Soorten depressie: somatogeen, endogeen of exogeen

Somatogene depressies zijn depressies die soms volgen op lichamelijke ziektes zoals: kanker, mononucleose, griep, Endogene depressies vinden hun oorsprong in wijzigingen binnen het organisme, voornamelijk in de hersenen. Exogene zijn depressies waarvan de oorsprong psychisch is en die voorkomen na externe traumatiserende gebeurtenissen of bij onrijpe en gevoelige persoonlijkheden.

Somatogene depressie

De somatogene depressie vergt geen bijzondere uitleg. Hieronder vallen ook de depressies die hun oorsprong vinden in letsels, b.v. naar aanleiding van een verkeersongeval. Ook zwaar gehandicapten hebben het soms moeilijk om zich een positief beeld te vormen van hun verminkt lichaam en maken vaak depressies door die men niet lichtzinnig mag opnemen.

Endogene depressie

Deze depressie vindt zijn oorsprong binnen het lichaam. Ze schijnt vaker voor te komen in bepaalde families dan in andere, hetgeen zou kunnen wijzen op de invloed van de erfelijkheid. Tegenwoordig is men er bijna zeker van dat biochemische stoornissen ter hoogte van de hersenen of stoornissen in de klieren met interne secretie (lever, schildklier) een rol spelen bij deze aandoening. Toch kan men nog niet met zekerheid stellen dat het hier gaat om de ware oorzaken.

Dit type van depressie treedt meestal op zonder uitlokkende factoren, d.w.z. zonder externe elementen of gebeurtenissen die het optreden van de depressie kunnen verklaren. En zelfs wanneer de depressieve persoon verwijst naar externe gebeurtenissen, blijken die doorgaans miniem te zijn in vergelijking met de ernst van de depressie. De zieke vindt eigenlijk geen sluitende externe verklaring voor de depressie die hij doormaakt.

Het gebeurt dat een endogene depressie spontaan verdwijnt. Dat noemen we het fenomeen van spontane remissie. De zieke herstelt en zijn persoonlijkheid komt ongeschonden uit de depressieve fase. Meestal hervalt de zieke echter en bij sommigen kunnen zich verscheidene depressieve episodes per jaar voordoen. Bij die recidives groeit de wanhoop en de geestelijke pijn.

Opgelet: een endogene depressie moet met zorg behandeld worden:
  • omdat ze pijnlijk is, voor de zieke zelf, die niet begrijpt wat hem overkomt;
  • omdat ze zwaar om dragen is voor de omgeving,
  • omdat er risico is op zelfmoord: de zieke voelt zich zo machteloos en wanhopig dat hij bijna altijd zelfmoordgedachten heeft. Het zelfmoordrisico is veel groter bij endogene depressies dan bij andere vormen van depressie.

Behandeling van endogene depressie

De endogene depressie vereist een medische behandeling, hetzij:
  • met antidepressiva van het tricyclische genre of inhibotoren (remmers) van het mono-aminoxydase, of de recentere selec-
  • tieve afremmers van de serotonine-heropname;
  • met lithium voor de manische depressie;
  • met electroshocks (bij dringende gevallen wanneer het risico van zelfmoord groot is).

De behandeling moet lang genoeg duren om het evenwicht bij de zieke te herstellen.

Bij oudere mensen stelt men een bijzondere vorm van endogene depressie vast, "involutieve (of regressieve) depressie" genaamd. Deze depressie kan verscheidene aspecten vertonen, maar meestal nestelt de oudere persoon zich in een toestand van apathie, een emotionele verschansing die al te vaak beschouwd wordt als eigen aan de leeftijd. Als men niet de moeite neemt de persoon te troosten en gerust te stellen, bestaat het gevaar dat hij zich helemaal op zichzelf terugplooit, hetgeen uiteindelijk kan uitmonden in seniele dementie.

Exogene depressie

Dit soort depressie treedt op tengevolge van een traumatiserende gebeurtenis of een emotionele schok zoals een overlijden, een scheiding, het verlies van werk, een promotie, een ontgoocheling of een sentimentele breuk, een verandering van omgeving, zoals een verhuizing. In dat geval is de depressie gebonden aan het verlies van een geliefd persoon of een situatie waarin men zich veilig voelt. De intense triestheid die daaruit resulteert is een normale reactie. Men maakt als het ware een rouwperiode door. Zo'n rouwperiode mag zes maanden tot een jaar duren: dat hangt af van het belang dat de verdwenen persoon of de situatie had in de ogen van de rouwende, alsook van de kwaliteit van de relatie.

