InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Ontwaken tijdens een narcose

Ontwaken tijdens een narcose

Ontwaken tijdens een narcose Operaties onder volledige narcose zijn tegenwoordig een routinezaak. Maar er zijn echter patiënten die tijdens de operatie ontwaken. En dat kan vervelende gevolgen hebben.

Anesthesie kan gewaarwording van pijn tijdelijk uitschakelen

Anesthesie is een relatief jong vak in de geneeskunde. Geboren worden we allemaal, en geopereerd zijn mensen ook altijd al. Net zo lang bestaat ook de wens om de daarbij optredende pijn te verdoven of althans te verzachten. Maar tot het midden van de 19e eeuw werd er zonder verdoving geopereerd. Of het zou moeten zijn dat een patiënt zich voor een medische ingreep stomdronken dronk, een geliefd thema in veel Hollywoodwesterns.

Op 16 oktober 1846 echter, bewees een tandarts in Boston tijdens een publiek optreden voor de eerste keer, dat het door de toediening van ether mogelijk was om het bewustzijn en daarmee dus ook de gewaarwording van pijn voor een bepaalde tijd uit te schakelen. Dat was een baanbrekende ontdekking. Het maakte überhaupt moderne chirurgie mogelijk.

Wakker worden op de operatietafel

Inmiddels heeft zich de anesthesie evenals andere medische disciplines verder ontwikkeld met nieuwe technieken en een heel scala aan moderne medicamenten, die een milde en veilige narcose mogelijk maken. Vandaag de dag is het vanzelfsprekend dat de meest complexe operaties onder volledige narcose worden doorstaan. Maar zo helemáál vanzelfsprekend is dat ook weer niet. Ontwaken tijdens een operatie komt vaker voor dan men denkt. Van 1000 patiënten die een algemene narcose ondergaan, ontwaken er volgens onderzoeken twee op de operatietafel en kunnen zij zich de operatie achteraf herinneren. "Awareness" heet dat fenomeen in medisch jargon.

Wat ervaren patiënten op zo’n moment?

Voor de getroffen patiënten betekent dit dat zij zich na de operatie in bepaalde gevallen bepaalde indrukken kunnen herinneren. Het zijn vooral waarnemingen via het gehoor en aanrakingen, die expliciet bij hun in herinnering blijven. Zien kunnen ze niets omdat hun ogen ter bescherming van het hoornvlies met een pleister zijn afgeplakt. En spreken is niet mogelijk omdat in de mond de intubatiebuis is ingebracht, die het lichaam naast narcosegas van zuurstof voorziet. Bovendien worden bij de meeste patiënten de spieren lamgelegd. Als een orthopedist een heupprothese precies op de millimeter inpast, kan hij geen contracties en aangespannen spieren gebruiken.

Expliciet Awareness

Van "expliciet Awareness", waarbij de patiënt overduidelijk wakker is en de gebeurtenissen achteraf duidelijk kan recapituleren, is maar zelden sprake. Zo was er de man die zich kort na een rugoperatie alle details van de ingreep herinnerde, vanaf het precieze moment dat ze hem op zijn buik hadden gedraaid.

Belevingen blijven vaak aanwezig in het onderbewustzijn

Veel vaker dan dit soort expliciete geheugenprestaties, kunnen het onbewuste herinneringen zijn. Sommige patiënten ontwaken inderdaad tijdens een operatie, maar kunnen de belevingen in de operatiezaal aansluitend niet meer terughalen. De herinnering blijft verborgen in het onderbewustzijn, schimmig en weinig concreet, om bij sommigen later, soms zelfs na meerdere jaren of tientallen jaren in het bewustzijn terug te keren. Bij de een is het toeval dat zulke herinneringen weer toegankelijk maakt, bij anderen komen ze alleen door psychoanalyse of hypnose aan het licht.

Psychische schade door “ongewenst ontwaken”

In medische kringen wordt er niet eraan getwijfeld dat “ongewenst ontwaken” op langere termijn psychische schade bij de betrokkene kan veroorzaken. Het is aangetoond dat de symptomen van post-traumatische stressstoornis bij Awareness vijfmaal vaker voorkomen dan bij soldaten die terugkeren uit oorlogsgebieden. Gedupeerden melden zich niet gauw uit eigen beweging bij de bevoegde anesthesist, zelfs niet bij patiëntenorganisaties. Niet zelden plaatsen ze maanden later anoniem en vol schaamte hun verhaal op een internetforum.
© 2014 - 2019 Serkozy, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Uit narcose, wakker worden tijdens de operatie!Uit narcose, wakker worden tijdens de operatie!We vertrouwen erop dat tijdens een operatie alles goed gaat, omdat we ons lichaam in handen van een chirurg geven. Vaak…
Wakker tijdens narcose: hoe te voorkomen?Wakker tijdens narcose: hoe te voorkomen?In zeer zeldzame gevallen kan het voorkomen dat een patiënt zijn een operatie wakker wordt. De narcose werkt dan niet op…
Anesthesie of narcose: Welke vormen van verdoven zijn er?Anesthesie of narcose: Welke vormen van verdoven zijn er?Verdoving is een onmisbaar element in de huidige medische wereld. Het woord narcose roept bij sommige mensen echter een…
Bijwerkingen van narcose: Hoe voelt u zich na een operatie?Bijwerkingen van narcose: Hoe voelt u zich na een operatie?Bij sommige operaties en medische ingrepen moet u als patiënt onder narcose gebracht worden. Veel mensen vinden het idee…
Verkoeverkamer, uitslaapkamer, recovery roomVerkoeverkamer, uitslaapkamer, recovery roomDe verkoeverkamer oftewel uitslaapkamer is een plaats in het ziekenhuis waar de patiënt na de operatie heen gaat om bij…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Stefan Schranz, Pixabay
  • http://forum.viva.nl/forum/Gezondheid/wakker_geworden_tijdens_narcose/list_messages/173995/last
  • http://www.ntvg.nl/artikelen/psychische-gevolgen-van-awareness-bij-algehele-anesthesie/volledig

Reageer op het artikel "Ontwaken tijdens een narcose"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Serkozy
Laatste update: 07-10-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!