InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Spiritueel > Yogahoudingen jnana mudra (symbool van wijsheid)

Yogahoudingen jnana mudra (symbool van wijsheid)

Yogahoudingen  jnana mudra (symbool van wijsheid) Jnana mudra is een zeer belangrijke handhouding die gebruikt wordt voor meditaties en ademoefeningen (pranayama). Mudra's handhoudingen of gebaren zijn universeel en van alle culturen. Dit ultieme symbool van wijsheid is terug te vinden in vedische teksten van duizenden jaren oud. Jnana mudra maakt padmasana compleet en is belangrijk in tal van ademoefeningen, zoals ujjayi pranayama. De duim symboliseert de universele ziel en de wijsvinger de individuele ziel. De twee vingers vormen een gesloten geheel (cirkel of lus) en verzinnebeelden aldus de eenheid tussen Brahman en Jiva. In de dagelijkse yogapraktijk leidt deze mudra de pranische energie naar binnen en zorgt aldus voor een kalme geest.

Inhoud


De oorsprong van mudra's (handhoudingen)

Mudra's zijn van alle eeuwen en doen tot op de dag van vandaag in alle culturen dienst, ook in het Westen. Denk maar aan de handdruk, maar ook aan het V-teken met de wijs- en middelvinger. En niet te vergeten de opgestoken duim als symbool van goedkeuring en aansporing. De oude Egyptenaren, de Grieken, de Romeinen en Perzen bedienden zich eveneens van handhoudingen.

Jnana mudra / Bron: Subcommandante, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Jnana mudra / Bron: Subcommandante, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Spiritueel
De meeste mudra's zijn universeel. Vele hebben een religieus karakter, gelet op de talrijke handhoudingen die bijvoorbeeld een priester gebruikt in de orthodox-katholieke missen die elke zondag in de Nederlandse kerken worden opgedragen. Het zijn stuk voor stuk mudra's uit veelal het begin van het christendom. In India worden deze houdingen mudra's (Sanskriet) genoemd. Ze verbinden de yogahoudingen en ademoefeningen (pranayama) met de kosmische energie. Om die reden zijn ze zeer belangrijk in de dagelijkse yogapraktijk. Mudra's verhogen de levenskwaliteit, verruimen het bewustzijn en maken de mens spiritueler.

Symboliek van jnana mudra

Jnana mudra (gyan of gnan mudra) is het vedische symbool van wijsheid en wordt ook wel het wijsheidsgebaar of de mudra van de ingewijde genoemd. Jnana mudra wordt gebruikt in combinatie met meditatieve zithoudingen, zoals padmasana en siddhasana, tijdens meditatie en bij het uitvoeren van ademoefeningen (pranayama). In deze mudra symboliseert de duim het Zelf, de universele ziel, ofwel de expressie van Brahman (God) in de mens. De wijsvinger is het symbool van het individu, het ego of het 'ik'. De lus die duim en wijsvinger maken, staat voor de versmelting, samenkomst of eenheid van het individu met het goddelijke. Feitelijk is dat ook de betekenis van 'yoga' (vereniging, verbinding).

Vereniging met het goddelijke

Op de keeper beschouwd representeert jnana mudra door de lus of cirkel die duim en wijsvinger maken de oneindigheid, waarbij de wijsvinger zich afscheidt van de andere vingers (eerzucht, zinnelijk genot en alle andere menselijke ego-eigenschappen, ook wel guna's genoemd). De wijsvinger verzinnebeeldt het ego, dat de guna's overstijgt om zich aldus op symbolische wijze te verenigen met het Zelf, het goddelijke.

