InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pijnlijk rood been - Oorzaken, diagnostiek en behandeling

Pijnlijk rood been - Oorzaken, diagnostiek en behandeling

Pijnlijk rood been - Oorzaken, diagnostiek en behandeling Een pijnlijk, rood been is een aandoening die verschillende oorzaken kan hebben. De meest voorkomende zijn een trombosebeen, een ontsteking van de huid (erysipelas) en gewrichtsontsteking (artritis). Op basis van de klachten, de leeftijd, de medische achtergrond en risicofactoren is met gerichte diagnostiek vaak een oorzaak te vinden. In dit artikel worden de meest voorkomende oorzaken, de bijpassende diagnostiek en hun behandeling beschreven.

Inhoudsopgave


Werking kuitspierpomp en veneuze kleppen (klik voor vergroting) / Bron: OpenStax College, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Werking kuitspierpomp en veneuze kleppen (klik voor vergroting) / Bron: OpenStax College, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Anatomie

Het menselijk been wordt onderverdeeld in het bovenbeen, de knie, het onderbeen, de enkel en de voet. Het heeft een aantal gewrichten (scharnierpunten), bestaande uit de heup, de knie, het bovenste en onderste spronggewricht en de gewrichten van de voet. Het wordt van zuurstofrijk bloed voorzien door arteriën, dat na verbruik zuurstofarm wordt teruggevoerd door de venen. De voetzool en kuitspieren functioneren tijdens het lopen als een mechanische pomp om het zuurstofarme bloed tegen de zwaartekracht in omhoog te pompen. De veneuze vaten bevatten klepjes die het tegen de zwaartekracht instromen voorkomen.

Trombosebeen

Oorzaak en klachten

Roder en dikker rechterbeen ten gevolge van een diep veneuze trombose / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Roder en dikker rechterbeen ten gevolge van een diep veneuze trombose / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Bij een trombosebeen is er door langdurige stilstand van het bloed een bloedprop ontstaan. Deze groeit meestal in de loop van de tijd, met als gevolg het afsluiten van het veneuze vat. De normale functie van de stolling is om te voorkomen dat het bloed uit de vaten stroomt na een wond. Echter bij een trombosebeen is deze functie ontregelt en heeft zich een stolsel gevormd in het vat zelf. De klachten van een trombosebeen bestaan uit een pijnlijk, warm, rood en/of gezwollen been.

Risicofactoren

Er zijn een aantal risicofactoren die de kans op het ontstaan van een trombosebeen verhogen, deze bestaan onder meer uit:
  • Een botbreuk of een operatie aan het been
  • Een recente operatie op welk gebied dan ook
  • Een recente zwangerschap of een kraamperiode
  • Langdurige immobilisatie van het been (bijvoorbeeld een auto of vliegreis langer dan 6 uur of gips)
  • Bepaalde soorten orale anticonceptie (‘de pil’)
  • Ernstige ziektes die de stolling beïnvloeden zoals kanker
  • Overgewicht
  • Stollingsstoornissen (bijvoorbeeld factor V Leiden)
  • Naarmate de leeftijd vordert verhoogt de kans op het ontstaan

Diagnostiek

Een van de meest voorkomende vormen van diagnostiek is het verrichten van een echo van het veneuze vaatsysteem van het been. Hiermee kan een stolsel vaak goed in kaart worden gebracht. Een andere vorm van diagnostiek is een zogenaamd d-dimeer. Deze waarde wordt in het bloed bepaald en is met name van toepassing bij een relatief lage verdenking op een trombosebeen.

Preventie

Preventie vormt een belangrijk onderdeel bij een trombosebeen. Het is verstandig tijdens langdurige stilzitten het been toch zo frequent mogelijk te gebruiken, bijvoorbeeld door tijdens een pauze een stukje te lopen. Tevens helpt het om voldoende te drinken. Bij immobilisatie door gips kan een milde vorm van bloedverdunning worden voorgeschreven, bijvoorbeeld fraxiparine.

Behandeling

De standaard behandeling van een trombosebeen bestaan uit zogenaamde anticoagulantia (‘bloedverdunnende middelen’), het voor zover mogelijk voorkomen van oorzaken (bijvoorbeeld het stoppen met orale anticonceptie) en het voorschrijven van een elastische kous om de zwelling te behandelen. Frequent duur het zeker enkele maanden voordat het stolsel is opgelost. De anticoagulantia bestaan uit subcutane injecties met een vorm van heparine. Tegelijkertijd wordt gestart met tabletten (bijvoorbeeld Sintrom of Marcoumar). De injecties werken zeer snel, de tabletten hebben dagen nodig op te laden. Zodra het bloed voldoende ontstolt is kunnen de injecties worden gestaakt. De behandelingsduur is meestal tussen de drie en de zes maanden.

