InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gehoorbescherming: oordoppen tegen gehoorschade en doofheid

Gehoorbescherming: oordoppen tegen gehoorschade en doofheid

Gehoorbescherming: oordoppen tegen gehoorschade en doofheid Het inmiddels algemeen bekend dat bij veel mensen het gehoor is aangetast door overmatige blootstelling aan te hard geluid en dat als gevolg daarvan de kwaliteit van hun gehoor vaak ernstig is verslechterd. Vooral bij de jeugd veroorzaakt het luisteren naar harde popmuziek op festivals en popconcerten vaak ernstige gehoorschade, met als mogelijk gevolg doofheid, tinnitus of hyperacusis. Er zijn diverse soorten gehoorbeschermers om schade te voorkomen, maar als je zelf musicus bent of veel naar muziek luistert dan voldoen deze vaak niet. Voor die doelgroep bestaan gespecialiseerde gehoorbeschermers.

Musici

Onlangs was het nog in het nieuws: 50% van de musici van het Koninklijk Concertgebouworkest hebben een overgevoeligheid voor geluid ontwikkeld en dat is niet verwonderlijk; het geluidsniveau van een orkest overstijgt met name bij werken met een zware bezetting regelmatig de 80 decibel, het niveau waarop gehoorschade kan optreden. Bovendien worden strijkers, vaak altviolisten die voor de blazers zitten, blootgesteld aan pieken van boven de 100 decibel, met alle gevolgen van dien.

Europese regels stellen het niveau waaraan iemand beroepsmatig mag worden blootgesteld op 87 decibel, maar dat laat zich in een symfonieorkest niet eenvoudig reguleren, zeker niet als Mahler, Bruckner of Shostakovitch op de lessenaar staan.

Luisteraars

Niet alleen musici maar ook luisteraars van muziek hebben met te hoge geluidniveaus te maken; bij popconcerten maar ook bij een big band of militaire kapel komt de geluidssterkte al gauw boven de 100 decibel uit. Het blijkt uit diverse studies dat zo’n 15% van de jongeren tussen 16 en 30 jaar een min of meer ernstige vorm van gehoorverlies heeft opgelopen, waar ieder jaar nog zo’n 25.000 bijkomen.

Gevolgen

De meest voorkomende vorm van gehoorschade is Hyperacusis, dat in de praktijk neerkomt op een overgevoeligheid voor geluid. Niet alleen alle dagelijkse geluiden worden daardoor ondragelijk, maar ook het luisteren naar muziek wordt door de “pijn’ die het geluid veroorzaakt en de vervorming die ontstaat onaangenaam. Daarnaast krijgt men vaak last van tinnitus, een piep- of fluittoon in de oren, of beter gezegd in het hoofd, die nooit meer weggaat.

Deze situatie is natuurlijk voor iedereen heel vervelend, maar voor een musicus is dat een regelrechte ramp; zij zijn met hun inkomen immers afhankelijk van hun gehoor en bovendien speelt de muziek en het musiceren voor deze mensen ook een belangrijke rol in hun privéleven. Maar ook voor geluidstechnici, luisteraars van muziek, concertbezoekers en amateurmusici zijn de gevolgen van hyperacusis vaak ingrijpend.

Gehoorbescherming voor musici en luisteraars

Er is al voldoende informatie over de verschillende oordoppen die het gehoor beschermen tegen schadelijke geluiden, maar onvoldoende is bekend over oordoppen die muziek op een gecontroleerde manier dempen, zonder te veel afbreuk te doen aan de samenstelling van het totale klankbeeld. Daarvoor is een vlakke demping over het gehele frequentiebereik noodzakelijk. Oordoppen die dus gedragen kunnen worden door musici of luisteraars van muziek, met als doel:

  • Het voorkomen van (verdere) gehoorschade.
  • Het voorkomen van te hoge belasting in geval van bestaande hyperacusis.

Er bestaan verschillende soorten gehoorbeschermers, zoals:
  • Oordoppen van kunststof schuim, veelal voor enkelvoudig gebruik.
  • Lamellendopjes, van flexibel kunststof.
  • Op maat gemaakte doppen (otoplastieken) van harde of zachte materialen.
  • Oorkappen.

Wij zullen ons beperken tot de min of meer op maat gemaakte gehoorbescherming die erop gericht is het geluid zo evenwichtig mogelijk te dempen, waardoor het luisteren naar of maken van muziek mogelijk blijft.

