InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > De geneeskracht van pitanga

De geneeskracht van pitanga

De geneeskracht van pitanga Pitanga wordt in Suriname ook wel montji-montji kersi of monkimonkikersi genoemd. Het is een sappige, roodkleurige, glanzende bes met acht gelijkgevormde ribbels. Er zitten één, twee of drie zaden in de vrucht. Oorspronkelijk komt deze kers uit tropisch Brazilië; in Suriname is het gecultiveerd. Je vindt het soms als boom in een tuin in Paramaribo. Het is een middel dat gebruikt wordt bij griep, verkoudheid en koorts. Daarnaast is het een traditioneel medicjn bij reumatische aandoeningen. Het is een sterk antioxidant, onder andere omdat er lycopeen in zit. Van pitanga wordt een thee gemaakt die je kunt drinken naar medicinale behoefte. In tropische landen wordt de pitanga niet alleen geplant om te eten; het is ook een mooie sierboom.
Botanische tekening pitanga / Bron: Swallowtail Garden Seeds, Flickr (CC BY-2.0)Botanische tekening pitanga / Bron: Swallowtail Garden Seeds, Flickr (CC BY-2.0)

Inhoud:


Naamgeving pitanga

De Latijnse naam van pitanga is Eugenia uniflora. Monkimonkikersi is een alternatieve naam voor pitanga. Het betekent apenkers. Switi kersi is een andere bijnaam, wat uiteraard zoete kers betekent. Andere volksnamen in Suriname zijn: geribde kers, Surinaamse kers, kriekjes-over-zee, kerseboom en Surinam cherry. In het Engels is de boom bekend onder de naam Brazilian cherry tree. In Paraguay en Uruguay zegt men nangapiri tegen deze plant. De naam pitanga komt uit de Tupi-taal waar pita ´rood´ betekent.

Rolander en de pitanga

Pitanga is rijk aan vitamine C. De Zweedse botanicus Daniël Rolander was één van de eerste westerlingen die deze kers beschreef. Rolander reisde rond in Suriname en ontdekte daarbij zo´n 80 nieuwe soorten planten en insecten. Rolander reisde ermee terug naar Zweden waar hij een conflict kreeg met de wereldberoemde botanicus Linnaeus, die zelfs in de kamer van Roland inbrak om enkele insecten van hem te stelen. Rolander beschreef over de pitanga dat hij in 1755 het wild voorkwam rond de plantage capoerica, maar dat kan niet kloppen; dit moeten gekweekte boompjes zijn geweest want hij groeit nu niet meer in het wild, volgens de schrijfsters van het boek ´Medicinale en rituele planten van Suriname´. Overigens zijn er andere bronnen die beweren dat hij in Suriname wel van nature voorkomt en dat deze ook in de buurlanden Frans Guyana en (Brits) Guyana van oorsprong groeit.

De vrucht wordt in de hele Caraïbische regio gekweekt, onder andere in Bermuda, waar de plant verwilderd is en als invasieve soort geldt. Van de pitangaboom kun je goede heggen maken.

Vitamine C

In Brazilië, Paraguay en Uruguay groeien de wilde vorm van montimontikersi. Deze heeft een iets meer spits toelopende vrucht. De zurige vrucht zelf is een vitamine C-rijke vrucht maar de West-Indische kers is dat ook en die is veel populairder; die zie je overal op markten. Overigens bestaan er meer donker gekleurde cultivars van pitanga die zoeter smaken. In 100 gram pitangavruchten zit 32% van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid aan vitamine C.

Pitangabladeren en sepsis

Braziliaans wetenschappelijk onderzoek uit 2012 toont aan dat myricetine en quercetine in de bladeren bij muizen goed werkt tegen sepsis of bloedvergiftiging. Er zitten nog andere stoffen in de bladeren die samen met andere stoffen een toevoeging kunnen zijn op een behandeling met sepsis. Overigens is de Surinaamse groente sopropo een bewezen medicijn bij sepsis.