Complicatie

Een van de complicaties van een trombosebeen is het vormen van een stolsel dat in de longcirculatie vast komt te zitten. Het deel van het stolsel raakt dan los in het beenvat, vervolgt dan zijn weg naar de bovenste holle ader en de rechterboezem en raakt vervolgens verstopt in de arteriële longcirculatie. Dit kan kortademigheid en pijn op de borst veroorzaken en is absoluut een reden voor urgent contact met een arts.

Roodgekleurd rechterbeen ten gevolge van erysipelas / Bron: Grook Da Oger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Roodgekleurd rechterbeen ten gevolge van erysipelas / Bron: Grook Da Oger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Erysipelas

Oorzaak en klachten

Erysipelas (andere termen: belroos of wondroos) is een acute, bacteriële infectie van de huid die zich via de lymfebanen verder verspreidt. Er ontstaan klachten van een warm, rood en pijnlijk been. Daarnaast heeft men last van algehele malaise en koorts. Het kenmerkt zich door een zogenaamd lymfangitis beeld, het vormen van streepvormige roodheid in de richting van de lymfebanen. Er is sprake van een zogenaamde porte d’entree, de plek waar de bacterie het lichaam is binnengedrongen. Vaak is dit een wondje. Mensen met diabetes mellitus, hogere leeftijd en vocht in de benen (oedeem) hebben een verhoogd risico op een gecompliceerd beloop.

Diagnostiek

In het algemeen volstaat de klinische blik van de arts voldoende om de diagnose te stellen. Bloedonderzoek waaronder ontstekingswaarden kunnen een beeld geven van het beloop van de ziekte. Bloedkweken kunnen van meerwaarde zijn indien een atypische verwekker wordt verwacht.

Behandeling

De standaardbehandeling het geven van antibiotica, meestal flucloxacilline. Frequent wordt deze in het ziekenhuis via het infuus gegeven, er bestaan echter ook tabletten. Een kuur duurt meestal 7 tot 10 dagen. Het kan twee weken duren voordat de huid weer normaal wordt. Toename van de roodheid of steeds zieker worden tijdens de antibiotica kuur zijn geen goed teken. Het is dan belangrijk om contact met een arts te zoeken.

Artritis

Artritis (gewrichtsontsteking) kan een oorzaak zijn van een rood, gezwollen en pijnlijk been. De oorzaken zijn divers en bestaan ondermeer uit een auto-immuunstoornis waardoor er antilichamen worden gevormd tegen het eigen weefsel, het geïnfecteerd raken van een (kunst) gewricht en artrose. De behandeling is even divers als het aantal oorzaken. Pijnstilling met name middels paracetamol en NSAID’s kunnen de symptomen verlichten. Bij een ontsteking van één gewricht (mono-artritis) is een infectieuze oorzaak (bijvoorbeeld met een bacterie) waarschijnlijk, terwijl meerdere gewrichten kunnen wijzen op een andere oorzaak.
Samenvattend zijn er dus een aantal verschillende oorzaken die een pijnlijk en rood been kunnen veroorzaken. In het algemeen is het verstandig tijdig een arts te raadplegen bij deze aandoening, onder andere omdat met adequaat behandelen van een bepaalde oorzaak (bijvoorbeeld antibiotica bij wondroos) verdere problemen en kunnen worden voorkomen.
© 2014 - 2019 Grimfandango, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Diep-veneuze trombose (DVT)Een diep-veneuze trombose (DVT) is een aandoening waarbij een bloedstolsel (trombus of thrombus) de bloeddoorstroom door…
Trombose, wat en hoe?Trombose, wat en hoe?Bij trombose ontstaan er stollingen in het bloed, waardoor onder andere herseninfarcten en hartinfarcten kunnen ontstaan…
Kanker, trombose en de combinatie daarvanRelatief veel patiënten met kanker ontwikkelen een veneuze trombose. In voorkomende gevallen kan die trombose bij een ef…
Trombose in het vliegtuig: hoe voorkom je trombose?Trombose in het vliegtuig: hoe voorkom je trombose?Trombose kan levensbedreigend zijn als het niet op tijd wordt ontdekt en behandeld. De een heeft bovendien meer kans op…
Erysipelas (Wondroos)Erysipelas (Wondroos)Wondroos is een ontsteking van het onderhuidse weefsel van de huid wat veroorzaakt wordt door bacteriën (groep A strepto…
Bronnen en referenties
  • https://www.nhg.org/standaarden/samenvatting/artritis
  • https://www.nhg.org/sites/default/files/content/nhg_org/uploads/131130_richtlijn_erysipelas_en_cellulitis_definitief_1.pdf
  • http://www.huidarts.info/documents/?v=2&id=199
  • Trombosebeen foto: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/21/Deep_vein_thrombosis_of_the_right_leg.jpg
  • Erysipelas been: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/63/%C3%89rysip%C3%A8le_jambe-_Leg_erysipelas_-_profil.jpg
  • Veneuze pomp: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3f/2114_Skeletal_Muscle_Vein_Pump.jpg
  • Plaatje DVT: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/62/Blausen_0290_DeepVeinThrombosis.png
  • Afbeelding bron 1: OpenStax College, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 2: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Grook Da Oger, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Pijnlijk rood been - Oorzaken, diagnostiek en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Gus van den Eede, 16-01-2019 12:02 #3
Ik ben 79 jaar en een vrouw.
Toen ik de eerste keer ging skien op mijn 30ste kon ik de skibotinnen die drukten op mijn onderbenen juist boven de enkel niet verdragen. Het deed zo'n ontzettende pijn dat ik het skien moest opgeven. Ben dan gaan langlaufen waar je lagere schoenen voor gebruikt. Ben naar specialisten geweest en die spraken van een ontsteking door overbelasting. Mijn gewicht was toen 59 kg.
Om het verschil tussen de 2 benen te zien deden ze 1 onderbeen in het gips gedurende 2 weken zodat het voldoende kon rusten.
Dit maakte helemaal geen verschil. Die benen zijn nu op mijn 79 jaar nog altijd zéér pijnlijk bij aanraking en rood.
Ik heb al ontstekingsremmers genomen maar die helpen daar ook niet voor.
De pijn zit vooral langs de binnenkant van mijn voorvoet, boven mijn enkels. Ook sokken kan ik niet verdragen want dat boordje van de kous drukt op die pijnlijke plaatsen.
Wie kan mij zeggen wat ik heb en wie kan mij helpen? Reactie infoteur, 09-05-2019
Beste Gus van den Eede,

