InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van bilzekruid

De geneeskracht van bilzekruid

De geneeskracht van bilzekruid Bilzekruid geldt als een giftige plant. In het voorjaar is ze iets minder giftig dan in de zomer. In het eerste jaar van de plant is ze minder giftig dan in zijn tweede. Ze groeit veelal langs wegen. De plant heeft vaalgele bloemen met paarse adertjes. Bilzekruid staat wereldwijd bekend om zijn giftigheid. Hij wordt sinds millennia gebruikt om hallucinaties op te wekken. Dat is echter levensgevaarlijk. Zoals bij veel giftige planten heeft dit kruid een medicinale werking. Paracelsus zei in de 16e eeuw al dat de dosis het verschil tussen een vergif of geneeskruid bepaalt.
Botanische tekening bilzekruid / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening bilzekruid / Bron: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Mythe bilzekruid

Er is een mythe over deze plant. Ze zou als volgt zijn ontstaan: Na de zondeval sprak God tot de slang: Gij zult op uw buik kruipen en aarde eten, uw leven lang. De slang spuwde woedend haar gif op aarde en waar het gif terecht kwam verscheen het bilzekruid, de doornappel en de stinkende gouwe.

Toverkruid

Tovenaars plukten bilzekruid op de 23e en 29e dag van de maancyclus en bewaarden het onder gerst of tarwe. Vervolgens doopte men de plant in een bron en begon ermee het droge land te besprenkelen. Dat was een handeling die regenval zou moeten veroorzaken. Verder zou degene die bilzekruid bij zich droeg altijd vrolijk zijn en bemind worden door het tegenovergestelde geslacht.

Geschiedenis gebruik bilzekruid

Van oudsher wordt deze plant in kleine hoeveelheden gebruikt als pijnstillend middel. Men maakte een aftreksel van het zaad en de bladeren tegen krampen. Het is een tijd lang gewoonte geweest om deze plant uitwendig bij reumatiek te gebruiken maar ook hierdoor kwamen er vergiftigingsgevallen voor. Het plantensap kan zich immers binnendringen in de huid en bloedbaan. In Siberië maakte men een aftreksel van de bladeren en vermengde dit met bier. Deze drank heeft bedwelmende eigenschappen en triggert hallucinaties. In de antieke dagen van Egypte, Nubië en Oost India roosterden men de zaadjes om er een drank uit te bereiden voor dezelfde doeleinden.

Naamgeving

Oneetbare bilzekruidonen in ontwikkeling / Bron: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)Oneetbare bilzekruidonen in ontwikkeling / Bron: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)
In het Latijn, de taal der wetenschappers, heet bilzekruid Hyoscyamus niger. Het Nederlands kent enkele alternatieve namen zoals Dolkruid, Malkruid, Zwijnenboom, Hennebloemen en Belledonne. Dol- en malkruid verwijzen naar de staat van gekte die bereikt werd door mensen die thee van deze plant dronken. Hennebloemen heeft te maken met ´heen gaan´. Het nuttigen van deze plant kende niet zelden dodelijke afloop. Belledonne kreeg de naam omdat de werking vergelijkbaar is met Atropa belladonna of wolfskers. Het eerste deel van de Latijnse naam bestaat uit de twee Griekse woorden Huos en Kuamos. Huos betekent ´teken van afkeuring´ en kuamos betekent ´boon´. Aan deze plant groeit een oneetbare boon, vandaar deze naam. Niger betekent ´zwart´ en dat slaat op de zwarte spikkeltjes die op het grauwbruine zaad zitten.

Werkzame stoffen bilzekruid

Van bilzekruid wordt het blad gebruikt. In dit blad zitten tropaanalkaloïden zoals hyoscyamine en scopolamide, apoatropine, atropine, tropine, scopine en scopoline. Verder bevat het flavonen waaronder rutine, aminozuren, de mineralen kaliumchloride en kaliumnitraat, vette olie, etherische olie en resinen.

Raadpleeg altjd een fytotherapeut

De medicinale werkzaamheid van bilzekruid lijkt op die van atropa belladonna maar bilzekruid heeft over het algemeen genomen een mildere werking. Het gebruik van bilzekruid dient in overleg met een arts of fytotherapeut te gebeuren omdat de werkzame hoeveelheid dicht in de buurt ligt van de toxische waarde.

