Verslikken in speeksel, voeding of drank

Verslikken in speeksel, voeding of drank Verslikken overkomt iedereen wel eens, van baby tot volwassene. Ouderen hebben er vaker mee te maken, omdat bij hun de spieren verzwakt zijn. Onderliggende ziekten kunnen ook de oorzaak zijn, zoals dementie en de ziekte van Parkinson. Ook een neurologisch probleem of medicijngebruik zijn hier de oorzaak van. Mensen die praten tijdens het eten verslikken zich ook vaker. Op zich is verslikken niet direct ernstig, omdat een hoestprikkel ervoor zorgt dat het voorwerp of de vloeistof uit de longen wordt gestoten. Maar soms dreigt verstikking. Dan is snel ingrijpen nodig. De Heimlich Greep kan een leven redden. Soms is slaan tussen de schouderbladen al voldoende.

Wat is verslikken?

Met verslikken bedoelen we dat er voedsel of vloeistof in de luchtpijp terechtkomt. Hierdoor ontstaat er een hoestreactie, en in ernstige gevallen kan de patiënt zelfs stikken. Verslikken kan een op zich staand probleem zijn, maar kan ook een onderdeel zijn van slikklachten. Het komt bij iedereen wel eens voor, van baby tot volwassene. Ouderen hebben er vaker last van. Men kan zich in speeksel verslikken, in vloeistof (drank) of in voeding.

Oorzaken

Eerst iets over het normale slikpatroon: het slikken wordt aangestuurd door het slikreflex. Bij het slikken van voedsel of vloeistof wordt de huig steeds even opgetrokken, zodat het voedsel niet richting de neusholte gaat. Tegelijkertijd sluit het strottenklepje de luchtpijp af. op deze manier kan er geen voedsel of vloeistof de luchtpijp in. Vervolgens gaat het voedsel naar de slokdarm. Het slikreflex is een onbewust reflex en komt in werking wanneer voedsel of vloeistof zich op het achterste gedeelte van de tong bevindt.

Bij verslikken sluit het strottenklepje de luchtpijp niet goed af. Vaak is dit het gevolg van bijvoorbeeld praten tijdens het eten, waardoor het strottenklepje niet snel genoeg naar beneden klapt en de luchtpijp afsluit. Dit overkomt iedereen wel eens.

Stress is een grote veroorzaker van vaak verslikken. Mensen die langdurige spanningen of stress ervaren, merken vaak ook dat ze zich gedurende deze periode vaker verslikken. Ook ontstaat er soms een brokgevoel in de keel. Hierbij lijkt het alsof er een brokje of een graatje in de keel vastzit. Dit wordt veroorzaakt doordat de spieren in de hals gespannen blijven.

Ouderdom speelt een belangrijke rol. Veel oudere mensen hebben last van slikklachten of verslikken zich vaak. Dit heeft te maken met het feit dat de spieren zwakker worden. Vaak kauwen ouderen het voedsel niet voldoende, met verslikken als gevolg. Ook kan het zo zijn dat het slikreflex achteruit gaat door ouderdom. De luchtpijp wordt dan niet op tijd afgesloten.

Bij ouderdom horen ook vaak ziekten als dementie of de ziekte van Parkinson. Hierdoor werken de spieren niet meer goed samen. De slikbeweging loopt hierdoor sneller dan het reflex, waardoor de strottenklep nog open staat. Vooral in vloeistof verslikken deze mensen zich sneller, maar met de tijd wordt ook vast voedsel een probleem. Verzorgingshuizen, waar veel mensen met deze ziekten verblijven, zijn gericht op verslikken en kunnen snel eerste hulp bieden.

Ook een beroerte kan dit veroorzaken. Hierbij is er schade aan de hersenen opgetreden. Het gevoel van kauwen en slikken kan verminderd zijn, en ook de samenwerking tussen de spieren verloopt niet meer zo goed.

Sommige medicijnen zijn de oorzaak. Hierdoor wordt de tong minder beweeglijk, wordt het gevoel in de mond minder of raken de spieren verzwakt. Soms ontstaat er een droge mond doordat de speekselproductie verminderd is als gevolg van medicijngebruik. Ook dan wordt het slikken moeilijker en kan er verslikken ontstaan. Een verdoving in de mond (tandarts bijvoorbeeld) kan er ook voor zorgen dat er slikklachten optreden. Het gevoel in de mond en/of de tong, maar ook de keel kan verminder of afwezig zijn.