Ik kan mij voorstellen dat deze klachten een grote beperking vormen in het dagelijks leven. Het is via internet moeilijk onderscheid te maken tussen een probleem van de huid (bijvoorbeeld een infectie of een gevoelsstoornis) of van het bewegingsapparaat (bijvoorbeeld de gewrichten of de botten). Indien u nog niet recent naar een dokter bent geweest, zou ik u adviseren opnieuw langs te gaan. Indien er geen duidelijke oorzaak wordt gevonden kan bijvoorbeeld een pijnpoli in het ziekenhuis samen met u zoeken naar een behandeling die het leven zo dragelijk mogelijk maakt.

Doude, 27-01-2018 04:53 #2
Bij mij was al enkele jaren mijn voorvoet rood en wat dikker dan het andere been. Dokter vond dat niets om je zorgen over te maken. maar nu ontwikkelt zich een kortsachtig gevoel in mijn onderbeen tot aan de knie. De roodheid is er tot midden kuit.
Aan de voet heb ik al vaak schimmel gehad. Wat moet ik met de zorgeloosheid van de arts? Reactie infoteur, 01-02-2018
Beste Doude, bij uitblijven van een verbetering of een andere reden voor ongerustheid is het niet vreemd om opnieuw contact met een arts op te nemen. Indien dit een huisarts is valt een doorververwijzing naar een specialist, zoals bijvoorbeeld een dermatoloog (specialist van huidziekten) te bespreken.

Gerrie Oude Sanderink, 23-06-2016 23:14 #1
Ik heb wondroos aan mijn been gehad. Dit is behandeld met flucloxallinne 10 dagen. Aan dit been heb ik een heup en knieprothese en een triple operatie recent in mijn voet gehad. De roodheid en stuwing in mijn been is minder. Maar ik blijf een zeer branderig gevoel houden met name aan mijn scheenbeen.
Graag advies Reactie infoteur, 25-06-2016
Beste Gerrie Oude Sanderink,

Bij blijvende klachten is het te adviseren opnieuw contact op te nemen met degene die de eerdere wondroos heeft behandeld. Een been dat geopereerd is, is meestal kwetsbaarder voor infecties van onder andere de huid. Tevens kan er soms een primaire huidaandoening aanwezig zijn, zoals bijvoorbeeld eczeem of psoriasis. Wees alert op huidafwijkingen op andere plekken, zoals bijvoorbeeld het andere scheenbeen of de strekzijde van de ellebogen of de knieeen en bespreek dit met de behandelend arts. Beterschap.

Infoteur: Grimfandango
Laatste update: 25-05-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!