InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Gezonde voeding > Kool, een kleine geschiedenis

Kool, een kleine geschiedenis

Kool, een kleine geschiedenis Gewoon kool! Witte, rode, savooi, spruiten. Niks zo gewoon als een kool. En toch, de schoonheid van een savooi in de tuin op een friszonnige herfstdag. En toch, zijn onovertroffen eeuwenoude geneeskracht. En toch, de veelzijdige en goedkope gebruikswaarde. Dit alles maakt dat die gewone kool toch iets bijzonder is. Pythagoras, die van de stelling weet je, vermeld­de dat de verschillende koolsoorten "zeven Goede Eigen­schappen" bezaten, onder andere dat ze fors zijn en een grote stengel hebben. Hoe meer van deze eigenschappen een koolplant had, hoe beter ze geschikt was als voeding. In Romeinse publicaties raakten auteurs en gastronomen het maar niet eens over de culinaire mogelijkheden van de kool. De één vond ze fijn als voedsel, de ander vond ze eerder vulgaire kost. In de Middeleeuwen werd de kool echter heel erg populair en stond het woord coolhof gelijk aan moes­tuin. De koolsoorten werden door de Romein Cato (234-149 v.Chr.) onder de algemene noemer "kolen" vermeld, net als bij Dodoens. Cato ging ervan uit dat kolen alle andere groenten overtroffen, maar hij vermeldde niet of hij het had over de smaak, dan wel over de hoeveelheid die werd gegeten van deze groente in vergelijking met andere groen­ten. Men at de kool toen zowel rauw als gekookt. Werd de kool rauw gegeten, dan was ze meestal in azijn getrokken. Kool, raapzaad, raapkool werden ook in het Capitularium van Karel de Grote opgenomen. Onze voorouders zullen wellicht het ganse jaar door over één of andere koolsoort beschikt hebben.

Dodoens over kool

Bij maaltijden, zo merkte Dodoens op, gaven de kolen "grof ende swaer bloed. Het is niet bekend welke kolen hier wer­den bedoeld, maar witte kool was lichter dan rodekool, want de witte kool was "beeter ende bequaemer voetsel sonderlinghe als sy tweemael ghesoden sijn".

Dodoens kende zeker witte, rode en bloemkool, hij beschrijft ook:
Dat ierste gheslacht van witten Koolen wordt gheheeten in Latijn van Plinius Brassica Tritiana/ nu ter tijt/ Brassica sessilis capitata, ende Imperialis. In Hoochduytsch Kappiszkraut. Hier te lande witte Sluytkoolen ende Cabuyskoolen. In Franchois Choux Cabuz.
Dat tweede gheslacht heet in Latijn van Plinius Brassica Lacuturria. Hier te lande Savoye koolen. In Franchois Choux de savoy.
Tderde gheslacht wordt gheheeten in Latijn Brassica Pompeiana/ nu ter tijt Brassica Cypria, In Italien Cauliflores, Hier te lande Bloemkoolen. In Franchois Choux floriz.

  • Tsap van koolen alleen oft met wat salpeeters ingenomen maeckt den buyck weeck ende doet camerganck hebben. Tselve doet dat ierste water daer die koolen in gesoden zijn.
  • Tsap van koolen met wijn gedroncken es goet tseghen die beten van den slanghen.
  • Dit selve sap met meel van fenigrieck vermenght es goet geleyt op die leden ende voeten daert fledercijn in es.  
  • Tsap van koolen es oick goet ghebruyckt tot die oude ende vervuylde sweeringhen ende ulceratien want het heylt ende suyvert die selve.
  • Tsap van koolen duer die nuese opgetrocken suyvert die herssenen ende dat hooft.
  • Tselve sap met wijn vermenght ende lauw in die oore ghelaten/ es goet tseghen die doofheyt ende tuyten van den ooren.
  • Tsap van koolen van onder in die moeder met een pessus ghesedt verweckt die natuerlijcke cranckheyt van den vrouwen

Dodonaeus adviseert toch vooral het uitwendig gebruik als sap en als compres tegen jicht, abcessen en verwondingen maar ook in de oren gedruppelt tegen 'doofheid' en in de vagina om de menstruatie te bevorderen. Verder inwendig vooral voor de spijsvertering en als laxeermiddel. Niet dat we nu direct alle adviezen van deze autoriteit uit de 16de eeuw moeten opvolgen, toch weten we ondertussen dat kool zonder meer, ook omwille van zijn anti-oxidantwerking, een van de gezondste groenten van onze tijd is. De stoffen met een sterk anti-oxidant effect zijn de sulforafanen, die ook een remmende werking hebben op de bacterie Helicobacter pylori. die mede verantwoordelijk is voor het ontstaan van maagzweren. Het is in de fytotherapie al veel langer bekend dat koolsap werkzaam is tegen maagontsteking en maagzweren. Dezelfde stoffen zijn ook verantwoordelijk voor de beschermende werking van kool tegen verschillende kankers.
© 2011 - 2019 Herborist, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Algen antioxidant Astaxanthine: product van de toekomst?Algen antioxidant Astaxanthine: product van de toekomst?Wat is algen antioxidant Astaxanthine? Wat is de werking van het algen antioxidant? Waarom is dit product zo uniek? Waar…
Coleslaw of koolslaColeslaw of koolslaEen wereldberoemd recept uit de Nederlandse keuken: koolsla of coleslaw. De coleslaw lijkt zon echt Amerikaanse uitvind…
Welke groente is in welke maand vers?Deze groentekalender geeft aan welke groente in welke maand fris in de supermarkt of bij de groenteboer te vinden zijn.…
De geneeskracht van rode koolDe geneeskracht van rode koolRode kool is een medicijn bij darmkanker en diabetes mellitus. Daarnaast is het goed voor de lever en het hart. Verse ro…
Kool, gezond en lekkerKool, gezond en lekkerDe verschillende koolsoorten als maaltijd nuttigen is voor veel mensen 'alledaagse kost'. Daarnaast snappen ook steeds m…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Von den wunderbaren heilwirkungen des kohlblattes. Camille Droz. http://www.florahealth.com/flora/home/Canada/HealthInformation/Encyclopedias/Kale.htm

Reageer op het artikel "Kool, een kleine geschiedenis"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Herborist
Gepubliceerd: 16-01-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Gezonde voeding
Bronnen en referenties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!