Otoplastieken

Deze soort oordoppen worden door een audicien op maat gemaakt. De audicien maakt een afdruk van de gehoorgang, waarna een laboratorium een precies passend oordopje maakt, van hard of zacht kunststof. In het dopje zit een filter dat een deel van het geluid doorlaat en kan worden aangepast aan de wensen van de drager. Bovendien is het een open systeem waarbij vervelende drukverschillen worden voorkomen. Dit systeem kent nog enkele voordelen:

  • Het is van buiten de oorschelp niet zichtbaar.
  • Doordat het op maat is gemaakt, heeft het een optimaal draagcomfort.
  • De spraakverstaanbaarheid blijft tijdens het dragen behouden.
  • Het filter is verwisselbaar.

In deze soort vindt u merken als Exinore, Eartech, EARfoon, Musicsafe en Tympro, waarvan enkele een CE-keurmerk hebben. Zij zijn te koop bij de gediplomeerde audiciens. Deze doppen gaan gewoonlijk enkele jaren mee en zullen op den duur niet optimaal meer passen. Nieuwe doppen dienen dan te worden aangemeten.

De op maat gemaakte oordoppen vindt u vanaf ongeveer € 130,- per paar.

Zem gehoorbescherming

Deze gehoorbeschermer heeft het uiterlijk van een kleine koptelefoon, waarbij twee buisjes, van een schuimdopje voorzien voor comfort, de oren afsluiten. De Zem dempt zo’n 25 dB, maar wel met behoud van een evenwichtig klankspectrum. Een belangrijk nadeel is dat het geheel erg zichtbaar is waardoor het vooral voor repetities, studie en in lessituaties geschikt is. Voordelen zijn o.a.

  • Het geeft geen druk op het oor
  • Het is eenvoudig instelbaar
  • De schuimdopjes kunnen worden vervangen en extra dopjes worden bijgeleverd.

De Zem is leverbaar vanaf € 24,50 en is CE-gecertificeerd.

Nadelen van het gebruik van oordoppen

  • Voor mensen met tinnitus (oorsuizen) heeft het gebruik van oordoppen een bijkomstig nadeel: door het afsluiten van het omgevingsgeluid, dat er normaliter voor zorgt dat het oorsuizen min of meer wordt gemaskeerd, zal de tinnitus meer op de voorgrond treden.
  • Een ander nadeel ervaart men als de doppen worden uitgedaan; doordat het gehoor lang is “verwend” met een laag volume zal daarna al het geluid als extra luid worden ervaren; dit effect verdwijnt weliswaar na enige tijd, maar confronteert de drager nog eens extra met zijn of haar handicap.

Pluggerz

Aangezien veel mensen die lijden aan hyperacusis muziekliefhebbers zijn, is deze nieuwe ontwikkeling van belang.Pluggerz heeft op de markt gebracht een -op maat gemaakte- oordop, met een aansluiting voor een Sennheiser hoofdtelefoon. U kunt deze oordoppen ook los gebruiken, met een filter naar wens, maar indien u naar muziek wilt luisteren en het volume niet hard wilt zetten, sluit u de Sennheiser aan.

Doordat de doppen het geluid van buiten grotendeels blokkeren, hoeft u het volume niet zo hard te zetten als u dat bij gewonen in-ear plugs moet doen. Dit voorkomt schade en vergroot het luisterplezier! Deze oordoppen zijn wat duurder dan de standaard doppen, hierboven beschreven, en de Sennheiser koopt u overal, op diverse kwaliteitsniveaus.

Let op: Via de doppen worden de hoge tonen wel flink afgevlakt.
© 2010 - 2017 Cenerentola, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Een piep in je oren door vuurwerk of harde muziekEen piep in je oren door vuurwerk of harde muziekEen piep in je oren door vuurwerk. Wat betekent dat? Piepende oren hebben is geen goed teken. Het betekent namelijk dat…
Leven met tinnitus en hyperacusis, nee dank je!Leven met tinnitus en hyperacusis, nee dank je!Stoer hoor, zo lekker dicht bij de boxen staan zodat de muziek dwars door je lichaam buldert. En als je naar huis gaat t…
Gehoorschade door lawaai op werk, of vanwege te harde muziekGehoorschade door lawaai op werk, of vanwege te harde muziekAls het zonlicht erg fel is, op het strand of tijdens wintersport in de sneeuw, beseffen we dat we onze ogen moeten besc…
Lawaaidoofheid, oorzaak en gevolgLawaaidoofheid, oorzaak en gevolgLawaaidoofheid is slechthorendheid of doofheid die ontstaat als gevolg van blootstelling aan lawaai. Vaak gaat het hier…
Akoestisch trauma: Gehoorschade door te hard lawaai bij oorAkoestisch trauma: Gehoorschade door te hard lawaai bij oorEen akoestisch trauma is een letsel aan het gehoor door onherstelbare beschadiging van de haarcellen in het binnenoor. E…
Bronnen en referenties
  • www.consumentenbond.nl
  • www.sociaalfondsorkesten.nl
  • www.beterhoren.nl
  • www.oorbewust.nl
  • www.trouw.nl Met oordoppen op het podium