Siddhasana met jnana mudra / Bron: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Siddhasana met jnana mudra / Bron: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Techniek

Gebruik jnana mudra als u gaat mediteren en tijdens de ademoefeningen, waaronder ujjayi pranayama.
  1. Ga in padmasana, siddhasana of in een andere meditatiehouding.
  2. Leg de pols van de linker- en rechterhand op de knie, de handpalmen naar boven gericht.
  3. Buig de wijsvinger en leg de duim over het eerste kootje van de wijsvinger, waarbij de nagelrand van de wijsvinger zich tussen de twee duimkootjes bevindt. Een variant is dat de toppen van duim en wijsvinger elkaar raken en een cirkel vormen.
  4. Houd de drie andere vingers gestrekt, de handpalm naar boven gericht. De duim wijst naar voren. De vingers eveneens, maar schuin naar beneden.
  5. Tijdens het mediteren zullen de handen zich ontspannen. De vingers zijn dan niet volledig gestrekt meer. De mudra als zodanig verandert echter niet en blijft intact..

Jnana mudra symbool van de waarheid

Deze mudra verzinnebeeldt alle chakra's, alle kleuren en wordt ook wel de mudra van de waarheid genoemd. De mantra van jnana mudra is:
AAD SUCH
JUGAAD SUCH
HAI BHEE SUCH
NANAK HOSEE
BHEE SUCH

(De waarheid zoals die in vervlogen tijden gold, de waarheid van toen en nu, de eeuwige waarheid)

OM-symbool / Bron: Brenkee, PixabayOM-symbool / Bron: Brenkee, Pixabay

Gezondheidseffecten van jnana mudra

Jnana mudra representeert in de yogafilosofie niet alleen de symbolische verbinding tussen God (Brahman) en het individu (Jiva), ook de pranische energiestromen worden er op een positieve manier door gewijzigd. De lus die de duim en wijsvinger maken, zorgt ervoor dat de prana 'verinnerlijkt' wordt.

Kalme geest

Jnana mudra waarborgt onder andere een stabiele meditatiehouding en completeert of vervolmaakt de asana. Resumerend zijn de volgende voordelen van jnana mudra van belang:
  • Een rustige, verstilde geest, wat essentieel is tijdens de meditatie.
  • Pranische verinnerlijking tijdens de ademoefeningen (pranayama).
  • Standvastigheid tijdens lange meditatiesessies.
  • Wie jnana mudra aanneemt voor het naar bed gaan, zal sneller de slaap vatten.

Lees verder

© 2015 - 2018 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Yogahoudingen  yoga mudraYogahoudingen yoga mudraU zit in de lotushouding (padmasana). Langzaam en deemoedig buigt u voorover tot het hoofd de vloer raakt. Deze houding…
Geschiedenis van yoga  hatha yogaGeschiedenis van yoga hatha yogaMen zou kunnen stellen dat hatha yoga van alle tijden is. Bij opgravingen in de Indusvallei werden iconische zegels uit…
Yogahoudingen  trataka (oogoefening)Yogahoudingen trataka (oogoefening)De ogen worden de spiegels van de ziel genoemd. Aan de ogen is te zien of iemand blij, verdrietig, moe of teleurgesteld…
Yogahoudingen  siddhasana (voltooide houding)Yogahoudingen siddhasana (voltooide houding)Siddhasana wordt ook wel de volmaakte, perfecte of voltooide houding genoemd. Deze asana is ideaal om in te mediteren. I…
Yogahoudingen  virasana I (heldhouding)Yogahoudingen virasana I (heldhouding)Virasana I is een bekkenstand en bevordert de spijsvertering. In tegenstelling tot de meeste yogahoudingen kan deze asan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: GDJ, Pixabay
  • 'Lexicon van de yoga', Helen Knopper, Uitgeverij Bert Bakker, Amsterdam
  • 'Healing Mudras', Sabrina Mesko, The Ballantine Publishing Group
  • 'Light on Yoga', B.K.S. Iyengar, George Allen & Unwin, London
  • 'Textbook of Yoga', George Feuerstein, Hutchinson, London
  • Afbeelding bron 1: Subcommandante, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Jemasty, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Brenkee, Pixabay

Reageer op het artikel "Yogahoudingen jnana mudra (symbool van wijsheid)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 09-04-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Spiritueel
Special: Hatha yoga (asana's)
Bronnen en referenties: 8
Schrijf mee!