InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Hoe steriel is steriel?

Hoe steriel is steriel?

Steriliseren is vernietiging van alle cellen, bacteriën, schimmels, sporen en virussen. Dit is voor de huidige samenleving van groot belang bij veel processen. Denk aan levensmiddelen, cosmetica, medicijnen en apparatuur dat gebruikt wordt bij medische doeleinden. De eisen voor producten worden steeds strenger. In dit artikel worden een aantal sterilisatie processen besproken.

Definitie

Steriel is afwezigheid van levende (levenskrachtige) micro-organismen. Aangezien steriliteit van een product niet kan worden gegarandeerd of kan worden aangetoond zonder de steriliteitsgarantie op te heffen (bijv de verpakking te openen), is het begrip ísterility assurance levelí (SAL) ingevoerd. Een SAL van 10-6 wil zeggen dat de kans om een levensvatbaar micro-organisme aan te treffen 10-6 is; per miljoen eenheden van bereiding verwacht je 1 besmetting.

Factoren die van invloed zijn op het antimicrobiële proces.

  • Populatiegrootte: er wordt steeds een gelijke fractie van de populatie gedood => dit duurt langer bij een grotere populatie
  • Aard van de populatie: de ene soort is makkelijker te doden, dan de andere
  • Concentratie of intensiteit van het antimicrobiële proces
  • Duur van het proces: langere duur leidt tot doding van meer organismen
  • Lokale omgeving: pH, organisch materiaal dat micro-organismen beschermt enz.

Sterilisatiemethoden

Stoomsterilisatie (fysisch)

  • Blootstelling aan verzadigd stoom, onder hoge druk => bereikt een temperatuur boven 100 ˚C.
  • Deze methode berust denaturatie van eiwitten, kapottrillen van nucleïnezuren en vernietiging van de celmembraan.
  • 15 minuten bij 121˚C is genoeg voor sterilisatie.

Hete luchtsterilisatie (fysisch)

  • Deze methode wordt vooral toegepast voor het steriliseren en pyrogeen vrijmaken van materialen die niet in contact mogen komen met vocht. Het berust op denaturatie van eiwitten en oxidatie van celbestanddelen.
  • 2-3 uur bij 160˚C -170˚C is voldoende.

Stralingssterilisatie (fysisch)

  • UV-straling
  • Gammastraling
Deze methode berust op het ontstaan van breuken in het DNA en vorming van radicalen in aanwezigheid van water. De straling dringt diep door in micro-organismen, maar is niet altijd actief tegen virussen.

Gassterilisatie (chemisch)

Meestal wordt hiervoor ethyleenoxide gebruikt. Een gas kan overal in doordringen en heeft hierdoor de voorkeur boven een vloeistof (alcohol, fenol enz). Deze methode berust op een irreversibele reactie (alkylering) van het gas met purine- en pyrimidine basen in het RNA en DNA van micro-organismen.

Filtratie (fysisch)

  • membraanfilter: verwijdering van aantal micro-organismen door membraan met gaatjes.
  • dieptefilter: filter is opgebouwd uit vezels => zeefwerking die grote deeltjes aan het oppervlak tegenhoudt en kleinere deeltjes worden tegengehouden door adhesie aan vezels.
Deze methoden zijn niet geschikt voor het verwijderen van virussen en pyrogenen => geen sterilisatie.

Bevriezing (fysisch)

Sommige micro-organismen worden verwijderd door aanwezigheid van ijskristallen. Niet alle micro-organismen worden gedood dus het is geen sterilisatie

Controle op steriliteit

Voor alle methoden bestaan er fysische meetapparatuur om de omstandigheden tijdens het proces te controleren.
  • Niet-biologische indicatoren: strips die verkleuren na het bereiken van een bepaalde temperatuur.
  • Biologische indicatoren: capsules met thermoresistente bacteriën => als deze bacteriën gedood zijn, kan er van uit worden gegaan dat de andere micro-organismen ook gedood zijn.
© 2008 - 2019 Baasb, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Babyflessen steriliseren met stoom: AventsterilisatorBabyflessen steriliseren met stoom: AventsterilisatorAls je baby nog klein is, is zijn immuunsysteem nog niet volledig ontwikkeld. In de eerste maanden wordt aangeraden de f…
Medicijnen: het bewaren van medicijnenMedicijnen: het bewaren van medicijnenHet is van groot belang om medicijnen goed te bewaren zodat ze minder snel bederven. Informatie over het bewaren van med…
Kan een bacterie ziek worden?Kan een bacterie ziek worden?Bacteriën kunnen ziek worden: is dit waar? Van bacteriën kunnen mensen flink ziek worden. Het lichaam zit vol met bacter…
Vaginale schimmelinfectieVaginale schimmelinfectieEen vaginale schimmelinfectie wordt ook wel een candida infectie genoemd. Er leven schimmels en bacteriën in de vagina,…
Zijn antibiotica wel echt zo goed voor je?Zijn antibiotica wel echt zo goed voor je?Heb je een blaasontsteking? Dan ga je naar de dokter voor een antibioticumkuur. Jaarlijks zijn er ongeveer 4 miljoen Ned…

Reageer op het artikel "Hoe steriel is steriel?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Nadine, 26-03-2019 14:04 #1
Ik ben telkens ziek na een spirometrie, altijd zware verkoudheid, met slijmen tot gevolg én bronchoscope tot gevolg. Ik vraag mij af hoe steriel dit toestel wel is. Iedereen moet er maar in blazen, het mondstuk wordt wel vervangen, maar wat met de rest van dit toestel? Ben zelfs van plan dit onderzoek niet meer te doen!

Infoteur: Baasb
Laatste update: 23-10-2008
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!