InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Hoe je koorts meten?

Hoe je koorts meten?

Hoe je koorts meten? Wanneer spreek je van koorts, wanneer van verhoging? Maakt het uit hoe of waar ik de koorts meet? En hoe zit dat met kinderen? Ja, het maakt een verschil hoe en waar je de temperatuur meet in het lichaam. Lees daarom goed hoe je correct de temperatuur opmeet en wanneer je wel of wanneer je niet van koorts spreekt.

Verhoging of koorts?

De mens heeft een normale lichaamstemperatuur die ligt tussen 36 en 37 graden Celsius. Afgekort tot 36 tot 37°C. Tot en met 38°C spreekt men van verhoging en zodra de temperatuur boven de 38°C stijgt, spreekt men van koorts.

Het verhogen van de temperatuur is een normale reactie van het lichaam op bv. een besmetting met ziektekiemen. Door de hogere lichaamstemperatuur (de koorts), kan het afweersysteem harder werken om de kiemen beter bestrijden.

Jonge kinderen ondervinden veel last van koorts omdat de hoge temperatuur teveel energie eist van het kleine lichaam en te veel risico geeft op uitdroging. Daarom zal meestal aangeraden worden een koortswerend middel te geven aan kinderen bij koorts vanaf 38,5°C.

Koorts meten onder de arm

Een digitale thermometer of kwikthermometer kan in de okselplooi gestoken worden. Hou de punt van de thermometer in het midden van de okselplooi en dicht tegen het lichaam aangedrukt. Wacht bij een digitale thermometer op het biepsignaal. Een kwikthermometer moet je “afslaan” tot het kwik voldoende gezakt is in de thermometer. Laat een kwikthermometer enkele minuten in de okselplooi zitten zodat het kwik kan stijgen tot het de lichaamstemperatuur van de patiënt heeft aangenomen.

Omdat de okselplooi enkel een oppervlakkige meting van de temperatuur geeft, wordt de echte lichaamstemperatuur onderschat. Tel daarom 0,5°C bij de meting om de echte temperatuur te kennen.
Deze meting noemen we axillaire meting.

Koorts meten onder de tong

Onder de tong wordt de precieze temperatuur van het lichaam opgemeten. Hou hiervoor de punt van de kwikthermometer of digitale thermometer diep onder de tong. Hou de thermometer voldoende lang onder de tong, meestal enkele minuten. Zorg ervoor niet op de thermometer te bijten. Meet daarom nooit met een kwikthermometer onder tong bij kinderen !

Koorts meten met een fopspeen

Er zijn fopspeentjes (tutters) verkrijgbaar met een ingebouwde thermometer. Door te tutteren wordt de temperatuur van de baby opgemeten. Je kan dit gemakkelijk aflezen op de buitenkant van de fopspeen. Ook hier wordt een precieze temperatuur weergegeven.

Koorts meten op de huid

Een snelle meting kan gebeuren door digitale huidthermometers. Door eenvoudig het toestel tegen de zijkant van het voorhoofd (de slaap) te drukken wordt de temperatuur gemeten. De thermometer meet de temperatuur van het bloed dat door een groot bloedvat in de slaap loopt. Deze metingen zijn meestal niet zo accuraat (dus vaak foutief) omdat het voorhoofd makkelijk kan afkoelen door zweten of koude, maar ook makkelijk kan opwarmen door inspanningen, de zon, een muts, ...

Koorts meten in het oor

De oorthermometer meet snel de temperatuur in het oorkanaal. Vaak wordt de temperatuur echter niet correct gemeten, zodat de temperatuur gemakkelijk onderschat wordt. Voor een juiste meting trek je eerst de oorschelp naar boven om het oorkanaal recht te trekken, steek vervolgens de thermometer in het oor voor de meting. Richt de thermometer naar het oog van de andere zijde. Men moet immers de temperatuur meten die van het trommelvlies straalt.

  • Zorg ervoor dat de meetopening van de thermometer schoon is.
  • Indien er oorsmeer in de gehoorgang zit, kan de koorts niet tympaan gemeten worden.
  • Let erop niet te meten in een oor waarop net geslapen is, omdat dit een onjuist hoge temperatuur weergeeft.
  • De duurdere toestellen geven een vrij goede meting. Goedkopere toestellen zijn minder accuraat.
  • Bij kinderen onder de 3 jaar kan de koorts NIET via het oor gemeten worden.

Koorts meten rectaal

Bij kleine kinderen (zeker tot 3 jaar), maar ook bij volwassenen kan de temperatuur rectaal genomen worden. Breng daarvoor de kwikthermometer of digitale thermometer een centimeter diep in de anus. Omdat de sluitspier van de anus vaak samentrekt als reactie op de thermometer, kan er door de wrijving een verhoging van de temperatuur ontstaan. Meestal dient een halve graad afgetrokken te worden van de meting om de juiste temperatuur te kennen.
De meting is echter wel erg accuraat (na aftrek van een halve graad).

