InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaak

Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaak

Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaak Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaak. Gordelroos of herpes zoster is een virale infectie, die wordt gekenmerkt door een ontsteking van bepaalde zenuwen: de sensorische ganglia. Dit gaat gepaard met rode huiduitslag en met vocht gevulde blaasjes. De klachten ontstaan in een scherp begrensd huidgebied aan één kant van het lichaam. Iedereen die ooit een infectie met het waterpokkenvirus heeft doorgemaakt, kan gordelroos ontwikkelen.

Gordelroos


Wat is gordelroos?

Gordelroos of herpes zoster is een ziekte die veroorzaakt wordt door reactivatie van het herpes zoster-virus, ook wel varicella-zoster virus, waterpokkenvirus, varicella-virus, zostervirus, of humaan herpes virus type 3 - HHV-3 - genoemd. Dit resulteert in een plotseling optredende pijnlijke huiduitslag, die gepaard gaat met blaren met vocht gevulde blaasjes (blaren).

Iemand die in zijn leven - meestal in de kinderjaren - waterpokken heeft gehad, raakt de veroorzaker van waterpokken, het Varicella zoster virus, nooit meer helemaal kwijt, doordat het virus in slapende toestand in bepaalde zenuwcellen in het ruggenmerg aanwezig blijft. Bij ongeveer één op de vijf mensen die besmet zijn geweest met waterpokken, wordt het virus later in het leven gereactiveerd. Dit komt vooral voor bij een verlaagde weerstand van het lichaam. Hierdoor ziet het virus de kans schoon om weer actief te worden, waarna het zich als gordelroos manifesteert.

Wie kan gordelroos krijgen?

Iedereen die ooit een infectie met het waterpokkenvirus heeft doorgemaakt, kan gordelroos ontwikkelen. Gordelroos komt vooral voor bij ouderen en mensen met een verlaagde weerstand. Het wordt zelden gezien bij kinderen.

Hoe vaak komt het voor in Nederland?

De gemiddelde jaarlijkse incidentie bedroeg 320-330 per 100.000 in de periode 1998-2001. De incidentie was iets hoger voor vrouwen dan voor mannen. De incidentie nam toe met de leeftijd (bron: RIVM).

Is gordelroos besmettelijk?

Vrijwel iedereen heeft een infectie met het waterpokkenvirus doorgemaakt. Mensen die dit nochtans nooit hebben doorgemaakt en dat zijn in de praktijk vaak kinderen, kan door een persoon die aan gordelroos lijdt met het virus besmet worden. Met name op het moment dat blaasjes op de huid aanwezig zijn, Door het vocht dat vrijkomt uit de blaasjes, of door de lucht, kan besmetting plaatsvinden.

Varicella-infecties kunnen voor pasgeborenen en baby’s gevaarlijk. Daarom moeten mensen met een actieve gordelroos het contact met jonge kinderen vermijden. Ouderen die in contact komen met kinderen die een waterpokkeninfectie doormaken, kunnen door dit contact een gordelroos ontwikkelen.

Wat zijn de verschijnselen en symptomen van gordelroos?

Gordelroos ontstaat in het verzorgingsgebied van één zenuw. Hierdoor blijft de ontsteking aan één kant van het lichaam en is de aangedane plek duidelijk afgebakend. Dit aangetaste huidgebied wordt dermatoom genoemd. De eerste symptomen van gordelroos zijn vaak extreme gevoeligheid of pijn in een brede band of grodel aan één kant van het lichaam, zoals de romp. Gordelroos kan zich ook manifesteren in een been, een arm, nek, het genitale gebied of aan één kant van het gezicht. Het gevoel kan bestaan uit jeuk, tintelingen, branderigheid, constante pijn, of pijnscheuten. Als deze symptomen verschijnen in het gelaat, vooral rond de ogen, dan is onmiddellijke medische verzorging vereist, aangezien ontstekingsprocessen in het oog kunnen ontstaan die tot blijvende schade kunnen leiden. Andere niet-specifieke symptomen die kunnen optreden zijn koorts, koude rillingen, hoofdpijn en jeuk.

De huid wordt enkele dagen nadat de pijn ontstaat rood en er ontstaan vervolgens met helder vocht gevulde blaasjes, welke heftig kunnen jeuken en pijnlijk zijn (zie foto). De blaasjes drogen na ongeveer 10 dagen in. De uitslag verdwijnt als de korstjes eraf vallen. Er kunnen littekens achterblijven.

Sommige patiënten ontwikkelen postherpetische neuralgie, dat is een lang aanhoudende gelokaliseerde pijn na het doormaken van gordelroos. Het blijkt dat maar liefst 15% van de mensen met gordelroos postherpetische pijn ontwikkeld. De meerderheid van de gevallen van langdurige zenuwpijnen, doen zich voor bij oudere patiënten en na gordelroos in het gelaat.

