Aandoeningen: overgewicht (BMI 25-30) obesitas (BMI >30)

Overgewicht wordt de laatste tijd steeds meer gezien en op een steeds jongere leeftijd. Overgewicht is erg ongezond. Het brengt vele risicofactoren die een bedreiging vormen voor de gezondheid. Je ziet dat er tegenwoordig steeds ongezonder wordt gegeten en weinig wordt bewogen met als gevolg dat steeds meer mensen te kampen hebben met overgewicht. Vaak hebben mensen met overgewicht erg veel moeite om dat overgewicht weer kwijt te raken terwijl dit wel erg belangrijk is voor de gezondheid.

Hoe vaak komt overgewicht en obesitas voor?

Bij de volwassen bevolking (ouder dan 20 jaar) komt een ongezond gewicht veel voor. In 2009 was 47% van de Nederlanders te zwaar. Van de mannen had 53% een ongezond gewicht (overgewicht en obesitas samen). 42% van de vrouwen had een ongezond gewicht. Een ongezond gewicht komt vaker voor naarmate men ouder wordt. Van kinderen in de leeftijd van 2 tot en met 21 jaar heeft 14% een ongezond gewicht.

Overgewicht en obesitas

Er wordt onderscheidt gemaakt in overgewicht en obesitas (ook wel adipositas genoemd). Dit onderscheid gebeurt aan de hand van de Body Mass Index, ook wel afgekort tot de BMI. De BMI wordt berekent door het gewicht in kilogrammen te delen door de lichaamslengte in meter in het kwadraat (kg/m x m). Er is sprake van overgewicht wanneer men een BMI heeft die tussen de 25 en 30 ligt. Men spreekt van obesitas wanneer de BMI hoger is dan 30. Gebleken is dat niet alleen overgewicht een groot risico is voor de gezondheid, maar ook de plek van het overtollig vet op het lichaam. Het overtollig vet wat zich rond de buik (het zogenaamde buikvet) bevindt, is het gevaarlijkste vet. Overtollig abdominaal vet (buikvet of visceraal vet) is een grote risicofactor voor bijvoorbeeld diabetes mellitus type II, hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Mensen die lijden aan overgewicht en/of obesitas hebben 2 tot 4 keer meer kans om te overlijden aan hart- en vaatziekten, dan mensen met een gezond gewicht. Mensen die veel overtollig vet rond de buik hebben, deze vetverdeling noemt men ook wel het appel-model. Je ziet dit bijvoorbeeld veel bij mannen, die een 'bierbuik' hebben. Naast het appel-model heb je ook nog het peer-model. Bij het peer-model zit het overtollig vet vooral op de heupen. Het peer-model ziet men vaker bij vrouwen als bij mannen. Het type kan men bepalen door de quotiënt van de middel- en heupomtrek uit te rekenen. Mensen hebben een verhoogde intra-abominale vetafzetting wanneer bij mannen de quotiënt groter is dan 1,00 en bij vrouwen wanneer de quotiënt groter is dan 0,80.

Een andere methode om te bepalen of er teveel vet rond de buik zit is het bepalen van de middelomtrek. Hierbij meet men een centimeter omtrek van de buik. Men meet de middelomtrek over de navel. Wanneer de middelomtrek bij mannen groter is dan 102 cm en bij vrouwen 88 cm is er sprake van teveel buikvet.

Men kan overgewicht krijgen wanneer er sprake is van een verstoorde balans tussen de energieopname en het energiegebruik. Er wordt meer energie opgenomen, dan dat men energie gebruikt. Het gevaar om overgewicht te ontwikkelen is dat er steeds een klein beetje bij komt zonder dat je het echt in de gaten hebt. Maar als je in de loop van de jaren al die kleine beetjes gewicht bij elkaar optelt ontstaat er wel een groot risico om overgewicht te ontwikkelen zonder dat men het echt in de gaten heeft. Om af te vallen is het niet alleen belangrijk dat de energie-inname verminderd wordt. Dit doe je dus door minder caloriën tot je te nemen. Ook is het erg belangrijk dat het energieverbruik vergroot wordt. Dit kun je doen door meer te gaan bewegen. Een dietist kan je helpen om proberen af te vallen. Een huisarts kan je doorverwijzen naar een dietist.

Behandeling van overgewicht en obesitas

De behandeling van overgewicht en obesitas richt zich op het veranderen van de energiebalans. De energiebalans moet negatief worden. De energiebalans kan negatief worden door minder energie (calorieen) in te nemen (minder eten), of door meer energie te gebruiken (calorieen verbranden) door meer te bewegen. Vaak wordt geadviseerd om meer te bewegen en minder calorien binnen te krijgen. Wanneer men dagelijks 500 calorien (kcal) minder eet dan worden gebruikt, valt men een halve kilo per week af. Wanneer er sprake is van extreem overgewicht kunnen op recept van de arts bepaalde medicijnen worden gebruikt.

Lees verder

• Voordelen en nadelen van populaire afvalmethoden en diëten
• Afvallen, vetverbranding en bewegen
• Word je zwaarder (dik) van ’s avonds eten?
• Microgeophagus altispinosa