HCG tijdens een zwangerschap

Het hormoon HCG wordt tijdens een zwangerschap aangemaakt, en zet een aantal processen in het lichaam in werking. De ene vrouw maakt meer aan dan de ander. Met de HCG-waarden kan men soms meer zeggen over het verloop van de zwangerschap.

Wat is HCG

Zodra een bevruchte eicel zich in nestelt in de baarmoederwand, begint deze met de aanmaak van het hormoon HCG. HCG is de afkorting voor humaan chorion gonadotrofine. Dit hormoon is een typisch zwangerschapshormoon. Dit hormoon wordt door de eicel aangemaakt en afgescheiden om het lichaam een seintje te geven dat er sprake is van een zwangerschap. Op deze manier stopt het lichaam met de natuurlijk processen van de afbraak van het baarmoederslijmvlies en de menstruatie. Het HCG stuurt de groei van de foetus aan.

Teveel HCG

In de eerste drie maanden van de zwangerschap wordt er meer HCG aangemaakt dan nodig is voor de groei en ontwikkeling van het kind. Dit heeft als reden dat het teveel aan HCG weer wordt uitgescheiden via de urine. Na de derde maand wordt het merendeel van het HCG door de zwangerschap opgeslokt, en komt er nog maar weinig via de urine naar buiten. Ook wordt de aanmaak van HCG wat minder. De piek van de hoeveelheid HCG ligt rond de 9-11 weken, daarna neemt deze weer langzaam af. Gedurende de hele zwangerschap blijf je wel HCG in je bloed en urine houden, dus deze kan altijd met een test worden gemeten.

Meten is weten

Waarom wil men de hoeveelheid HCG in het lichaam weten? Allereerst om na te gaan of er sprake is van een zwangerschap. De meeste testen meten het HCG vanaf 25 IU per liter, aangeduid als 25 iu/l. Of 25 miu/ml. Dit zou overeenkomen met een zwangerschapsduur van 4 weken, gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Dit is dan twee weken na de bevruchting. Soms verwarrend, maar men rekent een zwangerschap vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie, ook al is men dan nog niet zwanger. Wanneer men het heeft over 40 weken zwangerschap, zijn het daadwerkelijk dus 38 weken zwangerschap. In dit artikel gaan we telkens uit vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Welnu, men kan dus gaan testen met een urinetest vanaf dag 28. Een bloedtest echter kan al na 25 dagen uitgevoerd worden. Bij de meeste zwangerschappen is de hoeveelheid HCG na 28 dagen rond de 25 IU/L. Echter soms komt het voor dat dit nog zeer weinig is, en minder bedraagt dan de vereist 25IU/L. In dit geval zal de zwangerschapstest negatief uitvallen. Beter is om te wachten met testen tot 35 dagen zwangerschap, oftewel 1 week over tijd. De hoeveelheid HCG is dan toegenomen tot gemiddeld 18-7.340 IU/L. Waarom de ene vrouw meer HCG aanmaakt dan de ander, is onbekend. Maar feit is wel dat dit helemaal niks zegt over de gezondheid van de foetus. Verder kan men vaak wel aan de hoeveelheid HCG zien hoe deze verloopt.

HCG-waarden

De HCG-waarden zeggen niks over de gezondheid van de foetus, een vrouw met lage HCG waarden krijgt net zo goed een gezond kind dan een vrouw met hoge waarden. Wel zegt de hoeveelheid HCG soms iets over het verloop van de zwangerschap.

Lage waarden
Wanneer het HCG laag is en blijft, kan dit duiden op een aankomende miskraam. Het lichaam houdt dan op met de aanmaak van het HCG-hormoon en maakt zich klaar voor de afstoting van de vrucht en afbraak van baarmoederslijmvlies. Doordat het HCG hormoon deze processen juist tegen houdt, wordt er gestopt met de aanmaak van het HCG hormoon en de processen omgekeerd. Dit kan men merken wanneer men vlak voor een miskraam een tweede test doet; de uitslag is vaak beduidend lager dan de eerste zwangerschapstest, tenzij bij de eerste test al sprake as van een aankomende miskraam. Bij een bloedtest kan precies de hoeveelheid HCG worden gemeten, bij een urinetest ziet men vaak dat de testlijn een stuk vager is, op voorwaarde dat er een test van hetzelfde merk wordt gebruikt als bij de eerste. Een andere oorzaak van een lage waarde van HCG is soms een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. ook een verkeerde berekening, wanneer men dacht al langer zwanger te zijn, geeft vaak een negatief beeld.

Hoge waarden
Bij hoge waarden kan er soms sprake zijn van een molazwangerschap. Ook kan het betekenen dat er sprake is van een meerlingzwangerschap. Er wordt hierdoor meer HCG aangemaakt, niet door 1 maar door 2 of meer bevruchte eicellen. Soms is er sprake van een verkeerde berekening van de zwangerschapsduur. Wanneer men denkt minder lang zwanger te zijn dan daadwerkelijk het geval is, vind men vaak meer HCG terug dan met de berekening zou moeten kloppen. Een echo geeft vaak meer uitsluitsel over de zwangerschapsduur.

HCG na miskraam

Na een miskraam blijft het HCG nog een tijdje in het lichaam van de vrouw. Hierdoor zal een zwangerschapstest vaak positief uitvallen, terwijl men niet zwanger is. Het HCG heeft tijd nodig om helemaal uit het lichaam te verdwijnen. Vier tot zes weken na de miskraam is het HCG helemaal uit het lichaam verdwenen. Wanneer na zes weken na de miskraam de zwangerschapstest positief is, men daarvoor gemeenschap heeft gehad en nog geen menstruatie, kan er gedacht worden aan een nieuwe zwangerschap. Om er zeker van te zijn, kan men daarom het beste na 1 week weer opnieuw een test doen: deze moet duidelijk sterker zijn dan de vorige. Bij twijfel is het toch raadzaam een arts te raadplegen.

Tabel

Een overzicht van de hoeveelheid HCG in het lichaam van de (zwangere) vrouw:

zwangerschapsduur	hoeveelheid IU/L
niet zwanger	minder dan 5
21 dagen	0-5
28 dagen	3-426
35 dagen	18 - 7.340
42 dagen	1.080 - 56.500
49 - 56 dagen	7.650 - 229.000
57 - 78 dagen	25.700 - 288.000
79 - 100 dagen	13.300 - 253.000
17 - 24 weken	4.060 - 65.400
25 weken - bevalling	3.640 - 117.000