Reageer op het artikel "Gehoorbescherming: oordoppen tegen gehoorschade en doofheid"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Tjerk Busstra, 14-06-2015 16:34 #3
Ik ben voor 50% doof, muziekliefhebber en speel regelmatig piano. Sommige noten in de hogere octaven vervormen steeds meer en klinken zeer vals.Erg irritant als je een muziekstuk speelt waar veel hoge tonen in voorkomen.
Valt dit ook onder de ziekte hyperacusis? Reactie infoteur, 15-06-2015
Vervorming is niet per definitie een gevolg van hyperacusis. Het wezen van hyperacusis is dat geluid veel harder wordt ervaren dan normaal, waardoor de pijngrens sneller wordt bereikt. Doofheid heeft hier in de basis niet mee te maken. Vervorming van geluid, vooral opvallend voor muziekbeoefenaars of -luisteraars, kan wel het gevolg zijn.

De schrijver dezes heeft hyperacusis (gevoeligheid vanaf 70 Db) en vooral bij lage tonen, dreunen van wegdek, brugdelen en instrumenten met een "ronde" klank, zoals piano, klarinet, hobo, hoorn, blokfluit. Bij strijkinstrumenten de minste last. Noodgedwongen overgestapt van een (akoestische) piano naar een digitale piano (Yamaha Avant Grand)

Mams2, 23-05-2013 15:57 #2
Heb al jaren een ruis in mijn oor. Ik woon sinds 4 maanden in een appartement en heb last van een of ander pulserend apparaat wat door de buren s, nachts word aangezet. Krijg hierdoor ontzettende last van oorsuizen, heb al verschillende oordoppen gebruikt maar geluid apparaat komt er gewoon doorheen ook het aanzetten van t.v enzv. helpt niet echt.
ben te einde raad want kan dus niet slapen, wil dus ook bijna niet naar bed. Heb een afspraak met kno arts gemaakt maar dat is 10 juni pas. Reactie infoteur, 24-05-2013
Alhoewel het artikel met name gaat over gehoorbescherming bij muziek, wil ik hierop wel reageren. In mijn (hyperacusis en tinnitus) ervaring kom ik dit wel meer tegen; bepaalde diepe geluiden van lage frequenties worden door oordoppen niet tegengehouden. Ik vermoed dat ook de kno-arts hier niets aan kan doen. Ik neem aan dat u al op maat gemaakte oordoppen heeft met de zwaartste filters.

Mijn advies is om de herkomst van het geluid te traceren, en met deze buren het probleem op te lossen, bijvoorbeeld door extra isolatie rondom het bewuste apparaat, een isolatie- vloer of speciale doppen onder de pootjes die de trillingen reduceren etc. Soms is het een klein beetje verplaatsen van het apparaat al genoeg. Vaak is dit met enige creativiteit op te lossen, al zult u de medewerking van de buren moeten krijgen en de kosten voor uw rekening moeten nemen.

Corry C. M., 30-11-2011 14:54 #1
Heb otoplastiek laten maken en is uitstekend voor het luisteren naar een orkest en bij veel mensen (verjaarsfeest). Ik zit op een zangkoor en heb veel last van de hoge stemmen
maar gebruik van de otoplastiek is geen optie omdat ik mijn eigen volume niet kan horen en ook het invallen is een probleem. Bij thuiskomst heb ik een gigantische druk in mijn hoofd en kan ik niet in slaap komen. Is daar iets tegen te doen? Reactie infoteur, 30-11-2011
Ik raad u aan op www.oorbewust.nl de ZEM 31 te bestellen. Ik gebruik deze al enkele jaren vanwege problemen met hyperacusis. Ik gebruik het bij pianospelen in kamermuziekverband en concertbezoek.

Of het bij zingen ook zo effectief is bij zingen weet ik niet maar het lijkt mij de enige optie.

Infoteur: Cenerentola
Laatste update: 12-09-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!