw voorkomen van stressvolle gebeurtenissen PTSS later kunnen aanwakkeren.

Extra gevoelig voor stress

Een belangrijke uitkomst van het onderzoek is ook, dat mensen die een ernstig trauma hebben ondergaan, enige tijd lang extra gevoelig zijn voor nieuwe stress. Vandaar Smids advies om stress na een traumatische gebeurtenis zo veel mogelijk te voorkomen. Zo snel mogelijk weer 'de oude' worden moet geen voorrang krijgen op het eerst en vooral herstellen van welzijn en psychische balans. Preventie en behandeling van (uitgestelde) PTSS is belangrijk, ook om de tijdelijk hogere gevoeligheid voor stress te helpen verminderen.
© 2011 - 2019 Mariawrites, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
PTSS: symptomen & behandeling PTSSEen Post Traumatische Stressstoornis (PTSS) kan ontstaan na een traumatische gebeurtenis. De symptomen van PTSS zijn ond…
Posttraumatische stressstoornis, angststoornis na een traumaEen posttraumatische stressstoornis (ptss) is een psychische aandoening, die ontstaat na traumatische gebeurtenissen in…
De posttraumatische stress-stoornisDe posttraumatische stress-stoornisVrijwel ieder mens maakt ooit in zijn leven een ingrijpende gebeurtenis mee. Hoewel deze gebeurtenissen ernstige impact…
Post traumatisch stress syndroom (PTSS)Post traumatisch stress syndroom (PTSS)PTSS, of het post traumatisch stress syndroom, is een psychische aandoening die nog niet zo heel lang bekend is bij de m…
De posttraumatische stressstoornis (PTSS)Een van de meest voorkomende psychische stoornissen na het meemaken van een traumatische gebeurtenis is de posttraumatis…
Bronnen en referenties
  • Universiteit van Utrecht

Reageer op het artikel "Uitgestelde posttraumatische stressstoornis (PTSS)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

H. de Weerd, 17-01-2016 17:06 #1
Ik begrijp niet geheel wat ermee bedoeld wordt met het woord "uitgesteld". Ik ga van mezelf uit. Ik heb in 2001 bij Centrum'45 een therapeutische behandeling gehad en daarna een maatschappelijk werkster voor oorlogsgetroffenen om de maand. Die raadde me op een gegeven ogenblik aan om bij de Sinai te Amersfoort een therapie te volgen omdat C'45 na de therapie voor mij niet meer toegankelijk was. Ik heb na een half jaar(ik was teleurgesteld na de weigering van C'45) nadat ze mij die raad gaf contakt met de Sinai genomen. In 2010(vanaf 2008-2009 bij de Sinai) heb ik direct afgehaakt omdat iemand in mijn groep misbruik maakte van de kennis over mij die ze uit de therapie heeft opgedaan. Dit is een doodzonde en ik heb dit aan de leiding doorgegeven. Ik vroeg om de therapie die ik eens in de 2 weken volgde niet meer met haar geconfronteerd te worden. Dit is genegeerd nadat ik notabene eerst een 3-gesprek moest ondergaan. Na 1 jaar vroeg ik wanneer ik van de confrontatie met haar verlost zou worden. Toen kreeg ik weer een verzoek om weer een 3-gesprek te hebben met o.a. dezelfde persoon. De eerste confrontatie was er een teveel geweest omdat ik mij gewantrouwd en onveilig voelde. Dus toen ze het opnieuw op een confrontatie wilden laten komen heb ik het geweigerd en heb ook de therapie uit veiligheidsoverwegingen gemeden. Nu heb ik nieuwe buren die expres contactgeluiden maakten in het afgelopen jaar. De daarvoor 2 voorgaande jaren had ik er geen last van en was er geen geluid. Ik heb dit aan de woningbouw doorgegeven zonder resultaat. De zware geluiden die door de muren gingen, kan ik absoluut niet verdragen. Bij C'45 had onze groep van 8 personen ook vervelende ervaringen met een echtpaar dat bij de gezondheidszorg had gewerkt. De parallelen met mijn buurvrouw zijn dat ze ook een sociaal medische opleiding hadden genoten en daardoor exact wisten hoe ons te treffen. In Nederlands Indie had ik in mijn jeugd ervaringen met bombardementen gehad en denk nu dat dat de enige redenen van mijn absolute geluidenweerstand is. Meestal kijk ik ook TV zonder het geluid aan te zetten en heb er nooit bij stil gestaan wat de redenen zijn. Met vriendelijke groet, H. de Weerd

Infoteur: Mariawrites
Gepubliceerd: 09-12-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!