Zuurstof en zuurstofopname

Zuurstof en zuurstofopname Zuurstof is een scheikundig elelenent en wordt ook bij verschillende testen, proeven en onderzoeken toegepast. Hier gaan we verder in op de zuurstof zoals die nodig is voor het menselijk lichaam. De zuurstof die onmisbaar is voor de stofwisseling.

Zuurstof

Zuurstof, oftewel oxigenium, is een scheikundig element. Het bestaat uit een gas dat reukloos en kleurloos is. In de scheikunde word zuurstof aangeduid met de letter O. De lucht om ons heen bestaat voor ongeveer 20 procent uit zuurstof. Zonder zuurstof kunnen wij niet leven. Een volwassen mens haalt per minuut ongeveer 12 tot 16 maal adem. 10.000 liter lucht passeert er per 24 uur de longen. De lucht gaat door de wand van de longen het bloed in. De rode bloedcellen in het bloed binden zuurstof vast aan de stof hemoglobine die de rode bloedcellen bevatten. Het bloed zorgt ervoor dat alle cellen van zuurstof voorzien worden. Cellen verbranden moleculen als eiwitten, vetten en koolhydraten met behulp van zuurstof. Zonder zuurstof kan er geen verbranding plaats vinden en sterft het lichaam. Wanneer er een zuurstoftekort in de hersenen is, zal dit binnen dertig seconden leiden tot bewustzijnstoornissen. Na enkele minuten treedt er een onherstelbare schade op aan de hersenen. Daarna sterft de persoon.

Wanneer er in bepaalde weefsels sprake is van zuurstoftekort, dan treedt er een infarct op. Dit houdt in dat het weefsel op die plaats dan sterft. Het ademen word aangestuurd door de grote hersenen, zodat de mens niet na hoeft te denken over het ademen. Wanneer men de adem bewust inhoudt, nemen de kleine hersenen het over. Het is daarom niet mogelijk om zichzelf te doden door het inhouden van de adem. Ook kan men zichzelf niet verdrinken door onder water te gaan liggen, automatisch neemt het overlevingsmechanisme het over en zal er alles aan doen om aan zuurstof te komen door te proberen aan het wateroppervlakte te komen.

Het toedienen van zuurstof word gedaan bij mensen die een zuurstofgebrek hebben of na een narcose. Bij ziekten zoals gasgangreen word de patiënt ook wel met zuurstof behandeld, omdat deze bacteriën niet goed tegen zuurstof kunnen. Een teveel aan zuurstof is ook schadelijk. Bij een te hoog zuurstofgehalte in het bloed bij baby's, lopen deze extra kans om blind te worden. Dit komt wel eens voor bij baby's die na de geboorte extra zuurstof toegediend krijgen.

Maximale zuurstofopname

De maximale zuurstofopname word gemeten bij maximale inspanning door het opvangen van de uitgeademde lucht. Dit gebeurt wanneer men hard traint op bijvoorbeeld een tredmolen of trainingsfiets. Hierdoor kan de stofwisseling of energieproductie gemeten worden. Voor mannen bedraagt de maximale zuurstofopname ongeveer 3 liter per minuut, en voor vrouwen ongeveer 2.6 liter per minuut. Voor topsporters kan dit oplopen tot 7 liter per minuut.

Zuurstofschuld

Met zuurstofschuld word bedoeld de hoeveelheid zuurstof die na een periode van spierarbeid zoals sporten of zwaar werk, meer word opgenomen dan nodig is voor de stofwisseling. Bij zware arbeid is er meer zuurstof nodig. In het begin van de arbeid word er nog niet veel extra zuurstof opgenomen in het lichaam. Na enkele minuten word het hogere niveau van zuurstofopname bereikt. echter word er meer zuurstof opgenomen dan er werkelijk nodig is. Zelfs nadat de arbeid gedaan is, word er nog geruime tijd meer zuurstof opgenomen in het lichaam. Deze extra zuurstof word opgenomen omdat het lichaam dit nodig heeft om weer terug te herstellen. Vroeger dacht men dat de extra zuurstof werd opgenomen omdat men een zuurstofschuld had aan het lichaam: in het begin van de arbeid word er immers te weinig zuurstof opgenomen en men dacht dat dit later terugbetaald moest worden door extra inname na de arbeid. Dit is dus niet waar. Het lichaam heeft deze zuurstof puur nodig om te herstellen.

