Epstein-Barr geen onschuldig virus

Het Epstein-Barr virus is wereldwijd een veel voorkomend herpesvirus. Ongeveer 80-90% van de wereldbevolking is drager van het Epstein-Barr virus. De afkorting EBV wordt daarom ook wel als Everybody’s Virus vertaald. De ziekte van Pfeiffer is een bekend voorbeeld van een ziekte die wordt veroorzaakt door het virus. Maar het Epstein-Barr virus wordt ook in verband gebracht met het ontstaan van een aantal vormen van kanker en Multiple Sclerose.

Ziekte van Pfeiffer

Het Epstein-Barr virus is vooral bekend als veroorzaker van de ziekte van Pfeiffer. Infectie vindt plaats door speeksel. De ziekte van Pfeiffer komt vooral voor bij kinderen en jongvolwassen. Kenmerken van Pfeiffer zijn vermoeidheid, gevoel van algehele malaise, koorts, zere keel, opzwelling van lymfeklieren en vergroting van de lever en/of de milt. Het immuunsysteem probeert het lichaam vrij te maken van het virus en maakt daarom antistoffen aan. Het virus zal na een eerste besmetting echter altijd latent in het lichaam aanwezig blijven. Er is geen behandeling voor de ziekte anders dan rust nemen. Bij iedereen zal de ziekte na verloop van tijd genezen. Niet iedereen die geïnfecteerd wordt met het Epstein-Barr virus krijgt overigens de ziekte van Pfeiffer. De ontwikkeling van de ziekte hangt onder andere af van de leeftijd waarop de besmetting plaatsvindt. Jonge kinderen worden over het algemeen niet zo heel erg ziek terwijl oudere kinderen en jongvolwassenen behoorlijk ziek kunnen worden.

Kanker en Multiple Sclerose

Het Epstein-Barr virus wordt ook geassocieerd met het ontstaan van andere veelal ernstige acute of chronische ziektes. Door wetenschappers wordt officieel erkend dat het Epstein-Barr virus een aantal vormen van kanker en Multiple Sclerose kan veroorzaken. In West-Europa is bij 35% van de gevallen van de ziekte van Hodgkin het Epstein-Barr virus aanwezig in de tumorcellen. In Zuid-Amerika hangen nagenoeg alle gevallen van de ziekte van Hodgkin samen met het Epstein-Barr virus. Daarnaast wordt wereldwijd 10% van de maagkanker gerelateerd aan het Epstein-Barr virus. Scandinavisch onderzoek heeft aangetoond dat mensen die bij de eerste besmetting met het Epstein-Barr virus verschijnselen van de ziekte van Pfeiffer vertonen, een vier keer grotere kans hebben op de ziekte van Hodgkin dan mensen zonder ziekteverschijnselen. De kans op Multiple Sclerose is tweeënhalf keer zo groot.

Onderzoek

Onderzoekers proberen de gedragingen van het Epstein-Barr virus in kaart te brengen. Het onderzoek richt zich met name op de rol van het Epstein-Barr virus bij de ontwikkeling van kanker of Multiple Sclerose en op de omstandigheden waaronder het virus zich abnormaal actief gedraagt. Het virus weet zich goed schuil te houden in ons immuunsysteem. De meeste mensen hebben er helemaal geen last van maar bij een ernstig verminderde weerstand kan het virus weer actief worden. Dit kan in sommige gevallen uiteindelijk leiden tot een vorm van kanker of Multiple Sclerose. Het vermoeden bestaat dat Epstein-Barr virus eiwitten uitscheidt waar de T-cellen van ons afweersysteem passief van worden. Onderzoekers zoeken onder andere dan ook naar een therapie om ervoor te zorgen dat de T-cellen juist actief gaan reageren op deze eiwitten.