InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Het verhaal van penicilline

Het verhaal van penicilline

Wie tegenwoordig een bacteriële infectie heeft, hoeft maar naar de dokter te gaan om een antibioticum voorgeschreven te krijgen. Alhoewel er steeds meer resistentie optreedt, kunnen we vrijwel alle bacteriële infecties bestrijden met één van de antibiotica die we tot onze beschikking hebben. Dat was voor de ontdekking van antibiotica wel anders. Tot de eerste helft van de twintigste eeuw overleden er vele mensen aan allerlei infecties. Hier kwam pas verandering in, toen rond de Tweede Wereldoorlog voor het eerste antibiotica werden toegepast. Alexander Fleming was degene die eind jaren twintig van de twintigste eeuw het eerste antibioticum, penicilline ontdekte.

De ontdekking van penicilline

Alexander Fleming ontdekte in 1928 het eerste antibioticum penicilline. Dit was eigenlijk een toevalstreffer. Hij deed onderzoek naar stafylococcen, een bepaalde bacterie en ontdekte dat enkele van zijn voedingsbodems waren besmet met de schimmel Penicillium notatum. Hij merkte op dat rondom deze schimmel alle bacteriën verdwenen waren en concludeerde dat de schimmel hier de oorzaak van was. De schimmel bleek een bacteriedodende stof uit te scheiden. Deze werd door Fleming ‘penicilline’ genoemd.

Pas jaren later werd er iets met de ontdekking van Fleming gedaan. Howard Florey en Ernst Boris Chain isoleerden kleine hoeveelheden penicilline uit schimmels en zuiverden dit. Ze startten met het testen van penicilline op dieren. In 1941 was Albert Alexander, een 43 jarige man, met een ernstige infectie in zijn gezicht, de eerste patiënt die penicilline toegediend kreeg als medicijn door zijn arts Charles Fletcher. Hiervoor was penicilline al als proef toegediend aan een vrouw die op sterven lag, maar deze ontwikkelde ernstige koorts, omdat de stof niet goed was gezuiverd.

Na het krijgen van 800 mg penicilline in de eerste 24 uur ging zijn toestand sterk vooruit. Na ongeveer 5 dagen was de volledige hoeveelheid penicilline die men had geproduceerd op. In eerste instantie werd penicilline nog gezuiverd uit zijn urine, maar uiteindelijk stierf Alexander toch na enkele weken.

Productie van penicilline op grote schaal

Toen de Verenigde Staten betrokken raakten bij de Tweede Wereldoorlog werd veel tijd geïnvesteerd in het vinden van een betere productiemethode. Met succes, want de productie van penicilline kon sterk worden verhoogd. De gewonde soldaten, die in vele gevallen geïnfecteerd raakten met een bacterie. In eerdere oorlogen stierven deze soldaten, maar met de aanwezigheid van penicilline bleven er velen in leven. Florey, Chain en Fleming ontvingen in 1945 de Nobelprijs voor de Geneeskunde. Na de ontdekking van penicilline zijn vele andere antibiotica ontwikkeld.

Resistentie

Echter, het succes van penicilline heeft ook een keerzijde. Alexander Fleming waarschuwde al voor het ontstaan van resistentie, het niet gevoelig zijn van bepaalde bacteriën voor een antibioticum. Doordat bacteriestammen die niet gevoelig zijn voor een bepaald antibioticum blijven leven en dus een voordeel hebben ten opzichte van de bacteriën die wel gevoelig zijn, ontstaat er altijd resistentie. Het eerste geval van resistentie tegen penicilline werd gerapporteerd in 1967. Tegenwoordig rukken de bacteriën die ongevoelig zijn voor bepaalde antibiotica, zoals penicilline steeds meer op en wordt resistentie een steeds serieuzer probleem.
© 2015 - 2019 Atotz, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Antibiotica: bijwerkingen, alcohol, de pil, zon, resistentieAntibiotica: bijwerkingen, alcohol, de pil, zon, resistentieEen antibioticum is een middel dat bacteriën doodt of de groei afremt. Deze wordt gebruikt wanneer er sprake is van een…
Antibiotica, werking en soortenAntibiotica zijn organische stoffen die ziekteverwekkers bestrijden. Deze stoffen zijn met name gericht op het bestrijde…
Antibiotica, en de werking ervanAntibiotica, en de werking ervanAntibiotica hebben onze levens drastisch veranderd. Door de antibiotica zijn ernstige ziekten, die vroeger dodelijk ware…
Resistentie tegen antibioticaResistentie tegen antibioticaAntibioticaresistentie ontstaat door overmatig of onjuist gebruik van antibiotica. Wanneer een antibioticum veelvuldig v…
Antibiotica: bestrijding van infectieziektenAntibiotica: bestrijding van infectieziektenOnze gezondheid wordt op diverse manieren bedreigd, waaronder door microscopisch kleine organismen: virussen, bacteriën,…
Bronnen en referenties
  • Coursera, antimicribial stewardship, Stanford university.
  • Kumar & Clark, Clinical Medicine. Elsevier Saunders 6th edition 2005
  • Up to date

Reageer op het artikel "Het verhaal van penicilline"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Atotz
Gepubliceerd: 09-01-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!