Zuurstoftekort

De organen die het hardst werken, worden het eerst getroffen door zuurstoftekort. Dit zijn de hersenen, de lever, de nieren en het hart. Een zuurstoftekort uit zich onder andere door vermoeidheid, hoofdpijn, kortademig bij inspanning, braken of een vertraagde reactie. Later kan er een gevoel van euforie of depressie ontstaan. Er treedt een bewustzijnsvermindering op. Er is sprake van ademnood, vaak gepaard gaande met doodsangst. In de laatste fase treedt er bewusteloosheid op met ongewild urineverlies en stoelgangverlies. Daarna wordt de pols zwakker en de ademhaling stopt met pauzes. Snakkende adembewegingen komen als laatste voor, waarna de adem helemaal stopt. Als de mens bijvoorbeeld in het water ligt en niet meer boven kan komen, dan treedt er na 30 seconden de bewusteloosheid op en na 3-5 minuten is hij overleden. Wanneer men in een situatie verkeert dat de zuurstof langzaam afneemt, kan dit proces enkele minuten tot enkele uren duren. Zo is er een geval bekend van een overvaller die zich toegang tot een bankkluis had verschaft. Hij bevond zich nog in de kluis, toen deze zich automatisch sloot en de overvaller werd opgesloten. Het duurde enkele uren voordat de overvaller overleed als gevolg van zuurstofgebrek.

Wanneer de temperatuur lager is dan normaal, gaat het lichaam vertraagd werken. Hierdoor is er minder zuurstof nodig. Iemand die bijvoorbeeld onder sneeuw terecht komt, kan zo langer zonder zuurstof. Dit overkwam ook prins Johan Friso, die in 2012 onder een laag sneeuw terecht kwam en daar ruim twintig minuten onder lag bedolven.
© 2010 - 2020 Bibiana, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Infarct, afsterven van weefselInfarct, afsterven van weefselEen infarct kan vertaald worden als het afsterven van weefsel. Weefsel bestaat uit meerdere cellen die tezamen een weefs…
Hoe werken de longen?Hoe werken de longen?De longen zijn belangrijke organen die boven in de borstkas zitten. De longen zorgen ervoor dat wij kunnen ademhalen. Ad…
Gevolgen van hart- en vaatziekten: infarct en aneurysmaGevolgen van hart- en vaatziekten: infarct en aneurysmaDe belangrijkste doodsoorzaak voor vrouwen in Nederland zijn hart- en vaatziekten. Ook bij mannen zijn het de belangrijk…
De motor van ons lichaam, het hartDe motor van ons lichaam, het hartZonder ons hart zijn wij niet in staat te leven. Daarom wordt het hart ook wel de motor van ons lichaam genoemd. Het har…

De gevaren van de zonDe gevaren van de zonDe zon maakt de mens vrolijk en uitbundig. En zorgt dat we dat mooie bruine kleurtje krijgen. De bloemen groeien en bloe…
Zweet en zwetenZweet en zwetenZweten doen we allemaal, de een een beetje meer dan de ander. Vooral tijdens lichamelijke inspanning, stress en de zwang…

Reageer op het artikel "Zuurstof en zuurstofopname"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Geert, 15-01-2019 18:28 #12
Wanneer heb je te weinig zuurstof in je bloed. %

Smurk, 26-03-2018 14:06 #11
Wanneer gebruik je het minst zuurstof?

Connie Steffens, 19-11-2016 16:13 #10
Ben sinds vanmorgen aan de zuurstof. Wanneer wordt het echt merkbaar?

Joris, 15-09-2016 13:41 #9
Hoeveel % zuurstof gebruikt een brein?