Tegen leishmania amazonensis

Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de bladeren van pitanga ontstekingsremmend werking en veilig zijn in het gebruik. Het helpt onder andere de tropische bacterieziekte leishmania amazonensis tegen te gaan, zo blijkt uit een in 2013 gepubliceerd onderzoek van de universiteit van Piaui in Brazilië. De essentiële olie van deze boom is verantwoordelijk voor de geneeskrachtige werking tegen genoemde bacterieziekten.

Pitanga bij verkoudheid

Zowel de vruchten als de bladeren van deze boom vertonen volgens Braziliaans wetenschappelijk onderzoek uit 2013 antioxidantwerkingen, maar de vrucht is iets sterker. Het immuunsysteem van de mens wordt verbeterd door deze plantaardige componenten en ontstekingsreacties worden verminderd. De bladeren van de kersenboom zijn in de traditionele
Pitanga in Brazilië / Bron: Conrado, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Pitanga in Brazilië / Bron: Conrado, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
volksgeneeskunde van Suriname het meest gebruikte deel van deze boom. Er wordt een thee van gezet die wordt gegeven bij griep, verkoudheid, koorts, pijnlijke keel en bloedarmoede. Het kan gemengd worden met citroengras, gember, malva, limoensap of het sap van de bittere oranje-appel.

Pitanga is te koop bij Surinaamse winkels in Nederland en enkele kruidenexperts.

Pitanga tegen kanker

In een onderzoek wat werd gepubliceerd in 2014 werd voor het eerst de antikankereffecten van pitanga een wetenschappelijke basis gegeven. Stoffen in pitanga kunnen het leven van een kankercel drastisch bekorten door de plotselinge dood van een kankercel te induceren. Dat wordt apoptose genoemd. Verder zorgt pitanga ervoor dat kankercellen niet verder worden uitgebreid. Pitanga dringt de kankercel binnen waarna het verspreidingsmechanisme van tumors een halt wordt toegeroepen. Omdat het een eerste onderzoek is, is meer onderzoek nodig om pitanga definitief tot antikankermedicijn te verklaren.

Overige medicinale aanwendingen

In de Surinaamse volksgeneeskunde zijn nog enkele andere medicinale toepassingen van pitanga.
  • Een lauw kruidenbad van pitangabladeren, brokobaka en weti krasiwiri tegen jeuk en mazelen.
  • Een thee van de vruchten vermengd met selderij tegen jicht.
  • Kauwen op geschilde wortels van pitanga verzacht keelpijn.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Ribbels op de nagels zijn een veel voorkomend probleemRibbels op de nagels zijn een veel voorkomend probleemRibbels op de nagels zijn een vervelend probleem. Met het stijgen van de leeftijd krijgt u soms te maken met kleine nage…
Rode bonensoep receptenDe rode bonensoep recepten die je op deze pagina kunt lezen staan bekend om hun hartige smaak. Dankzij de grote hoeveelh…
Beauty: problemen met de nagelsBeauty: problemen met de nagelsVeel mensen worden geboren met gladde mooie eenkleurige nagels. In de loop der jaren kan dit om allerlei redenen verande…
Schimmel- en kalknagels genezenSchimmel- en kalknagels genezenHet probleem met kalknagels is dat de schimmel zich onderaan de nagel bevindt en dus moeilijk bereikbaar is als u ze uit…
Rode wijn en de gezondheidRode wijn en de gezondheidAf en toe een glaasje wijn kan heerlijk zijn. Maar helpt het tegen veroudering? Beschermt het tegen een hartinfarct? Voo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Hans B, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Boek: Tinde van Andel, Sofie Ruysschaert, Medicinale en rituele planten van Suriname
  • Antioxidant, goed voor immuunsysteem: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24089599
  • Tegen leishmania amazonensis: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23533469
  • Ontstekingsremmend en veilig: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7898120
  • Bij sepsis: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23320032
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Daniel_Rolander
  • Gezondheidsgids Frontier World
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Surinam_Cherry
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Surinaamse_kers
  • Afbeelding bron 1: Swallowtail Garden Seeds, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Conrado, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van pitanga"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 28-03-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!