MeetplekBenamingSoort thermometerCorrigeer door
onder de armaxillairkwik- of digitale thermometer+ 0,5°C
onder de tongsublinguaalkwik- of digitale thermometer+ 0°C
in de mondoraalfopspeen thermometer+ 0°C
op de huidcutaanhuidthermometerniet accuraat
in het oortympaanoorthermometer+ 0°C
in de anusrectaalkwik- of digitale thermometer- 0,5°C
© 2007 - 2017 Artsen_online, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Heb ik verhoging of koorts?Heb ik verhoging of koorts?Het is vaak in de herfst en winter van het jaar. Veel mensen voelen zich ziek, zwak en misselijk en een sommige mensen k…
Temperatuur meten bij dierenEr zijn twee manieren om de temperatuur bij een dier te meten: via het oor of rectaal. Via het oor blijkt vele voordelen…
De fopspeen thermometerMet een fopspeen thermometer kunt u heel eenvoudig en zonder problemen uw kleintjes op koorts controleren. In feite is h…
Wat te doen wanneer je koorts vatWat te doen wanneer je koorts vatKoorts is een medisch teken waarbij je lichaamstemperatuur een hoogte boven het normale bereikt van 36,5 tot 37,5 graden…
De digitale koortsthermometerDe digitale koortsthermometerDe digitale koortsthermometer, ook wel electronische koortsthermometer genoemd, is een thermometer die speciaal geschikt…

Reageer op het artikel "Hoe je koorts meten?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Marianne, 13-03-2017 22:52 #9
Ik ben copd patiënt en als ik verkouden ben voel ik de koorts wel maar als ik dan de oorthermometer gebruik dan geeft het geen koorts aan en bij de huisarts heb ik het zo warm dat het zweet aan alle kanten uit breekt en zelfs​ de artsen meten geen verhoging. Hoe kan dat dan?

Ernst, 22-02-2015 13:47 #8
Beste auteur, lees eens de gebruiksaanwijzing van je oortherometer. De meeste zijn op 0.2°C nauwkeurig - de gemeten temperatuur kan dus + of - 0.2°C afwijken. Ook hebben ze een herhaalbaarheid van 0.3°C - dezelfde meting herhalen kan zomaar 0.3°C lager of hoger liggen. En dan al het voorbehoud wat jij ook al noemt, via het oor kun je dus niet betrouwbaar een meting doen. De gebruiksaanwijzing van mijn digitale koorts meter geeft een nauwkeurigheid van +/-0.1°C, rectaal gemeten geen bijzonderheden, onder de tong meten is onnauwkeurig, correctie nodig van 0.3 tot 0.5°C.

Dp Stoop, 09-11-2014 18:14 #7
Ik heb een colostoma,
Een koortsthermometer in een colostoma plaatsen geeft dat dezelfde resultaten als in de anus een koortsthermometer plaatsen?

H. M., 14-10-2014 10:16 #6
Ik heb een lage temperatuur, na onder mijn oksels gemeten te hebben, was het 34:5
wat betekent dit?

Lrappy, 01-04-2013 11:12 #5
Tijdens de laatste 2 dagen van mijn verblijf in het ziekenhuis schommelde mijn temperatuur in het oor gemeten tussen 36,5 en 37 gr. Thuis tijdens de eerste 2 dagen van mijn herstelperiode schommelde de temperatuur tussen 37 en 37,5 gr, rectaal gemeten. In “betere” tijden mat ik ook altijd rectaal een temperatuur tussen 37 en 37,5 gr. Volgens mij voldoende empirisch bewijs voor de juistheid van dit artikel! L.

Anneke Berben, 26-12-2012 21:34 #4
Dit artikel is niet accuraat. Rectaal geeft de goede kernthemperatuur en is het meest betrouwbaar.Onder de tong is niet betrouwbaar, zelfs bij een technisch correcte meting moet er 0, 3 tot 0, 5 bijgeteld worden. Deze informatie hierboven zou aangepast moeten worden.

Andre Vandam, 29-11-2012 10:48 #3
Vraag:
Bestaat er verschil in temperatuur tussen het linker of rechter oor?

Gaarne zsm antwoord
Dank
Andre

Frank Ouwerschuur, 10-02-2012 15:00 #2
Bij anaal meten wrijvingsverhoging door samentrekking sluitspier, schrijft u. Is dat echt zo? de meting duurt 3 minuten en de temp verhoging door wrijving zou zich dan drie minuten moeten handhaven of pas op het laatst moeten optreden. Dat begrijp ik niet zo. Graag uw antwoord Reactie infoteur, 19-05-2012
Koorts wordt gemeten door de hoogste temperatuur, dus 1 piek volstaat.
Een koortsthermometer registreert immers de hoogste temperatuur en werkt niet zoals een "gewone" thermometer waarvan het kwik opnieuw zakt.

Zou je een gewone thermometer tegen een warme lamp houden, dan zie je de temperatuur na een poosje weer zakken. Doe je hetzelfde met een koortsthermometer, dan blijft deze op de hoge temperatuur staan (beperkt weliswaar tot zo'n 42°C)

C. Wentzel, 07-04-2009 08:09 #1
In het artikel is vermeld dat in vernad met 'wrijving' rond de sluitspier een halve graad gecorrigeerd zou moeten worden. Ik kan me dit fysisch kwantitatief werkelijk niet voorstellen. Waar is deze redenatie op gestoeld? Reactie infoteur, 19-05-2012
Waarom twijfelt u of het fysiologisch mogelijk is dat een sfincter vlot tot een warmte-ontwikkeling van een halve graad kan komen? Bij koorts slaagt ons lichaam er in om op enkele minuten tijd een lichaam van bv. 75 kg enkele graden warmer te krijgen door snelle spiercontracties (het beven en bibberen). Nog beter bekend is dat bewegen, dus spiersamentrekkingen, zorgen dat we het warm krijgen.

Toch is de correctie voor temperatuursmetingen uiteraard niet gestoeld op dit soort redeneringen, maar op de fysiologische vaststelling dat rectale thermometers gemiddeld een halve graad meer aangeven dan simultane andere meetpunten. Waarbij de gouden referentiestandaard uiteraard een centraal-intravasculaire meeting is.

Infoteur: Artsen_online
Laatste update: 10-03-2011
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!