1 Tot 12 weken zwanger. Ontwikkeling van de zwangerschap

Zwanger van week tot week, van maand tot maand. Elke week van de zwangerschap vinden er grote veranderingen plaats in de ontwikkeling van embryo naar foetus. Ook het lichaam van de moeder ondergaat veranderingen. Het ongeboren kind maakt een enorme groei door, van enkele cellen, tot een baby van ongeveer 48 tot 50 centimeter of langer, in ongeveer 40 weken. Hoe ontwikkelt zich de zwangerschap in de eerste 10 weken van de zwangerschap? De zwangerschap van week tot week. Bij een zwangerschap van 1 tot 4 weken zijn er nog niet zoveel verschijnselen. De prille zwangerschap van 1 tot 4 weken kenmerkt zich (bij het embryo) tot het ontwikkelen van enkele cellen kort na de bevruchting, tot foetus. Niet lang daarna (vanaf de derde maand) bezit de foetus alles wat een volgroeide baby ook heeft, alleen op zeer klein formaat. Handjes, vingertjes, voetjes, teentjes… Maar in de eerste weken van de zwangerschap is alles nog in aanleg:

• Het gezicht.
• De organen.
• De ledematen.
• Het zenuwstelsel.
• Overige.

1 tot 4 Weken zwanger

Zwangerschap wordt in weken gerekend. Er wordt gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. In week 4 is er dus sprake van een zeer jonge zwangerschap. De zwangerschapstest wordt vaak rond deze tijd succesvol uitgevoerd en de uitslag is positief als er voldoende HCG hormoon gemeten kan worden met de test. Soms moet je na enkele dagen opnieuw testen, omdat er nog te weinig HCG gemeten kan worden. HCG is een hormoon wat door het embryo wordt aangemaakt. Het vruchtje bestaat in deze periode uit cellen en vormt zich tot een embryo. Het is nog maar enkele milliliters groot en heeft kiembladen waar de organen zich uit zullen vormen en een dooierzakje wat als voeding dient. Het heeft zich in de wand van de baarmoeder genesteld.

Verschijnselen moeder
Verschijnselen bij de moeder: misselijkheid, pijnlijke borsten, vermoeidheid en wisselende stemmingen kunnen voorkomen. Ook kunnen geuren anders ruiken, en eten kan anders smaken. Door de innesteling van het vruchtje in de baarmoederwand, kan er kortdurend licht bloedverlies optreden. Dit zet verder niet door. Ook kan een zeurend gevoel in de buik worden waargenomen, wat buikpijn veroorzaakt. Onder invloed van zwangerschapshormonen richt de baarmoeder zich namelijk op.

4 Weken zwanger

Als je 4 weken zwanger bent is het vruchtje nog een bundeltje met cellen. Dit verandert echter snel. Uit vlokjes aan de wand groeit de placenta uit, en uit enkele minuscule kiembladen groeien spoedig alle ‘onderdelen’ van het menselijk lichaam uit:
Binnenste kiemblad.

• Het longweefsel.
• Het spijsverteringskanaal.
• De tong en de amandelen.
• Het urinekanaal en de blaas.
• Alle lichaamscellen en de klieren uit.

Middelste kiemblad
Uit het middelste kiemblad (het mesoderm) groeien bijvoorbeeld:

• De bloedcellen.
• De spieren.
• De beenderen.
• De milt.
• Het hart.
• De longen.
• De voortplantingsorganen.

Buitenste kiemblad
Uit het buitenste kiemblad (het ectoderm) ontwikkelen zich bijvoorbeeld:

• De nagels.
• Het haar.
• De lenzen van de ogen.
• Het oor.
• De neus.
• De mond.
• De anus.
• Tandglazuur.
• De borstklieren.

Zwangerschapstest doen

Zwangerschapstesten van tegenwoordig zijn zeer gevoelig en al vroeg in de zwangerschap, nauwkeurig. Je kunt een test laten doen via de huisarts of je kunt een test kopen. Meestal wordt ochtendurine aangeraden. Lees de gebruiksaanwijzing zorgvuldig en test op de dag dat het mag. Als je twijfelt over de uitslag is het ‘t beste om de test na enkele dagen te herhalen.

