InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Het Syndroom van Korsakov

Het Syndroom van Korsakov

Het Syndroom van Korsakov Overmatig alcohol kan leiden tot het Syndroom van Korsakov ook wel aangeduid als het syndroom van Wernicke-Korsakov. Er wordt wel gezegd dat iedereen die langdurig teveel alcohol gebruikt aan deze ziekte kan gaan leiden. De laatste jaren is een forse stijging van het aantal Korsakov-patienten te zien. Het gaat daarbij steeds vaker om relatief jonge mensen.

Syndroom van Korsakov

Het syndroom van Korsakov wordt ook wel aangeduid als het syndroom van Wernicke-Korsakov. De ziekte kent een acute en een chronische fase. Vroeger dacht men dat het twee verschillende ziekten waren. Later bleek het om een ziektenproces te gaan. Werrnicke bescheef de acute fase. Korsakov beschreef de chronische fase. De ziekte wordt ook wel alcoholdementie genoemd, omdat deze vooral bij alcoholisten wordt gezien.

De ziekte wordt voornamelijk veroorzaakt door een tekort aan vitamine B1 (Thiamine). De hersenen hebben vitamine B1 nodig. In de hersenen wordt een voorraad van deze stof aangelegd. Deze is genoeg voor 14 dagen. Als deze stof niet op tijd via de voeding wordt aangevuld, dan kunnen de hersenen niet meer goed werken. Bepaalde hersencellen sterven dan af. Deze hersenbeschadiging is de oorzaak van de belangrijkste ziekteverschijnselen in de chronische fase.

Vitamine B1 is te vinden in volkoren en graanproducten, groenten, aardappelen, peulvruchten, noten en varkensvlees. Bij normaal gebruik van deze producten neemt het lichaam voldoende vitamine B1 op.

Alcoholisten ontwikkelen vaak hele slechte voedingsgewoonten. Ze eten te weinig en niet gezond. Hierdoor ontstaan voedingstekorten. Bij aanhoudend gebrek aan B vitaminen kan zich dan het Korsakovsyndroom ontwikkelen.

Acute en chronische verschijnselen

In de acute fase treden door het alcoholmisbruik stoornissen in de leverfunctie op. Deze persoon kan in een delirium raken. Ook treden er door een tekort aan B-vitaminen afwijkingen van het zenuwstelsel op. Hierdoor ontstaan bijvoorbeeld weer afwijkende oogbewegingen en loopstoornissen. Na korte tijd raakt deze persoon uitgeput en uitgedroogd. Zonder behandeling sterft deze persoon. Na medische behandeling stopt het eigenlijke ziekteproces. De schade is echter onomkeerbaar. Er blijven ernstige restverschijnselen over.

Als hij de acute fase overleeft dan komt deze persoon in de chronische fase terecht. Deze fase wordt gekenmerkt door lichamelijke, psychische en sociale stoornissen. Het verpleeghuis is steeds vaker het eindstation voor deze Korsakov-patienten. Op lichamelijk gebied zijn er stoornissen in het evenwicht, het gevoel (tastzin) in de oogspierbewegingen en in de leverfunctie.
Op psychisch gebied lijkt het beeld wat op dementie. Er zijn geheugenstoornissen. de inprenting is gestoord. Maar ook het lange termijn geheugen is aangetast. Het gaat dan in elk geval om de periode waarin de ziekte zich ontwikkelde. Vaak kan de persoon zich een kortere of langere periode voor het begin van de ziekte ook niet meer herinneren. Dit is afhankelijk van de ernst van de beschadiging. Hoe minder het lange termijn geheugen is aangetast des te gunstiger is de prognose.

Door de inprentingsstoornissen raakt de patient gedesorienteerd in tijd, plaats en persoon. Hij kan dingen meestal niet langer dan 20 a 30 seconden onthouden. De gaten in het geheugen vult hij vaak op met verzinsels (confabuleren). hij vervalt vaak in herhaling, omdat hij simpelweg niet meer weet dat hij iets al gezegd of gedaan heeft. (perseveren). Veel patienten hebben geen ziekte inzicht. Dat wil zeggen dat deze persoon niet beseft wat er met hem aan de hand is. Soms beseft hij niet eens dat er iets met hem aan de hand is.

