Alzheimer: Wat is het?

De ziekte van Alzheimer is een vorm van dementie. De term ‘dementie’ wordt gebruikt om vele verschillende aandoeningen van de hersenen te beschrijven die ernstig geheugenverlies en verwardheid veroorzaken. Ongeveer 1 op de 20 mensen ouder dan 65 jaar ontwikkelt dementie. Meer dan de helft van deze mensen heeft Alzheimer, wat deze ziekte tot de meest voorkomende oorzaak van dementie maakt.

Een progressieve ziekte

De ziekte van Alzheimer is een progressieve aandoening die de hersencellen aantast. Dit betekent dat de hersencellen geleidelijk afsterven, en meer delen van de hersenen beschadigd raken. In de loop van de tijd zullen de symptomen erger worden.

Mensen in een vroeg stadium van de ziekte van Alzheimer worden vergeetachtig of hebben moeite met het vinden van de juiste woorden voor alledaagse dingen. Een van de eerste symptomen is het verlies van het korte-termijn-geheugen (het vermogen om recente gebeurtenissen te onthouden). Een 70-jarige kan zich bijvoorbeeld wel details over zijn of haar twaalfde verjaardagsfeest herinneren, maar vergeet slechts enkele minuten na het verlaten van de tafel dat hij of zij ontbeten heeft. Naarmate de ziekte voortschrijdt, kunnen ze steeds verwarder worden. In de loop van de tijd zal iemand met de ziekte van Alzheimer steeds meer hulp nodig hebben van degenen die hem of haar verzorgen.

Een chemische onbalans

Mensen met de ziekte van Alzheimer hebben een tekort aan belangrijke chemische stoffen in de hersenen die we neurotransmitters noemen.

Neurotransmitters zijn verantwoordelijk voor de overdracht van boodschappen binnen de hersenen. Deze boodschappen regelen functies zoals het geheugen, het vermogen om helder te denken, de spraak en beweging. Bij de ziekte van Alzheimer vormen dunne vezels van een eiwit dat we tau noemen kluwens in de hersencellen.

Deze kluwens worden groter tot ze de cellen laten barsten, die daardoor doodgaan. Een ander eiwit, bèta-amyloïde, vormt lagen tussen de hersencellen die we plaques noemen. Deze plaques zijn giftig voor de hersencellen en doden alle hersencellen die zich in de buurt bevinden.

Het geleidelijke verlies van de vermogens van een Alzheimerpatiënt is een gevolg van het beschadigd raken van de verschillende delen van de hersenen - hoewel elke patiënt de ziekte op zijn of haar eigen manier zal ervaren. Meestal wordt het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor het opslaan van nieuwe herinneringen het eerst aangetast. Daarna raakt het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor het plannen en uitvoeren van taken beschadigd. In het laatste stadium van de ziekte wordt het deel van de hersenen dat de spieren bestuurt, aangetast, waardoor lopen en andere bewegingen moeilijk worden.