Aminozuren - onmisbaar voor een gezond lichaam

Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten en spierweefsel. Sommige aminozuren kunnen door het lichaam zelf gemaakt worden (niet-essentiële aminozuren) en sommige aminozuren moeten via de voeding worden opgenomen (essentiële aminozuren). Aminozuren zijn onmisbaar voor een goede werking van het lichaam.

Wat zijn aminozuren?

Aminozuren zijn de bouwstenen van proteïnen (eiwitten) en spierweefsel. Eiwitten zijn essentieel voor groei, herstel en instandhouding van huid, spieren, organen, botten, haar en nagels. Bloed, enzymen en hormonen zijn ook voor een groot deel samengesteld uit eiwitten. Alle lichamelijke processen die te maken hebben met energie, herstel, spier en krachttoename en vetverlies, humeur en hersenfunctie zijn nauw verbonden met aminozuren. Geen wonder dat aminozuren onmisbaar zijn voor een goede werking van het lichaam.

Aminozuren bevinden zich in dierlijke en plantaardige eiwitten. Eiwitten die via de voeding naar binnen komen, worden tijdens de spijsvertering gesplitst in afzonderlijke aminozuren. Hieruit kan het lichaam zelf de benodigde eiwitten bouwen. Het aantal aminozuren en de volgorde van rangschikking, bepalen uiteindelijk de vorm en de functie van een eiwit.

Niet-essentiële aminozuren

Niet-essentiële aminozuren kunnen door het lichaam gemaakt worden uit andere aminozuren. Ze hoeven dus niet in het dagelijkse voedsel aanwezig te zijn.

Alanine:

• Een belangrijk bestanddeel van bindweefsel.
• Heeft een cholesterolverlagende werking.
• Helpt bij de opbouw van het immuunsysteem.
• Speelt in de hersenen de rol van een neurotransmitter. Hierdoor speelt het een rol bij overbrengen van zenuwimpulsen.
• Bij een lage bloedsuikerspiegel is Alanine verlaagd.
• Bij Chronische Vermoeidheidssyndroom is het Alanine vaak verhoogd.

Asparaginezuur:

• Een stimulerende neurotransmitter.
• Betrokken bij de vorming van glucose.
• Speelt een rol bij het uithoudingsvermogen.
• Bouwt immunoglobulines en antilichamen voor het immuunsysteem.
• Brengt het ammonia niveau omlaag

Glycine:

• Nodig voor productie van andere aminozuren.
• Draagt bij aan de vorming van een belangrijk bestanddeel van maagzuur
• Heeft een kalmerend effect.
• Betrokken bij het ontgiften van de lever
• Heeft een anti-oxidantewerking

Glutamine:

• De meest overvloedig aanwezige aminozuur
• Speelt een belangrijke rol bij de werking van het immuunsysteem
• Een belangrijke energiebron, speciaal voor de nieren en ingewanden gedurende restrictie van het aantal calorieën (dieet)
• Voeding voor de hersenen, dat helpt bij het geheugen
• Stimuleert intelligentie en concentratie

Glutaminezuur:

• Is samen met glucose de belangrijkste brandstof voor de cellen
• Helpt het lichaam om overgewicht tegen te gaan, door het verlangen naar suikers en koolhydraten tegen te gaan.
• Ontgiftigt ammoniak in de hersenen door de terugvorming tot glutamine.
• Heeft een anti-oxidantewerking.
• Verdrijft vermoeidheid
• Verhoogt de intellectuele prestaties
• Uit onderzoek is gebleken dat glutaminezuur het verlangen naar alcohol en suiker kan onderdrukken

Hydroxyproline:
Cruciaal voor de stabiliteit van het collageen (een zeer belangrijk bestanddeel van het bindweefsel)

Proline:

• Belangrijk bestanddeel van collageen.
• Helpt bij de opbouw van botten, huid en bloedvaten
• Versnelt de wondgenezing
• Gaat degeneratie van het bindweefsel tegen en hierdoor wordt het biologische verouderingsproces vertraagd.