5 Tot 10 weken zwanger

Als je 5 tot 10 weken zwanger bent, ontwikkelt het embryo zich in sneltempo. Het verandert in deze tijd van embryo tot foetus (bij 9 weken). Het hart en het zenuwstelsel worden gevormd, de armen en benen beginnen zich te ontwikkelen en alle organen beginnen hun werk te doen. Ieder mens is zo begonnen, en toch is het steeds weer een wonder. In deze periode vormt het embryo zich tot een piepklein mensje.

Het embryo lijkt in week 5 tot 10 nog niet echt op een mens. Het heeft zelfs nog een klein staartje. Als de ogen zich gevormd hebben heeft het embryo wel iets weg van een insect, dat zich verpopt. Toch gebeurt er al van alles in het kleine lichaampje. In de 5e week lijkt het embryo een beetje op een wezentje uit de zee. Een soort garnaaltje, eentje met kieuwen en bultjes aan het lichaampje. de ruggengraat staat rond en eindigt in een uitsteeksel wat als een staartje omschreven wordt. Al snel beginnen zich uit de bultjes aan de romp armpjes en beentjes te vormen. Op de 44e dag ongeveer, lijkt het op een mens, en kort daarna kun je echt goed zien dat het een mens is. De ontwikkeling gaat dus heel erg snel. In de 6e week van de zwangerschap zijn de vingertjes aan de handjes en de teentjes aan de voetjes al te zien, en goed te herkennen. Als de zwangerschap 10 weken gevorderd is, zijn de ogen te herkennen, als donkere stippen onder een vlies. De ogen staan ver uit elkaar, en geven het embryo zelfs een beetje een een buitenaards uiterlijk. De gehoorgang van de oortjes is zichtbaar geworden en de oortjes beginnen zich te vormen. Het embryo weegt dan ongeveer 5 gram. Dagelijks verandert het en ontwikkeld het zich verder. In de 7e week van de zwangerschap is de baby ruim 1 centimeter lang (ongeveer). Een week later heeft het zich al verdubbeld in afmeting en is ongeveer 2 centimeter lang. Het hartje gaat rond deze tijd heel duidelijk kloppen. De gynaecoloog of verloskundige kan de hartspier zien samentrekken op een echo of de hartslag beluisteren met een stethoscoop. Ook de ouders kunnen rond deze tijd meeluisteren bij een echo. Het is vaak een ontroerend moment om het hartje te horen kloppen.

Van embryo tot foetus, vanaf week 9

Vanaf ongeveer de 9e week wordt een embryo een foetus genoemd. De foetus is nu ongeveer 3 centimeter groot en weegt nog steeds slechts enkele grammen. De foetus beweegt al, bijvoorbeeld met de handjes en voetjes, maar daar kan de moeder nog niet veel van merken. In de 10e week is de foetus alweer flink gegroeid. Het is ongeveer 4,5 centimeter lang geworden. Het mondje is ook gevormd en maakt soms happende bewegingen. Op het kleine hoofdje beginnen zelfs al wat haartjes te groeien. Als er een echo gemaakt wordt en de foetus ligt gunstig, dan kan nu bepaald worden of de baby een jongetje of een meisje is. In week 11 en 12 groeit de baby lekker door. Alle organen worden definitief gevormd en het is ongeveer 5,5 centimeter lang. In week 12 groeit het nog een paar centimeters, tot 7 a 8 centimeter, en het weegt dan ongeveer 30 gram. De oogleden sluiten de kwetsbare oogzenuwen af. Zo nu en dan zuigt de baby misschien op zijn of haar duimpje.

Verschijnselen bij de moeder
In deze periode is de moeder zich meestal altijd bewust dat ze zwanger is. Als het de eerste zwangerschap is, is het misschien even wennen dat er een levend mensje in je buik groeit. Je kunt ook last van zwangerschapsverschijnselen hebben, zoals:

• Misselijkheid en overgeven.
• Verkleuring tepels.
• Moeheid.
• Stemmingswisselingen.
• Vaker plassen.
• Het begin van een klein buikje kan al zichtbaar worden, omdat de baarmoeder uitzet.

Lees verder

• 13 tot 25 weken zwanger. Ontwikkeling van de zwangerschap
• 26 Tot 40 weken zwanger. Ontwikkeling van de zwangerschap
• Abortus of overtijdsbehandeling, hoe gaat dat?
• Zwanger worden, als het niet lukt: ongewenst kinderloos
• Zwangerschapstest doen, hoe gaat dat?