Hormoonstoornis: ziekten en symptomen

Hormoonstoornis: een stoornis in de hormoonhuishouding. Meestal worden er teveel of te weinig hormonen aangemaakt. Soms ontbreekt er een klier, waardoor er helemaal geen hormonen worden geproduceerd. Welke hormoonstoornissen zijn er en wat zijn de symptomen?

Wat is een hormoonstoornis?

Een hormoonstoornis is een stoornis in de hormoonhuishouding. Het lichaam maakt veel verschillende soorten hormonen aan. Deze hormonen reguleren de groei en ontwikkeling van het lichaam, maar bepaalde ook de stofwisseling, de werking van het lichaam en het ritme.

Een hormoonstoornis kan ontstaan door erfelijkheid, een ziekte of aangeboren zijn. Soms is ook een tumor de veroorzaker. Ook kan er een klier ontbreken waardoor het onmogelijk is om een bepaald hormoon aan te maken.

Wat doet een hormoonstoornis met het lichaam?

Wanneer er sprake is van een hormoonstoornis, zal een bepaalde functie van het lichaam verstoord raken. Dit is terug te herkennen in een afname of een toename van de groei en ontwikkeling van het lichaam. Lichaam, maar ook de geest kan hierbij gaan reageren. daarom komen bij een hormoonstoornis ook vaak psychische klachten voor. Ook kan de vruchtbaarheid verminderd of afwezig zijn. Een hormoonstoornis zal meestal behandeld worden door het toedienen van hormonen of medicijnen die de hormoonproductie remmen. Een en ander is afhankelijk an de soort stoornis: een hormoonstoornis kan bestaan uit een tekort of een teveel van een bepaald hormoon.

Soorten hormoonstoornissen

er zijn zeer veel soorten hormoonstoornissen. De belangrijkste stoornissen vind u in onderstaande overzicht. Een aantal van de symptomen worden hierbij opgenoemd. Let u erop dat dit slecht een kleine opsomming van de symptomen is. Veelal komen er meerdere symptomen tegelijkertijd voor. Een opsomming van symptomen hoeft overigens geen hormoonstoornis te betekenen, maar kan ook een andere oorzaak hebben. Raadpleeg bij klachten altijd eerst een arts.

Hormoonstoornis	Wat doet het met het lichaam?	Symptomen
PCOS	Geen of minimale eisprong, verminderde vruchtbaarheid	Onregelmatige menstruatie, acne, hoge bloeddruk, pijn in bekken, depressie, haarverlies.
PMS	Lichamelijke en psychische klachten vlak voor de menstruatie bij vrouwen	Depressief, nerveus, angst, agressie, huilbuien, buikpijn, hoofdpijn, hartkloppingen, duizeligheid.
Syndroom van Kallmann	Uitblijven van de puberteit en onvruchtbaarheid	Geen reukvermogen, onvruchtbaarheid het uitblijven van de puberteit, late ontwikkeling van de geslachtsorganen.
Diabetes (suikerziekte)	Te hoge suikerspiegel in het bloed	Veel drinken en veel plassen, vermoeidheid, oogklachten, gewichtsverlies, verhoogd hongergevoel.
Te trage en snelwerkende schildklier	Overwicht of gewichtsverlies, vermoeidheid	Een toenamen in gewicht of afname in gewicht, vermoeidheid en concentratieverlies, weinig tot geen conditie, hartkloppingen, duizeligheid, last van kou of warmte, spierkrampen en spierverstijven.
Erectiestoornis	Geen erectie of te geringe erectie bij de man	Onvoldoende erectie om geslachtsgemeenschap te hebben. De vruchtbaarheid staat hier los van.
Pubertas praecox en Pubertas tarda	Te vroege of te late puberteit	Het lang uitblijven van de geslachtsontwikkeling of een te vroege puberteit bij kinderen.
Te trage of snel werkende bijschildklier	Te laag of te hoog gehalte calcium in het bloed	Nierstenen, snel botbreuken, psychische klachten, vermoeidheid. Vaak zijn er geen klachten waarneembaar.
Reuzengroei of dwerggroei	Abnormale groei van het lichaam of juist onderontwikkeling in de groei	Grove handen en voeten, abnormale groei, zeer klein blijven of juist groot worden, verkeerde proporties van het lichaam.

Klieren die hormonen aanmaken

hormonen worden door klieren geproduceerd. Deze klieren bevinden zich op meerdere plaatsen in het lichaam. De volgende klieren produceren deze hormonen:

• alvleesklier: glucagon, insuline, somatostatine
• bijnier: adrenaline, aldosteron, angiotensine, cortisol, noradrenaline
• bijschildklier: parathyroïdhormoon
• darmen/ duodenum/ maag: cholecystokinine, gastrine, ghreline, glucagon, secretine
• geslachtsklier: oestrogeen (in eierstokken), progesteron (eierstok), testosteron
• hypothalamus: antidiuretisch hormoon, oxytocine, somatostatine, thyrothropine vrijmakend hormoon
• hypofyse: corticotropine, endorfine, follikelstimulerend hormoon, groeihormoon, luteïniserend hormoon, prolactine, serotonine, thyroïdstimulerend hormoon
• nieren: erytropoëtine, renine
• pijnappelklier: melatonine
• schildklier: calcitonine, tri-joodthyronine, thyroxine

Sommige klieren zijn van elkaar afhankelijk dit is te zien bij het thyrothropine vrijmakend hormoon. Dit hormoon wordt aangemaakt door de hypothalamus, en zet de hypofyse ertoe aan om het thyroïd stimulerend hormoon te produceren. Dit hormoon zet de schildklier weer aan om schildklierhormonen te produceren.