Er zijn een paar belangrijke verschillen met dementie. Het beeld is stabiel. Dat wil zeggen Dat deze persoon na de acute fase van de ziekte niet verder achteruit gaat. Heel belangrijk is ook dat de intelligentie niet is aangetast. Dementie is een voortschijnende ziekte, waarbij de intelligentie wel steeds verder afneemt.

Op sociaal gebied kan de patient niet goed meer funcioneren. Voordat de ziekte onstond heeft de alcoholproblematiek vaak al meer kapot gemaakt dan de persoon lief is. Er zijn daardoor meestal nauwelijks nog familie en vriendsschapsbanden over.Korsakov-patienten lijden dan ook vaak een teruggetrokken en geisoleerd bestaan. Omdat ze bijvoorbeeld afspraken vergeten en confabuleren vinden anderen hen dikwijls onbetrouwbaar door de ziekte kan deze persoon situaties en risico`s niet goed beoordelen. Hij leeft door de inprentingsstoornis van moment tot moment en kan zijn gedrag niet plannen. Op financieel gebied zijn er doorgaans veel dingen fout gelopen.

Hoewel Korsakov-patienten normaal intelligent zijn, gaat er toch heel veel mis. Het is begrijpelijk dat ze na verloop van tijd vaak faalangstig en achterdochtig worden. Soms reageren ze agressief als ze met hun falen of hun onmogelijkheden worden geconfronteerd. Wie niets doet maakt geen fouten lijken ze soms te denken. Spontaan ondernemen ze dan niets meer. Ze worden passief en tonen geen enkel intiatief. zo raken ze gemakkelijk in een isolement. Als ze dan vervolgens gedwongen worden iets te ondernemen is dat vaak zo bedreigend dat ze agressief reageren.

Storend Gedrag

De omgang mer Korsakov patienten is niet gemakkelijk en stelt bijzondere eisen. Problemen die vaak naar voren komen zijn.
  • Afspraken niet nakomen.
  • Liegen.
  • Slechte lichamelijke verzorging en hygiene.
  • Onverzorgde, slordige en vieze kleding.
  • Slechte manieren/ sociaal onaangepast.
  • Ontwijkend of agressief reageren op vragen.
  • Niet uit bed te krijgen.
  • Niet vooruit te branden.
  • Passief zitten, veel roken afgewisseld met doelloos rondzwerven.
  • Irritatie opwekken door steeds de zelfde verhalen en vragen te stellen.

De begeleiding moet er op gericht zijn dat alles wat er gebeurt en gedaan moet worden duidelijk en overzichtelijk is voor die persoon. De sleutel worden zijn dus DUIDELIJKHEID EN OVERZICHTELIJKHEID.

Teven worden de vier K`s gehanteerd:
  • Kort
  • Konkreet
  • Konsekwent
  • Kontinu

Op deze manier kan de patient vertrouwd raken met de dagstructuur.
© 2007 - 2014 Belle, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geheugenstoornis en geheugenverliesGeheugenstoornis en geheugenverliesEen geheugenstoornis of geheugenverlies ontstaat vaak bij ouderen, na een ongeval of bij ziekte als dementie. Ook het ge…
Dementie, wat is het?Dementie, wat is het?Dementie, een verzamelnaam voor verschillende niet- aangeboren hersenaandoeningen. Deze aandoening komt voor naarmate me…
Verschillende vormen van dementieVerschillende vormen van dementieDementie is onder te verdelen in verschillende vormen. De bekendste vormen zijn Alzheimer, Vasculaire dementie, Lewy Bod…
Wat is dementie?Wat is dementie?Wat is dementie? Bij dementie gaan de hersenen steeds minder goed werken Vooral het geheugen van mensen met dementie gaa…
Korsakov, een leven na de flesKorsakov, een leven na de flesBij Korsakov denken mensen meteen aan alcohol maar feitelijk ontstaat de ziekte door een langdurig tekort aan vitamine B…

Reageer op het artikel "Het Syndroom van Korsakov"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Vero, 05-07-2014 21:38 #11
Korsakov wordt meestal vastgesteld door een neuroloog of psychiater. Hiervoor voeren ze meestal een ct-scan uit. Hierop kunnen ze zien of er sprake is van hersenschade en zo ja, welk deel van de hersenen.

