InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Waarom olijfolie gezond is

Waarom olijfolie gezond is

Waarom olijfolie gezond is Mensen aan de Middellandse zee genieten volop van de voordelen die hun voedingsgewoonten en levenswijze met zich meebrengt. Ziekten als hart- en vaatziekten, kanker, maar ook allergieën en een simpele verkoudheid komen daar veel minder voor. Olijfolie, en dan met name de extra vierge, is een van de belangrijke factoren die daaraan bijdraagt.

Gezonde olie

De samenstelling van olijfolie varieert nogal. Het blijft een natuurproduct en het soort olijfplant en omgevingsfactoren als zon en voedingsbodem is natuurlijk overal verschillend. Ook de persing blijkt van grote invloed te zijn op de samenstelling. Extra vierge olijfolie bevat verreweg de meeste vitamine en bioactieve stoffen.

Olijfolie bestaat voor het overgrote deel uit enkelvoudig onverzadigd vet. Anders dan verzadigde vetten zorgen de vetzuren in onverzadigde vetten juist voor een verbetering van het cholesterolgehalte in het bloed. Olijfolie heeft ook de neiging om de slechte vetten in het lichaam als het ware op te lossen.

Vitamine E

Er zijn verschillende soorten vitaminen E. Voor ons is α-tocoferol het meest bruikbaar en juist die vitamine E wordt in olijfolie gevonden. De hoeveelheid verschilt echter wel sterk per olijfolie.

Vitamine E is, net als vitamine C en veel bioactieve stoffen, een antioxidant. De vitamine beschermt tegen oxidatieschade in alle cellen van ons lichaam en speelt een rol bij de celstofwisseling. Ook zijn er aanwijzingen dat α-tocoferol het risico op hart- en vaatziekten vermindert, al moeten er daarvoor dan wel grote hoeveelheden vitamine E ingenomen worden. Bij verschillende soorten kanker is het positieve effect van vitamine E duidelijk aangetoond.

In olijfolie zit minder vitamine E dan in de meeste onderzoeken is gebruikt. Toch kan worden aangenomen dat de hoeveelheid vitamine E in olijfolie, samen met de andere nuttige antioxidanten heel nuttig zijn voor het lichaam. De laatste jaren is duidelijk geworden dat juist de combinatie van verschillende stoffen en de interactie daartussen zorgen voor een veel effectievere werking dan de individuele stoffen.

De maximumgrens voor vitamine E ligt op 300 mg per dag, de minimumgrens ligt voor volwassen mannen op de 12 mg. Er kleven praktisch geen nadelen aan het innemen van veel vitamine E. Alleen mensen die bloedverdunners gebruiken kunnen hinder ondervinden van hogere doseringen vitamine E. Dan hebben we het wel over doseringen van meer dan 500 mg per dag.
Een tekort aan vitamine E komt in ons land niet veel voor.

Bioactieve stoffen

In extra vierge olijfolie blijken verschillende antioxidanten te zitten in de vorm van fenolen, zoals hydroxytyrosol, tyrosol en oleuropeïne. In geraffineerde olijfolie zijn veel bioactieve stoffen verdwenen. Het is gebleken dat deze fenolen al in kleine hoeveelheden als antioxidant werkzaam zijn. Als de stoffen apart getest werden waren er hoge concentraties nodig om hetzelfde effect te bereiken.

Er is aangetoond dat de combinatie van de fenolen uit olijfolie een beschermende werking heeft tegen kanker, het verlaagt het cholesterolgehalte en het heeft een ontstekingsremmend effect.

Hydroxytyrosol

Hydroxytyrosol is een antioxidant die ons lichaam beschermt tegen agressieve moleculen. Het stofje lijkt ook erg op de werkzame bestanddelen in middelen die de symptomen van de ziekten van Parkinson bestrijd. Onderzoekers proberen hydroxytyrosol daarom te produceren om ze toepasbaar te maken voor gezondere olijfolie, voor medicijnen voor de ziekte van Parkinson en voor de supplementindustrie.

Door de cosmetische industrie wordt ook geclaimd dat het stofje het lichaam beschermt tegen beschadiging door UV-straling. Dat kan verklaard worden door de antioxidantwerking van het stofje. Radicalen die vrijkomen bij het zonnen worden door het stofje geneutraliseerd. Dit is een van de redenen waarom het voor mensen met een droge huid of eczeem prettig kan zijn zichzelf in te smeren met olijfolie. Velen zien het ook als een ideaal zonnebrandmiddel. Het kan vervolgens ook verklaren waarom het stofje helpt met beschermen tegen hart- en vaatziekten en kanker.

Squaleen

Squaleen is een koolwaterstof die vooral voorkomt in extra vierge olijfolie. In onderzoeken in verschillende landen is aangetoond dat verschillende soorten kanker, waaronder borstkanker en alvleesklierkanker beduidend minder voorkomt bij mensen die meer olijfolie gebruiken. Dierproeven en laboratoriumonderzoeken hebben aangetoond dat squaleen een duidelijk anti-tumor effect heeft.

