Heupartrose (slijtage van de heup, coxartrose)

Heupartrose (slijtage van de heup, coxartrose) Artrose van de heup, ook wel coxartrose genoemd, is een veel voorkomend probleem, met name bij oudere mensen. Heupartrose is een aandoening waarbij het kraakbeen in het heupgewricht is aangedaan, waardoor het heupgewricht stroever wordt, wat uiteindelijk vaak leidt tot pijnklachten. Hier leest u alles over coxartrose.

Indeling


Wat is artrose van de heup (coxartrose)?

Heupartrose is in Nederland een veel vóórkomende gewrichtsaandoening. Artrose is een degeneratieve gewrichtsaandoening waarbij het kraakbeen is aangedaan. Kraakbeen bevindt zich in gewrichten en zorgt ervoor dat een gewrichtsoppervlak glad is, waardoor er goede beweging mogelijk is. Kraakbeen is dus iets anders dan bot. Bij heupartrose neemt het gewrichtskraakbeen in het heupgewricht af in dikte, heupartrose wordt daarom ook wel eens heupslijtage genoemd. Bij zeer ernstige slijtage is het zelfs zo dat het bot kan worden aangetast, de beschermdende werking van het kraakbeen is dan verdwenen. In het heupgewricht bevindt zich kraakbeen op het ronde, bovenste gedeelte van het bot van het bovenbeen (de heupkop) en op de heupkom, wat onderdeel is van het bekken (de heupkom wordt ook wel het acetabulum genoemd). Samen vormen deze twee onderdelen het heupgewricht, een gewricht waarin een de heupkop kan draaien in de heupkom. Daartussen bevindt zich nog een kraakbeenschijf, de meniscus.

Hoe vaak komt coxartrose (slijtage van de heup) voor in Nederland?

Volgens het RIVM leden in 2007 ongeveer 238.000 personen aan coxartrose (82.000 mannen en 156.000 vrouwen).

Wat zijn de oorzaken van slijtage van de heup (coxartrose)?

De belangrijkste oorzaak voor artrose is in het algemeen leeftijd. Hoe ouder men is, hoe meer risico er bestaat op het ontwikkelen van artrose. In dat opzicht is de term slijtage van de knie zeer illustratief: hoe langer en intensiever men de heup heeft gebruikt, hoe hoger de kans op het ontwikkelen van coxartrose.

Daarnaast geven eerdere letsels van het kraakbeen in de heup een hogere kans op het ontwikkelen van heupslijtage. Voorbeelden hiervan zijn een heupfractuur met aantasting van het gewricht en aangeboren afwijkingen van de heup.

Bepaalde beroepen zijn ook geassocieerd met heupartrose, hieronder vallen de beroepen van boer, bouwvakker en (top)sporter.

Wat zijn de risicofactoren die aanleiding kunnen geven tot artrose van de heup (coxartrose)?

Zoals gezegd is leeftijd de belangrijkste risicofactor. Daarnaast zijn bewegingen zoals veelvuldig tillen en traplopen niet gunstig voor de heup en kunnen deze bewegingen uiteindelijk leiden tot coxartrose. Eerdere letsels van het bot of het kraakbeen in het heupgewricht, aangeboren afwijkingen van deze structuren of een zeer slechte gezondheids- of voedingstoestand zijn ook risicofactoren.

Wat zijn de symptomen van artrose van de heup (coxartrose)?

Doordat het kraakbeen in het heupgewricht wordt aangedaan wordt de beweging van het heupgewricht stroever. Dit leidt tot pijn na belasting, stijfheid en bewegingsbeperking. Slijtage van de heup geeft vaak pijn bij lopen, traplopen en lang staan. In een vergevorderd stadium is de pijn de hele dag door aanwezig, ook tijdens rust. Meestal is deze pijn 's morgens het ergst, dit wordt opstartpijn genoemd. Afhankelijk van de lokalisatie bevindt de pijn zich op verschillende plekken in de heup.

Hoe wordt artrose van de heup (coxartrose) gediagnosticeerd?