Bilzekruid bij Parkinson en ouderdomsbeven

Bilzekruid heeft een rustgevende werking op het parasympathisch zenuwstelsel. Dit zenuwstelsel ontspringt zich op de plek van het centrale zenuwstelsel en loopt door tot in het ruggenmerg. Het is verantwoordelijk voor de regulering van interne organen en hormoonklieren. De nervus vagus is het belangrijkste onderdeel van de parasympathicus. Bilzekruid beïnvloedt de vagale tonus en daarmee het hartritme. Om deze medicinale eigenschappen wordt bilzekruid in de fytotherapie ingezet bij de volgende indicaties:
  • Ziekte van Parkinson,
  • Seniele tremor of ouderdomsbeven.

Bilzekruid bij kramp

Bilzekruid heeft krampwerende eigenschappen. Het wordt vooral ingezet bij krampen in het spijsverteringskanaal en in de urinewegen. Het werkt minder goed dan belladonna, daarom moet er iets meer worden ingenomen als men bilzekruid gebruikt. Bilzekruid heeft ook een empirisch bewezen toepassing bij constipatie en bedwateren maar dit is niet klinisch bewezen. In de kruidengeneeskunde werd bilzekruid bij de volgende indicaties vroeger vaker gebruikt dan in de huidige fytotherapie:
  • Maagdarmkolieken,
  • Galkolieken,
  • Nierkolieken,
  • Bedwateren,
  • Atone constipatie.

Bilzekruid bij jicht en reumatische pijn

Bilzekruid kan veilig uitwendig worden gebruikt als men zich aan de therapeutische dosis houdt. Vroeger werd zelf geëxperimenteerd met de bladeren en dat kon gevaarlijke situaties opleveren. Bilzekruid heeft een bewezen pijnstillende en ontspannende werking. In de fytotherapie wordt het aangewend bij:
  • Reumatische pijnen,
  • Jicht.

Therapeutische dosis en veiligheid

  • 100 Tot 200mg kruidenpoeder per keer en maximaal 400mg per dag.
  • Twee- tot driemaal per dag 30mg van een droogextract tot 100mg per dag.
  • Een tot vier gram tinctuur per dag waarbij geldt dat 1 gram 57 druppels is. (Het gewicht van een druppel verschilt per soort tinctuur.)
  • Bilzekruid mag nooit worden ingenomen als men ook medicijnen op basis van digitalis of vingerhoedskruid inneemt omdat er gevaar ontstaat voor nierblokkade.
© 2013 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Parkinson: de geschiedenisDe ziekte van Parkinson is een van de meest voorkomende ziekten van het zenuwstelsel, het is daarom ook geen zeldzame zi…
Parkinson: de oorzaak en verschijnselenEr is tot op heden nog een precieze oorzaak gevonden voor het ontstaan van de ziekte van Parkinson. Het is mogelijk dat…
De Ziekte van ParkinsonDe Ziekte van ParkinsonBij de ziekte van Parkinson sterven er bepaalde cellen af in de hersenen. Bij ieder mens maken de hersenen de stof 'dopa…
Kramp en spierkramp tijdens de zwangerschapKramp en spierkramp tijdens de zwangerschapHevige kramp en spiertrekken tijdens de zwangerschap is heel vervelend en een veelvuldig voorkomend probleem onder zwang…
Pergolide (medicijn bij de ziekte van Parkinson)Pergolide (medicijn bij de ziekte van Parkinson)Pergolide is een medicijn dat voorgeschreven wordt aan mensen met die ziekte van Parkinson. Pergolide is een stof die de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: Blöte-Obbes, De geurende kruidhof
  • Boek: Meulenhoff en Nijhuis: Planten en hun legenden
  • Boek: Geert Verhelst, Groot Handboek Geneeskrachtige Planten
  • http://en.wikipedia.org/wiki/Parasympathetic_nervous_system
  • Afbeelding bron 1: Franz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Pipi69e, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van bilzekruid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 20-10-2013
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!