Hester Hageman, 02-02-2015 23:21 #8
Hallo,
Afgelopen weekend is mijn kind met spoed afgevoerd naar de spoedeisende afdeling van het ziekenhuis met klachten als misselijkheid, duizeligheid, amper kunnen lopen en druk op de borst. Een half jaar geleden heeft hij pericarditis gehad en de symptonen gingen die richting uit zei het niet dat hij ook twee of drie biertjes had gedronken en er een vaag vermoeden uitging dat hij onbewust gebruik had gemaakt van xtc oid
Bij de spoedeisende hulp ging hij hyperventileren, spieren van o.a. kaken en handen verkrampten en hij verging van de kou. Alles werd op de monitor bijgehouden en op een gegeven moment gingen er in mijn oren alarmerende bellen en zag ik twee zusters enigszins moeilijk naar elkaar kijken. De monitor gaf aan dat het zuurstofgehalte 36 was.
Ik weet dat dit afschuwelijk laag (en helemaal voor een kind van 20) is en mijn vraag is dan ook hoe dit kan, wat we er ver van moeten weten etc.
Ik zie uw reactie graag tegemoet,
Met vriendelijke groet,
Hester hageman

Roel Kriele, 15-11-2014 14:05 #7
Mijn zus van 75 heeft van haar arts te horen gekregen, dat haar zuurstof opname 65% is. Ze heeft echter verzuimd te vragen wat de "normale" zuurstofopname zou moeten zijn voor iemand van haar leeftijd.

Dank voor uw reactie

Roel Kriele

C. J. van den Bosch, 05-11-2013 13:43 #6
Heb Chronische Long emboliën en tevens een laag zuurstof gehalte bij inspanning, als ik aan zuurstof toe zou zijn hoeveel moet dat gehalte dan worden? Zou het prettig vinden als ik dat weet.

Arie, 01-09-2013 19:20 #5
Mijn vrouw is al een jaar onderbehandeling in het ziekenhuis omdat zij tijdens een lichte inspanning omvalt en bewusteloos raakt na een minuut komt ze weer bij, onderzoeken hart hersenen lever nieren noem het maar op hebben geen resultaat opgeleverd, de laatste twee weken neemt de frequentie toe tot tweemaal per dag momenteel in behandeling bij prof Verhagen ook hij tast in het duister, het gevolg van het wegvallen is dat ze ineens wegvalt en er neer klapt met alle gevolgen van een letsel wat misschien nog erger is dan de kwaal verzoek aan het ziekenhuis gedaan om haar op te nemen en het op te roepen door inspanning, maar hier is niet op gereageerd door het ziekenhuis. Vraag hoe nu verder.

Feenstra, 28-02-2013 13:39 #4
Slapen achterin een bestelwagen is niet gevaarlijk omdat een auto niet luchtdicht is. In de bodemplaat zitten veel gaten.

Claeys R., 04-02-2013 21:31 #3
Is slapen in een bestelwagen achteraan (laadruimte) gevaarlijk?

Jeroen, 10-07-2012 13:51 #2
Vraag: welk orgaan zorgt ervoor dat er meer of minder zuurstof in het lichaam terecht komt.
Zijn dat de longen of is dat het hart? Reactie infoteur, 26-07-2012
Met de longen neemt u zuurstof vanuit de buitenlucht op, van hieruit wordt de zuurstof naar het hart vervoert. Mocht ik uw vraag verkeerd begrepen hebben, dan hoor ik dat graag.

S. Boekhoudt, 22-03-2012 08:43 #1
Ik heb een vraagje over ademnood na het braken. Het is al een paar keer voorgekomen dat ik bijna geen lucht meer krijg als ik gebraakt heb. Dit heb ik nooit gehad en voelt zich beangstigend. Het lijkt wel alsof ik stik. Heb echter niet het idee dat er iets vastzit in mijn luchtpijp. Wat zou dit kunnen zijn? Reactie infoteur, 28-03-2012
Om meer te weten te komen over het hoe en waarom tijdens het overgeven, raad ik je aan het volgende artikel te lezen:

http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/88442-waarom-en-hoe-moet-je-overgeven.html

Infoteur: Bibiana
Laatste update: 18-02-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Reacties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!