InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > Bacopa monniera voor het geheugen

Bacopa monniera voor het geheugen

Bacopa monniera is een plantje dat in de moerassige gebieden van India welig tiert. Sedert eeuwen staat deze plant bekend als een hersentonicum. Ter plaatse kennen ze de plant onder de naam brahmi, afgeleid van 'brama', d.i. de schepper. Omdat in India de hersenen beschouwd worden als de zetel van het creatieve intellect, duiden ze elke plant met invloed op de hersenen aan met de term brahmi. In de ayurveda is de plant al gedurende 3000 jaar in gebruik en ondergebracht in de medhya-rasayana (medhya = verstand). Indicaties voor bacopa monniera zijn: angst, concentratieproblemen, slecht geheugen en epilepsie. In sommige gebieden van India is brahmi ook een afrodisiacum, in Sri Lanka is het een koortswerend middel en in de Filipijnen een vochtafdrijvend middel.
Bacopa monniera is lid van de familie van de Scrophulariaceae. Het is een klein plantje met purperen bloemen en dikke, vettige bladeren, dat op vochtige zandgronden, bijvoorbeeld langs rivieren en in moerassen, goed groeit.

Werkzame stoffen en werking van Bacopa

Het belangrijkste bestanddeel van Bacopa is bacoside A, een saponine dat na opsplitsing uit een jujubogenine en pseudojujubogenine blijkt te bestaan. Dit zijn triterpeensaponinen, waarvan in Bacopa monniera ook andere bacopasaponinen A, B, C, D en G, en de bacopasiden I t.e.m. V beschreven zijn. De bacopasiden zijn een groep van saponinen die uniek zijn voor Bacopa monniera zijn.

Mogelijke werking op de neurotransmitters

De belangrijkste neurotransmitter die de aandachtsprocessen in de hersenen stuurt, is acetylcholine. Alle (hersen)processen die door acetylcholine gestuurd worden, behoren tot het cholinerge systeem. Een veel voorkomende ziekte die de cholinerge zenuwen vernietigt, is Alzheimer. De ziekte van Alzheimer is gekend om het geheugenverlies, maar alzheimerpatiënten hebben ook last van andere aandachtsstoornissen. Bacopa monniera beschermt tegen acetylcholine-uitputting. Ze remt het acetylcholine-esterase-enzym.

Een ander mogelijk werkingsmechanisme is via het noradrenerge systeem, het zenuwnetwerk dat onder leiding staat van de neutrotransmitter noradrenaline. Noradrenaline is zowel neurotransmitter als een hormoon. De functies van het noradrenerge systeem zijn niet eenvoudig uit te leggen. Ze maakt deel uit van het orthosympathische zenuwstelsel dat de vlucht of vechtreactie in gang zet. Het verhoogt de alertheid. Bacopa monniera onderdrukt het noradrenerge systeem en zou via deze route tegen cholinerge aftakeling beschermen.

Wetenschappelijk onderzoek

In 1980 kwam voor het eerst een studie uit waarin Bacopa monniera het geheugen en leergedrag bleek te verbeteren bij patiënten met een angstneurose. Nadien kwam een commercieel (en gestandaardiseerd) preparaat van Bacopa monniera op de Indische markt met opmerkelijke noötrofische eigenschappen: verbetering van de aandacht, het geheugen. Een studie met 300 mg Bacopa monniera extract verbeterde de leerfuncties en het geheugen bij mensen. Het verlaagde ook het hartritme, maar had geen effecten op het humeur, de bloeddruk of op de concentratie. In een andere studie zorgde bacopa-extract er voor dat nieuw aangeleerde feiten beter werden onthouden. In een Australisch onderzoek zorgde Bacopa voor verbetering van het werkgeheugen en een hogere nauwkeurigheid van herinneringen.

Bijwerkingen

Er waren geen bijwerkingen van Bacopa monniera bij doseringen van 300-450 mg extract (20 % bacosides) gedurende 30 dagen, buiten enkele ongemakken van het spijsverteringsstelsel. Toch voorzichtig zijn wanneer je Bacopa monniera samen met andere kalmerende geneesmiddelen gebruikt. Best in samenspraak met je arts gebruiken.

Namen van Bacopa monniera of Bacopa monnieri

Water Hysop, Coastal Waterhyssop, Brahmi, Thyme-leafed gratiola, (Engels), Aziatische waternavel (Nederlands) niet te verwarren met Hydrocotile asiatica.
© 2013 - 2019 Herborist, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hersentonica uit de AjurvedaTonica nemen in Oosterse geneeswijzen zoals de Ajurveda een eigen plaats in. Enkele van deze planten worden specifiek aa…
De geneeskracht van kleinbladige BacopaDe geneeskracht van kleinbladige BacopaBacopa is een vaste kruipplant die graag waterrijke omgeving en modderige kusten groeit. Hij kan zelfs onder water groei…
Ayurvedische kruiden bij stressVeda betekent kennis of wetenschap. Ayur betekent leven. Het is de Indische leer der geneeskunst. Ayurvedische medicijne…
Train je geheugenTrain je geheugenVind je het moeilijk om namen te onthouden? Of ben je alweer een belangrijke afspraak vergeten? Soms lijkt het wel alsof…
Paradijs van weelderig groenDit groene paradijs is een lust voor het oog. Het lijkt misschien moeilijk om dit aquarium in elkaar te zetten, maar u k…
Bronnen en referenties
  • https://sites.google.com/site/kruidwis/planten-van-a-tot-z/bacopa
  • Russo A, Borrelli F. Bacopa monniera, a reputed nootrophic plant: an overview. Phytomedicine. 2005; 12:305-317
  • Calabrese C, Gregory WL et al. Effects of a standardized Bacopa monniera extract on cognitive performance, anxiety, and depression in the elderly: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. J Altern Complement Med. 2008 Jul;14(6):707-13
  • Roodenrys S, Booth D et al. Chronic effects of Brahmi (Bacopa monniera) on human memory. Neuropsychopharmacology. 2002 Aug;27(2):279-81
  • Stough C, Downey LA et al. Examining the nootropic effects of a special extract of Bacopa monniera on human cognitive functioning: 90 day double-blind placebo-controlled randomized trial. Phytother Res. 2008 Dec;22(12):1629-34

Reageer op het artikel "Bacopa monniera voor het geheugen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Herborist
Laatste update: 23-04-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!