Serine:

• Stimuleert de vorming van pijnstillende stoffen in de hersenen
• Speelt een belangrijke rol bij de huidstofwisseling
• Helpt de vochthuishouding van de huid in balans te houden. (zit daarom ook vaak verwerkt in vochtinbrengende huidcremes)
• Vermindert risico op hart- en vaatziekten

Semi-essentiële aminozuren

Semi-essentiële aminozuren zijn gebaseerd op het vermogen van het lichaam om ze eventueel te maken uit andere aminozuren.

Arginine:

• Heeft een krachtig effect op de werking van het immuunsysteem.
• Zorgt voor de afscheiding van insuline in de pancreas
• Speelt een belangrijke rol bij de gezondheid van onze lever
• Speelt een nog belangrijkere rol bij de afbraak van ammoniak

Cystine:

• Maakt gevaarlijke stoffen onschadelijk
• Helpt schade door alcohol en tabaksgebruik te voorkomen.
• Stimuleert de activiteit van witte bloedcellen

Histidine:

• Speelt een belangrijke rol bij het functioneren van spieren, groei en genezing.
• Reguleert en ondersteunt het afweersysteem
• Zorgt voor een optimale afscheiding van maagzuur
• Is essentieel voor de gehoorzenuw
• Kalmerend effect tijdens angst.

Tyrosine:

• Een belangrijke grondstof voor de aanmaak schildklier, bijnier(schors)- en hersenhormonen.
• Het vergroot de stressbestendigheid

Essentiële aminozuren

Essentiële aminozuren moeten aan het lichaam worden geleverd via voeding of supplementen. Dit zijn noodzakelijke aminozuren, die het lichaam niet zelf kan maken.

Fenylalanine:

• De belangrijkste voorloper van Tyrosine
• Maakt hormonen vrij om de eetlust te reguleren
• Belangrijk element in de productie van collageen
• Zorgt voor de aanmaak van neurotransmitters in de hersenen.
• Stimuleert de geestelijke alertheid
• Fenylketonurie (PKU) is een stofwisselingsziekte waarbij Fenylalanine niet kan worden afgebroken. Ophoping van fenylalanine in het bloed leidt tot hersenbeschadiging

Isoleucine:

• Betrokken bij de opbouw en groei van spierweefsel.
• Produceert biochemische stoffen die nodig zijn voor de energieproductie in de spieren
• Essentieel bij het maken van hemoglobine

Leucine:

• Helpt afbraak van spiereiwitten te voorkomen.
• Belangrijk voor genezing van wonden en botbreuken.
• Speelt een grote rol bij het overbrengen van signalen door neurotransmitters.
• Een chronisch gebrek aan Leucine kan bij kinderen leiden tot hypoglykemie (een verlaagde bloedsuiker)

Lysine:

• Is nodig voor de aanmaak van antilichamen, hormonenen enzymen.
• Is nodig voor opbouw van collageen. (het belangrijkste bestanddeel van bindweefsel)
• Verbetert het concentratievermogen
• Bevordert de opname van calcium
• Stimuleert de groei van botweefsel
• Ondersteunt het afweersysteem.
• Heeft een gunstig effect op Herpes simplex (een infectieziekte) Opvallende afname van de aanvallen en symptomen van lipblaasjes

Methionine:

• Kan cholesterol in het bloed omlaag brengen en voorkomt hiermee aderverkalking
• Bevordert de gezondheid van de huid, het haar en de nagels. (versterkt de haarfollikels)
• Helpt om giftige afvalstoffen uit de lever te halen
• Helpt bij de opbouw van nieuw weefsel van de nieren en lever.
• Speelt een rol bij allergische aandoeningen.
• Nodig voor een goede werking van Vitamine B12

Threonine:

• Helpt bij de opbouw van collageen, elastine en tandglazuur..
• Verbetert de opname en omzetting van voedingsstoffen.
• Een tekort aan threonine kan leiden tot depressie