Men kan ook iets anders dan een liefdesvoorwerp verliezen: bijvoorbeeld zijn eigendunk of zelfvertrouwen. De situatie die zich op dit ogenblik vaak voordoet is die van het verlies van tewerkstelling. Men wordt werkloos, de motivatie valt weg, het inkomen en de verantwoordelijkheden verminderen. Men moet vaak minder aangenaam werk aanvaarden of men wordt simpelweg vroegtijdig op rust gesteld. Een deel van het gevoel van eigenwaarde valt weg. "Niet meer werken" wordt aangevoeld als "nutteloos geworden zijn" en het zelfbeeld van de gepensioneerde krijgt een lelijke deuk. In dergelijke gevallen is depressie een min of meer normale en begrijpelijke reactie op een traumatiserende gebeurtenis.

Voor een gevoelige of neurotische persoonlijkheid zal een rouw moeilijk te dragen vallen met het risico dat hij blijft duren. De kans bestaat dat de rouw in dit geval een zwaardere depressie veroorzaakt. Anders gezegd, een abnormale rouw, is een rouw die langer dan normaal blijft duren. Jaren later is de triestheid nog even sterk en levendig als bij het begin.
Het leven haalt niet meer de bovenhand en dat kan leiden tot een ware cultus van de overledene. Dit fenomeen komt vaak voor bij een oudere persoon die zijn partner verliest en alleen achterblijft. Vaak ontbreekt de nodige vitale impuls om de crisis te boven te komen en nieuwe relaties aan te gaan.
© 2007 - 2020 Guy1962, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verschillende soorten depressiesVerschillende soorten depressiesEen depressieve periode is in het alledaagse spraakgebruik een vrij normale gemoedstoestand. Waarin bedroefdheid, pessim…
Depressie: soorten depressies - depressie bij vrouwenDepressie: soorten depressies - depressie bij vrouwenDepressies zijn onder te verdelen via een bepaalde indeling: de DSM IV. Er zijn twee hoofdvormen: 'depressieve stoornis'…
Postnatale depressie: symptomen, oorzaken & behandelingEen postnatale depressie is een depressie die optreedt bij vrouwen na een zwangerschap. Wat zijn de symptomen? Hoe ontst…
Depressie bij jongeren kan zich anders uitenDepressie bij jongeren kan zich anders uitenVroeger dacht men dat depressiviteit alleen voor kon komen bij volwassenen. Inmiddels is bekend dat niet alleen jongeren…

Depressie bij het kindIn sommige perioden van de ontwikkeling van het kind komen er depressieve aspecten naar voren. Dit zijn normale en noodz…
De depressieve persoon en zijn omgevingNiet alleen de depressieve persoon op zich maar ook zijn naaste omgeving (familie, vrienden, collega's,...) worden vaak…

Reageer op het artikel "Soorten depressie: somatogeen, endogeen of exogeen"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Nina, 24-01-2014 19:37 #4
Beste,

Heb een zoon van 19 met endogene depressie. Bestaat er een groep v mensen of vereniging waar mensen met gelijkaardige ziekte elkaar kunnen ontmoeten om het wat dragelijker te kunnen maken?

Alvast bedankt vr mailtje terug

P., 26-06-2012 07:25 #3
Mooi artikel! Mooi in het kort uitgelegt!

J. Nouwen-Hartkoren, 03-11-2008 16:25 #2
Mijn man is nu bijna 9 weken opgenomen en het gaat langzaam aan wat beter met hem. Na vier weken ging het bijna mis hij had echt het gevoel dat hij dood wou. Dat was een zware tijd maar gelukkig knapt hij nu weer op.

J. Nouwen-Hartkoren, 19-09-2008 20:37 #1
Een mooi artikel mijn man heeft endogene en is daar voor op genomen. Hij blijk daar al 24jaar last van te hebben. Nu weet ik pas eigenlijk hoe het heet ik dacht dat het alleen maar depressies waren maar waar hij nu is op genomen zeide dat het zo heet.

Infoteur: Guy1962
Gepubliceerd: 18-12-2007
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 4
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!