Peeters Sandra, 21-06-2014 03:22 #10
Hoe weet ik of mijn moeder Korsakov heeft, wat ik hier lees, is ongeveer wel wat we opmerken. Ze is nu 68 is altijd een mooie verzorgde vrouw geweest, en heeft toch een 40 jaar een zeer geregelde drinker geweest. Haar huisdokter stopt haar op eigen aanvraag vol pillen, slaapmiddelen o.a. en vooral valtran, (opiumderivaat pijnstiller druppels) waar ze serieuze dosissen van neemt, ze vergeet te eten, verzorgt zich niet, is uitgedroogd in erge mate, kamt of wast zich dagen niet, in feite totaal onderkomen, en vergeet ala minut. Wat moeten wij doen om daar meer zekerheid over te krijgen. hoe wordt die diagnose gesteld, en waar kunnen wij terecht? Is het Korsakov, is het dementie? of nog iets anders? Help, ik ben mijn moeder kwijt! Een soms boze, maar vooral verdrietige dochter.

Donnie, 16-04-2014 23:01 #9
Ik ben klaar met alcoholisten. Helemaal klaar. Ook klaar met dat ze er niets aan kunnen doen, omdat ze nu eenmaal een gen hebben. En dat het een ziekte is. Van roken kan je kanker krijgen en dat doen mensen ook zelf. Van alcohol kun je Korsakof krijgen. Doen ze ook zelf.

Ik ben gestopt met ook maar enig medelijden. Ik moet zelf ook met alles met discipline doen om niet dik te worden. Ik hou namelijk erg van zoetigheid. Maar koop het niet, want de verleiding is te groot. En daar moet ik echt heel veel moeite voor doen. Het gaat niet vanzelf.

Daarom ben ik er totaal klaar mee met die stomme slappelingen. Helemaal klaar. Ik had zo'n man, die ook nog eens losse handen had. Zet ze maar op een schip met een gat erin en de zee op sturen. Scheelt miljarden in de gezondheidszorg.

E. A., 19-09-2012 11:00 #8
Mijn vriend, 51 jaar, wordt momenteel onderzocht of hij korsakov heeft. Ik ken hem als een levenslustige, vrolijke man. Nu weet hij zich veel niet meer te herinneren. Haalt gebeurtenissen uit zijn verleden naar voren. Vraagt 20 keer hetzelfde en hij ontkend dat hij zo verschrikkelijk veel dronk, vrijwel niets heeft gegeten… maandenlang. Als ik informatie over korsakov lees… herken ik mijn vriend, in alles wat er over geschreven wordt. Het liegen, ontkennen, slechte lichamelijke verzorging, het verleden en het heden door elkaar halen. Het wordt me vaak, door veel mensen afgeraden om hem te bezoeken. Ik moest hem maar los laten… en dat wil ik dus niet. Ik blijf hem bezoeken, want ik hou van die lieve man.