Tryptofaan:

• Is nodig voor de productie van Serotine, die de slaap reguleert en stimuleert. Helpt dus bij slaapproblemen
• Verhoogt de weerstand tegen stress
• Verlegt de pijngrens (gevoeligheid van pijn wordt verminderd)
• Verdrijft depressie

Valine:

• Zorgt samen met andere aminozuren voor spierherstel na lichamelijke inspanning.
• Speelt een rol bij wondgenezing
• Is noodzakelijk voor een goede werking van het zenuwstelsel
• Kan verslaving aan roken, drugs en alcohol overwinnen
• Heeft een hongerremmende werking, waardoor het dus nuttig is voor mensen die willen afslanken.
• Kan verlichting brengen bij aandoeningen aan de lever en galblaas

Cysteïne:

• Heeft een grote antioxidante en ontgiftende werking
• Helpt bij het herstel van DNA en voorkomt zo ouderdomsverschijnselen.
• Beschermt de lever tegen beschadiging door alcohol, drugs en sigarettenrook.
• Stimuleert weefselherstel na operatie- en brandwonden
• Verhoogt de weerstand

De zogenaamde aminozuren

Ornithine, Citruline en Taurine worden vaak verward met aminozuren. Het zijn eigenlijk stofwisselingsproducten die in het lichaam uit de aminozuren kunnen worden gevormd. Vaak worden ze gewoon aangeduid als aminozuur, maar in feite zijn het geen aminozuren. Het bevat namelijk geen zuur (carboxyl-)groep.

Ornithine:

• Stimuleert de aanmaak en afscheiding van groeihormonen
• Verbetert de leverfunctie.

Citrulline

• Citrulline wordt na inname snel omgezet in Arginine
• Betrokken bij de verwijdering van ammonia uit het lichaam
• citrulline speelt een speciale rol in de ureumcyclus

Taurine:

• Bevordert de omzetting van glycogeen in glucose. (belangrijkste brandstof voor de spieren en hersenen)
• Kan snel lichamelijke en geestelijke vermoeidheid verdrijven.
• Stimuleert op zeer krachtige wijze de afbraak van melkzuur in de spieren.
• Bevordert de stofwisseling in de hersenen en het hart. (vitaliteit wordt hierdoor verhoogd)
• Heeft een positieve invloed op het functioneren van de zenuwen
• Heeft een anti-oxidante
• Heeft een cholesterolverlagende werking.

Handige link waarin je van de meeste voedingsmiddelen de samenstelling ziet. Voor de meesten is ook de aminozuursamenstelling bekend.
Aminozuursamenstelling in voeding © 2007 - 2010 Elmas, gepubliceerd in Gezonde Voeding (Mens en Gezondheid) op 23-12-2007, laatst gewijzigd op 07-05-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Elmas is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Melk is goed voor elk: ‘Melk is goed voor elk’ is de alom bekende slogan. Het goede van melk zit in de bouwstoffen. In welke, leest u hier.
• Spijsvertering van eiwit, vet en koolhydraten: Spijsvertering van voedsel gebeurt met de hulp van enzymen. Uit eiwitten worden enzymen gemaakt door het lichaam zelf. Enzymen komen voor in speeksel, maagsap,…
• Biologische waarde van eiwitten: Een gezonde voeding bestaat uit de juiste verhouding aan goede koolhydraten, vetten en eiwitten. Maar wat zijn nu goede eiwitten en in welke verhouding kan je ze het beste ne…
• Eiwitten en aminozuren: Aminozuren zijn de bouwstenen van eiwitten. Ze vormen lange ketens die door middel van peptide bindingen aan elkaar zitten. Een eiwit is opgebouwd uit een groot aantal aminozuren. Men…
• Eten (en neurotransmitters) waar je gelukkig van wordt: Er is veel eten waar je gelukkig van wordt (moodfood). Welk eten is nu belangrijk voor ons geluksgevoel en welke stoffen zijn hierop van invloed? Het z…