Behandeling gordelroos

Gordelroos geneest normaalgesproken spontaan. Behandeling richt zich op symptoombestrijding, zoals pijnbestrijding. Je kun paracetamol gebruiken en als dat onvoldoende soelaas biedt, kun je (na overleg met de huisarts) diclofenac, ibuprofen of naproxen gebruiken. Een therapie voor de blaasjes is ook mogelijk. Zo kun je op de blaasjes een indrogende zalf (zink-oxide zalf of pasta) smeren en zo nodig kun je een vloeistof of crème op de huid doen om de jeuk te verminderen. In ernstige gevallen kan - indien men er vroegtijdig bij is - een antivirusmiddel (zoals aciclovir, valaciclovir of famciclovir) voorgeschreven worden, teneinde de symptomen te verlichten. Anti-virale therapie wordt vooral gestart bij gordelroos in het gezicht en bij patiënten met een sterk verminderde weerstand. Het is van belang zo snel mogelijk met de behandeling te beginnen. Recidief is zeldzaam, maar niet uitgesloten bij mensen met een gestoorde of verminderde afweer.

Wat te doen bij hevige en pijnlijke gordelroos?
Hevige en pijnlijke gordelroos kan worden behandeld met een zenuwbehandeling via een injectie laag in de rug. Deze behandeling is gericht op vermindering van de zwelling in de zenuw, het bestrijden van acute pijn te bestrijden en te voorkomen dat er een blijvende zenuwontsteking ontstaat. De zenuwbehandeling wordt gegeven door een anesthesist, die onder plaatselijke verdoving een dun naaldje naar de pijnlijke zenuw vlakbij het ruggenmerg brengt. Via het naaldje wordt een ontstekingsremmend medicijn (bijnierschorshormoon) ingespoten. Dit medicijn is gemengd met een verdovingsvloeistof, zodat je er meestal weinig van zult voelen. Deze behandeling kan plaatsvinden ter hoogte van de nek, borstkas, lage rug of het stuitje en heeft alleen zin het gebeurt binnen vijf weken vanaf het begin van de klachten.

Is gordelroos te vóórkomen?

In 2008 werd bekend dat Nederlandse vijftigplussers zich voor het eerst kunnen laten inenten tegen gordelroos. Het vaccin, Zostavax, halveert de kans dat iemand de ziekte krijgt en de kans dat patiënten aan een uitbraak ernstige zenuwpijnen overhouden, neemt maar liefst met tweederde af. Vaccinatie kost 150 euro per dosis.

Klik hier voor een artikelenreeks over allerlei huidaandoeningen en huiduitslag.

Lees verder

© 2011 - 2015 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaakWat is Gordelroos (Herpes Zoster) en wat is er aan te doen?Gordelroos, ook wel herpes zoster genoemd, is een pijnlijke huiduitslag. Hier lees je hoe gordelroos ontstaat, wat de sy…
Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaakGezondheid: GordelroosWe hebben er allemaal wel van gehoord of hebben er iets over op televisie gezien. Menigeen kent ook nog wel iemand in de…
Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaakHomeopathische geneesmiddelen bij gordelroosGordelroos (herpes zoster) komt voor uit hetzelfde virus dat de waterpokken veroorzaakt: het herpes zoster-virus. Bij ie…
Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaakRode huidplekken met vocht gevulde blaasjesRode huidvlekken met pijnlijke blaasjes op het lichaam kan gordelroos zijn. Heeft u als kind waterpokken gehad dan bent…
Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaakAangezichtsverlammingEen aangezichtsverlamming treedt in de helft van de gevallen op bij de verlamming van Bell. Het belangrijkste kenmerk is…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk, 2006.
  • www.rivm.nl
  • www.thuisarts.nl/gordelroos/ik-heb-gordelroos
  • www.reinaert-kliniek.nl/behandelingen/pijnbestrijding/pijnbestrijding-bij-gordelroos
  • www.huidziekten.nl/folders/nederlands/herpeszoster.htm

Reageer op het artikel "Gordelroos: symptomen, behandeling, besmettelijk, oorzaak"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Geertje Lensink de Jong, 02-02-2015 08:52 #3
Heb nu al twee weken gordelroos, rechts op het schouderblad rechterzijkant tegen mijn borst. Heel pijnlijk, en vooral in mijn borst en onder mijn schouderblad! Weinig blaasjes, wel verzameling van de rode vlekken. Lichte jeuk, maar onhoudbare steken onder schouderblad en borst. Is het normaal bij gordelroos deze felle pijnen? En welke pijn bestrijding is het beste? Nemen nu paracetamol en af en toe Zandiar.
Help! Reactie infoteur, 08-02-2015
Naar aanleiding van uw vragen heb ik het artikel aangevuld.

Willie Meijer, 11-11-2014 17:56 #2
Kun je gordelroos ook op je hoofd krijgen? Reactie infoteur, 16-11-2014
Na genezing van de waterpokken, trekt het virus zich terug in bepaalde zenuwknopen en blijft het latent aanwezig. Bij het ouder worden neemt de afweer tegen virusinfecties af en op een gegeven moment kan het herpes zoster virus weer de kop opsteken en zich vanuit de zenuwknoop naar de huid verspreiden. Aldaar leidt het tot de voor gordelroos zo kenmerkende enkelzijdige huiduitslag in één of soms enkele huidgebieden van een zenuw(en). Je kunt last krijgen van eenzijdige symptomen in het huidgebied dat overeenkomt met de aangetaste zenuwknoop. Omdat er vele zenuwknopen in het lichaam aanwezig zijn, kan de pijn overal in het lichaam voorkomen zoals het gezicht en de romp.

Gerard G., 07-07-2014 23:44 #1
Hoe voorkom ik besmetting bij gemeenschap?

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidaandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!