Waarom sporten goed is bij (chronische) hyperventilatie

Menig huisarts of ademtherapeut geeft het advies om te sporten bij hyperventilatie. Helaas vertellen ze er vaak niet bij waarom deze lichamelijke inspanning juist bij hyperventilatie zo belangrijk is. Ik heb dit artikel geschreven met als doel je inzicht te geven in de positieve gevolgen van lichaamsbeweging op hyperventilatie. De informatie die ik met je deel in dit artikel is niet alleen van toepassing op mensen met hyperventilatie, het geldt voor ieder mens. Menig huisarts of ademtherapeut geeft het advies om te sporten bij hyperventilatie. Helaas vertellen ze er vaak niet bij waarom deze lichamelijke inspanning juist bij hyperventilatie zo belangrijk is. Ik heb dit artikel geschreven met als doel je inzicht te geven in de positieve gevolgen van lichaamsbeweging op hyperventilatie. De informatie die ik met je deel in dit artikel is niet alleen van toepassing op mensen met hyperventilatie, het geldt voor ieder mens. Het zijn vooral hyperventilanten die de nadelige gevolgen van wat er in dit artikel voorbij komt met grote regelmaat ervaren.

Wellicht draagt dit artikel bij aan je motivatie om het sporten actief op te pakken en vol te houden, want dat laatste blijkt in de praktijk vaak lastig voor mensen met hyperventilatie.

Zuurstof

Ons leven draait om zuurstof. We kunnen een aantal dagen zonder water en voedsel, maar zonder zuurstof houden we het hooguit een aantal minuten uit. Zuurstof krijgen we binnen door met onze longen externe lucht in te ademen. De longen bestaan uit alveolen, dit zijn kleine luchtzakjes die zich uitzetten en vullen met lucht zodra je inademt. Zodra je opnieuw inademt, zullen de alveolen de eerder opgeslagen zuurstof afgeven aan het bloed.

Als je conditie verbetert gaan de alveolen, die voorheen lui en dicht waren, open en zichzelf vullen met lucht. Hierdoor kan er meer zuurstof naar het bloed worden vervoerd. Daarnaast worden de spieren die meewerken bij het ademen sterker, zodat het makkelijk wordt om dieper en regelmatiger te ademen.

Het hart

Ons lichaam is een prachtig maar ingewikkeld instrument. Het belangrijkste orgaan dat ons laat leven is ons hart. Dit orgaan klopt meer dan 100.000 keer per dag en pompt dagelijks 15.000 liter bloed door ons lichaam. Helaas bezorgt het hart hyperventilanten regelmatig kopzorgen, want hyperventilatie uit zich onder andere vaak in hartkloppingen. Juist door je hart sterker te maken, kun je de snelle hartslag remmen waardoor de symptomen van hyperventilatie een stuk draaglijker worden.

Vanuit het hart wordt zuurstof door het lichaam gepompt, waarbij het aantal rode bloedlichaampjes in je lichaam bepalen hoeveel zuurstof naar het hart kan worden vervoerd. Zodra je fysieke conditie toeneemt komen er meer transporteurs beschikbaar om het zuurstofrijke bloed naar het hart te transporteren. Vervolgens zal het bloed zijn weg vanuit het hart vervolgen naar alle vitale organen, weefsels en spieren. De kracht en het effect hiervan zijn afhankelijk van je conditie. Bij een slechte conditie zal er dus minder zuurstofrijk bloed worden afgegeven terwijl organen en spieren dit wel nodig hebben. Merkbare effecten hiervan zijn duizeligheid, pukkeltjes, trillen, eczeem, wazig zien en spierpijn.

Al na ongeveer zes weken sporten (drie/vier keer per week tenminste een half uur) zal het hart op twee manieren zijn veranderd. De wanden zijn dikker en sterker en de afmetingen van de hartkamers zijn toegenomen. Het gevolg hiervan is dat het hart met minder inspanning dan voorheen het zelfde aantal zuurstofrijk bloed kan verspreiden. Een merkbaar effect van deze inspanning is een verlaging van de bloeddruk een tragere hartslag.

Rust-en-herstel principe

Heb ik je kunnen overtuigen van het nut van lichaamsbeweging om je hyperventilatie te bestrijden? Dan is het wel belangrijk om niet al te enthousiast te worden. Zeker als je het niet bent gewend om te sporten, zul je dit moeten opbouwen. Hiervoor geldt het rust-en-herstel principe. Hierbij ga je om de dag je lichaam geleidelijk laten wennen aan conditionele inspanning. Ook al zijn je longen en hart fit genoeg, je spieren en gewrichten zijn nog niet klaargestoomd voor de gevolgen van je inspanning. Ik raad je aan om hardlopen volgens het zwaar/licht principe te overwegen. Om te joggen ben je van niemand afhankelijk en dit kun je overal waar grond is.

Je begint met twee minuten rustig joggen en vervolgens twee minuten wandelen, twee minuten joggen, twee minuten wandelen….. Dit doe je de eerste drie weken ongeveer 20 minuten. Daarna bouw je dit uit naar 30 of 40 minuten. Warm wel eerst je spieren en lichaam op door voor het joggen een warming-up te doen van ongeveer 6 minuten. Dit kun je doen door gewoon rustig te wandelen voordat je je snelheid gaat opvoeren. Als je van heel inactief naar superactief gaat zonder warming up, dan ziet het lichaam geen mogelijkheden om je bloed van de inwendige organen naar de werkende spieren over te brengen. Dit kun je vergelijken met je auto laten starten in de 4e versnelling.

Nogmaals, wees niet al te enthousiast als je gaat starten met je training. Je lichaam moet wennen aan de inspanning en overbelasting uit zich in vervelende lichamelijke klachten. Het lijkt mij dat je daar weinig behoefte aan hebt. Gun je lichaam de tijd om zich te herstellen van microscopisch letsel dat tijdens het trainen ontstaat. Ik wens je veel plezier, doorzettingsvermogen en klachtenafname van je hyperventilatie.