Daarnaast is aangetoond dat squaleen zeer effectief is als antioxidant als het wordt gebruikt op de huid en een rol speelt bij de gezondheid van de ogen.

Fytosterolen

Fytosterolen zijn plantaardige bioactieve stoffen die verwant zijn aan dierlijke sterolen, zoals cholesterol. Van fytosterol is echter aangetoond dat deze het cholesterol kunnen verlagen en dan vooral bij mensen die een cholesterolrijk dieet volgen.
Er zijn nog niet heel veel studies geweest die de relatie tussen fytosterolen en kanker bij mensen hebben onderzocht. De studies die wel hebben plaatsgevonden en de studies in laboratoria en bij dieren zijn echter veelbelovend. Er wordt vooral veel verwacht van het fytosterol β-sitosterol, met name in relatie tot prostaat-, borst-, colon- en maagkanker.

Andere stoffen in olijfolie

De olijfplant en de olijven zijn bestand tegen veel, ook voor mensen schadelijke, bacteriën, schimmels en insecten. Dit heeft waarschijnlijk onder andere te maken met de stoffen in de plant die voor de smaak zorgen. Er wordt daarom een geneeskrachtige werking vermoed van olijfolie.

Oleocanthal in olijfolie blijkt een pijnstillende en ontstekingsremmende werking te hebben, vergelijkbaar met die van Ibuprofen.

Nadeel van olijfolie

Voor alle onverzadigde vetzuren geldt dat deze ontleden als ze langdurig op een hoge temperatuur verhit worden, dan wordt daarmee bedoeld een temperatuur boven de 150°C. De vrije radicalen die daarbij vrijkomen kunnen kankerverwekkend zijn, dat schijnt vooral te gelden voor aardappel- en graanproducten. Als de olijfolie te heet wordt en gaat ontbinden gaat ze walmen. Olijfolie kan wel bij het bakken gebruikt worden, maar dan met een korte verhitting, zoals bij het wokken of op een niet te hoog vuur. Olijfolie is daarom niet geschikt als frituurvet, omdat dit meestal meerdere keren en op een hoge temperatuur wordt verhit.

Olijfolie moet ook altijd enigszins koel bewaard worden. Boven de 28°C verandert de samenstelling van de olie. Een fles olijfolie hoort daarom niet in een zonnige vensterbank thuis.
© 2010 - 2018 Samke, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Alles over olijfolieAlles over olijfolieOlijfolie is heel erg gezond, het zorgt voor bescherming van de gezondheid en past prima in een gezonde levensstijl. Oli…
Is olijfolie gezond of ongezond?Is olijfolie gezond of ongezond?Van olijfolie wordt vaak gezegd dat deze gezond is, maar het tegendeel wordt ook vaak gezegd. Wat klopt nu? Is olijfolie…
Alles wat je moet weten over olijfolieAlles wat je moet weten over olijfolieOlijfolie wordt positief onthaald voor zijn unieke smaak en voor zijn positieve invloed op onze gezondheid. Niet alle ol…
Kokosolie goed voor elk!Kokosolie of kokosvet is niet alleen goed om in te bakken of om mee te bakken het heeft meerdere functies. Zo kan het oo…
Dressings met olijfolie: 3 simpele receptenDressings met olijfolie: 3 simpele receptenOlijfolie vormt de basis voor veel overheerlijke dressings. Want een salade smaakt pas echt lekker als hier een goede dr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Margenauer, Pixabay
  • Wageningen UR
  • Voedingscentrum
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Waarom olijfolie gezond is"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Piet Huinck, 30-05-2014 21:50 #4
Kan ik olijfolie extra vierge gebruiken om groenten te wokken. Bij het wokken op een inductie kookplaat moet de hoogste warmte aangezet worden zeker 10 minuten lang. Is dat niet schadelijk voor de olie en voor de gebruiker?

Ladyboss, 17-09-2013 20:41 #3
Er zitten meer calorieën in olijfolie, dan in mijn vloeibare bakboter.
Waarom is olijfolie dan tóch gezonder?

En tegenwoordig zit er zoveel troep in voedsel, dat je niet meer weet wat je wel of niet kunt eten. Teveel suikers, E-nummers, conserverings-middelen en vooral ZOUT!
Ik hoop dat ze dit probleem bij de basis aan kunnen pakken, en niet de schuld "afschuiven" naar de consument.

C,godschalk, 29-04-2013 10:10 #2
Sinds kort neem ik een eetlepel olijfolie 's morgens in voor een betere stoelgang. Dit werkt goed. Is dit schadelijk?

Bastiaanse, 31-03-2011 10:36 #1
Goed artikel: maakt dat je vaker gezonde olijfolie gaat toepassen in je voeding!

Infoteur: Samke
Laatste update: 14-11-2010
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!