Eveline, 25-01-2012 20:04 #7
Mijn ex vriend 56 jaar drinkt al sinds zijn 14de. Het laatste ande half jaar is hij heel erg veranderd. Vergeet afspraken, smst en mailt afspraken af.of gewoon vergeten. Is soms n heel weekend niet te bereiken dan wil hij geen contact met mensen. Hij heeft dingen van mij weggegooid en herinnerd zich dit niet.zegt hij.Liegt is afstandelijk in de omgang wil aleen sex en verder geen normaal contact. Heeft last van uitslag die erger wordt als hij teveel heeft gedronken.
Voor heen was hij zo heel anders. Uit zelf bescvherming heb ik n eind aan de relatie van 6,5 jaar gemaakt Maar dit schijnt niet tot hem door te dringen. Hij reageerd ook hier erg vreemd op. Zijn dit symtome van beginnende Korsakov

Thea, 20-01-2012 10:17 #6
Mijn vader is nu 16 jaar overleden. Eigenlijk merkte we dat mijn moeder steeds meer vergeetachtiger werd wij gave stress ivm het ziek zijn van mijn vader de schuld. Na het overlijden ging het steeds slechter met haar ze werd depressief. We hadden het alle druk met werken en jonge gezinnen. Toen we geleidelijk er achter kwamen dat er ook veel drank misbruik was. Mijn moeder is toen op zeer kort termijn op genomen in een verzorgingshuis. In plaats dat het beter ging werd het steeds erger. Ik dacht dat ze niet meer wist of ze nu 2 of 3 glaasjes gedronken had. Later bleek hoe vergeetachtig zij ook was doel bewust drank kocht. Nu woont ze al 6 jaar in een verpleeghuis, het korte termijn geheugen is niks meer. Ze leeft ineen periode dat ze ongeveer 45 jaar is onze kinderen groeien niet mee. Wel kan ze ons bij naam, herkent ons ook, alleen de kleinkinderen zijn te groot geworden in haar beleving. Doorgaans is zij een vrolijke vrouw van nu 86 jaar waar ondanks haar beperkingen dentist gesprek mee te voeren is, dit wordt wel steeds iets minder. De eerste verschijnselen was het continu herhalen van wat ze al eerder had gevraagd. Voor het eerst is het dat ik het opgeschreven heb. Ze is me lief maar een echte moeder mis ik al jaren.

Linda, 10-10-2011 09:46 #5
Nu ik dit allemaal zo lees, lijkt het wel of ik ons verhaal zit te lezen, buiten het overmatig alcoholmisbruik, ook de irritatie die dit met zich meebrengt, mijn man is verslaafd, zegt hij zelf ook, maar wil er niets aan doen, aleen de gezinsituatie wordt steeds nijpender, het is gewoon niet leuk meer, en idd ik schaam mij voor zijn gedrag, het constant opnieuw vragen, dingen vergeten, behalve zijn bier natuurlijk, bier verstoppen, in de auto altijd zorgen dat hij een terugrijdertje heeft (een halve liter) alleen het onverzorgerde heeft hij nog niet, en idd zeer achterdochtig, ik weet niet meer hoe ik hier mee om moet gaan.

Rosanne Huyghe, 11-03-2011 02:53 #4
Dank zij dit artikel kan ik een aantal gedragingen bij een vriend beter "begrijpen" en, hoewel het moeite blijft kosten, langzamerhand gelovgen dat hij het niet met opzet doet. Blijft echter dat je met zo iemand onmogelijk samen kan leven in een volwaardige relatie. Je moet voortdurend opletten, op je hoede zijn, aandacht hebben voor de 4 K's… Het is vreselijk… een zo intelligent en aardig iemand zo kapot te zien gaan.

Willy van Kuyck, 14-04-2008 17:30 #3
Heb een schoonzus die vermoedelijk aan deze ziekte lijdt. Heb haar kunnen overreden om naar de dokter te gaan. Problemen heeft ze met de voeten, loopt op watten zoals ze zelf zegt. Herhaalt is opvliegend en ziet minder, zij drinkt ongeveer een fles sherry per dag, zeker da laatste 5 jaar. Maak mij zorgen.

Corry Voolstra, 14-02-2008 15:12 #2
Helder en duidelijk beschreven.

W. J. A. Nederstigt, 15-10-2007 11:50 #1
Graag wil ik u attenderen op de website van het Korsakov Kenniscentrum: www.korsakov-kenniscentrum.nl

Infoteur: Belle
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Reacties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!