Heupartrose is vaak aantoonbaar op een röntgenfoto. Op de röntgenfoto is de verminderde kraakbeendikte af te leiden uit de dikte van de gewrichtsspleet. Hoe minder kraakbeen, hoe dichter de botten op elkaar liggen. Kraakbeen is op een röntgenfoto niet te zien. Ook een kenmerkend beeld van artrose is het bestaan van osteofyten, dit zijn botuitgroeiingen die vaak bij artrose ontstaan aan de randen van gewrichtsvlakken. Dit duidt op een inadequate reparatiereactie van het lichaam als reactie op de artrose.
Het verband tussen aanwijzingen voor artrose op de röntgenfoto en daadwerkelijke klachten (pijn, stijfheid en bewegingsbeperkingen) is geheel willekeurig. Sommige mensen hebben afwijkingen op de röntgenfoto, maar geen klachten en weer anderen hebben klachten die passen bij artrose zonder afwijkingen op de röntgenfoto.

Hoe wordt artrose van de heup (coxartrose) behandeld?

Er zijn verschillende behandelingen mogelijk, van pijnstilling tot een totale heup prothese.
© 2012 - 2021 Ikn280, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Heupklachten: symptomen en oorzaken klachten in de heupHeupklachten: symptomen en oorzaken klachten in de heupHeupklachten komen veel voor en sluimeren vaak al jaren en hebben vele oorzaken. Er zijn mensen die soms al jaren last h…
Pijn aan de heup: oorzaken van heuppijn of pijnlijke heupenPijn aan de heup: oorzaken van heuppijn of pijnlijke heupenPijn aan de heup of heuppijn is een vervelende en invaliderende klacht. Het heupgewricht bestaat uit de heupkop en de he…
Artrose: de symptomen en de behandelingArtrose: de symptomen en de behandelingIedereen heeft wel eens last van pijnlijke knieën, heupen of handen. In de meeste gevallen is de pijn van korte duur en…
Pijn aan de heup, symptomen en behandelingPijn aan de heup, symptomen en behandelingPijn aan de heup kan verschillende oorzaken hebben zoals een slijmbeursontsteking, bekkeninstabiliteit, een aangeboren h…

Myosure: vleesboom verwijderd, baarmoeder intactMyosure: vleesboom verwijderd, baarmoeder intactDe diagnose 'vleesboom' kan weleens tot vervreemding leiden: een groeisel in je baarmoeder? Toch is de vleesboom veel ge…
Herfstquiz of najaarsquiz bij dementie: oefen het geheugen!Herfstquiz of najaarsquiz bij dementie: oefen het geheugen!Vaak wordt in de zorg voor ouderen met dementie, aan hersengymnastiek of "braintraining" gedaan. Geschikte onderwerpen w…
Reactie

T. J. Battjes, 28-10-2012
Heb vroeger veel trapgelopen wegens mijn beroep. In mijn rechter heup heb ik vaak pijn. Was bij de fyso maar heeft weinig geholpen. Er is een MRI scan en foto gemaakt, maar de orthopeed chirurg durft de operatie voor een nieuwe heup niet aan en wel daarom dat ik als kind van 6 jaar osteomalietis gehad heb. Hij is van mening dat de virus of botbaktrie de kop weer opsteekt na de operatie. De chirurg is een goede, hij werkt veel in Duitsland en is Tsjech. Zelf leef en woon ik met mijn vrouw hier al enige jaren in Tsjechië. Ben sportief en veel werkende persoon, doch ben geboren in 1936 en sta midden in het leven voel mij jong en zit nooit stil. Als er een operatie moet gebeuren is dan een ceramiek kunst heup het beste? Voor het zover is met welke oefeningen kan de fyso de pijn verzachten? In afwachting op Uw antwoord verblijf ik met vriendelijke groet Hr. Battjes. Reactie infoteur, 29-10-2012
Beste T.J. Battjes,

Vervelend om te horen dat u last heeft van uw heup. Helaas kan ik weinig tot geen uitspraken doen over wat voor u het beste is. Elk individu verdient een individuele aanpak, de ene heup is immers de andere niet. Of voor uw specifieke geval een ceramiek kunstheup het beste is, kan uw behandelend arts het beste inschatten. Die verricht immers lichamelijk onderzoek en aanvullende diagnostiek bij u.
Ook over de oefeningen die voor u pijn verzachtend zijn is op afstand niets te zeggen. Het doel is om te belasten binnen de grenzen van de belastbaarheid van het gewricht. Waar die grenzen liggen is per aangedane heup verschillend.
Kortom, met deze hulpvragen kunt u zich het beste richten tot de orthopaedisch chirurg (wat betreft de eventuele prothese) en de fysiotherapeut (wat betreft de oefeningen die voor u geschikt zijn).

Met vriendelijke groet,
Ikn280

Ikn280 (93 artikelen)
Gepubliceerd: 12-09-2012
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.