Bij alle oorzaken kan iemand zich verslikken in voedsel of drank, maar ook in speeksel. Een verhoogde speekselproductie kan hieraan bijdragen.

Behandeling bij terugkomende problemen

Vaak verslikken heeft een onderliggende oorzaak. Deze oorzaak kan soms goed behandeld worden. Bij medicijngebruik moet bekeken worden of het mogelijk is om over te gaan op andere medicijnen. Dit gebeurt altijd in overleg met de arts.

Eerste hulp

Bij verslikken kan er voedsel of vloeistof in de longen terecht komen. Dit kan voor een longontsteking zorgen. Vooral mensen met te zwakke spieren lopen dit risico. Verslikken geeft een hoestreflex, waardoor het voorwerp of de vloeistof met kracht uit de longen wordt gestoten. Maar wanneer de hoestreflex niet voldoende is of wanneer het voorwerp niet uit de longen gaat, is er kans op verstikking.

Wanneer het slachtoffer zich verslikt, is dit herkenbaar doordat deze een piepende ademhaling heeft of niet kan ademhalen, blauw aanloopt en vaak paniek of angst. Later kan het slachtoffer bewusteloos raken. Zonder ingrijpen is de kans groot dat er verstikking optreedt (dood door gebrek aan zuurstof).

Methode 1:

  • Ga achter het slachtoffer staan.
  • Buig het slachtoffer naar voren en houd de eigen hand op de borstkas van het slachtoffer.
  • Sla met de muis van de hand krachtig tussen de schouderbladen.
  • Herhaal dit maximaal vijf maal.

Methode 2 (Heimlich Greep):

  • Ga achter het slachtoffer staan en laat het slachtoffer iets naar voren buigen.
  • Leg de handen in een vuist in het maagkuiltje. Deze bevindt zich net onder het borstbeen.
  • Druk de handen kort maar krachtig naar achteren (richting de rug van het slachtoffer).
  • Herhaal dit maximaal vijf maal.

Methode 3:

Werken beiden bovenstaande methodes niet, wissel de eerste en de tweede dan af. Begin vervolgens met reanimeren en bel het alarmnummer (112)
© 2015 - 2020 Bibiana, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verslikken in eigen speeksel: Oorzaken van verslikkingVerslikken in eigen speeksel: Oorzaken van verslikkingIedereen heeft zich wel eens verslikt in het eigen speeksel. In de meeste gevallen veroorzaakt dit een rood gezicht en p…
De oorzaken, symptomen en behandeling van slokdarmafsluitingDe oorzaken, symptomen en behandeling van slokdarmafsluitingSlokdarmafsluiting is een aangeboren ziekte bij pasgeboren kinderen waarbij de slokdarm niet functioneert. Lees hieronde…
Reflex, reactie op prikkelReflex, reactie op prikkelEen reflex is een reactie op een bepaalde prikkel. Bij baby's wordt vlak na de geboorte bekeken of ze bepaalde reflexen…
Spijsvertering in de mond en slokdarmSpijsvertering in de mond en slokdarmWe eten en drinken ons hele leven door, want we hebben energie nodig om normaal te kunnen functioneren en bewegen. Maar…

Neurofibromatose type 1; de Ziekte van Von RecklinghausenNeurofibromatose type 1; de Ziekte van Von RecklinghausenNeurofibromatose (NF) is redelijk zeldzame, erfelijke aandoening en komt zowel voor bij kinderen als volwassenen. Neurof…
Hartritmestoornissen – tachycardie (snelle hartslag)Hartritmestoornissen – tachycardie (snelle hartslag)Er zijn nogal wat hartritmestoornissen die gepaard gaan met een tachycardie, ofwel een snelle hartslag. In veel gevallen…
Bronnen en referenties
  • http://www.zorgvoorbeter.nl/ouderenzorg/Eten-en-Drinken-Praktijk-Wat-is-het-Slikproblemen.html
  • http://www.112bhv.nl/heimlich-greep/

Reageer op het artikel "Verslikken in speeksel, voeding of drank"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Nathalie, 13-07-2017 13:49 #5
Ik ben werkzaam als woonbegeleider bij een organisatie voor mensen met een verstandelijke beperking. Wij komen de laatste tijd steeds meer mensen met slikproblemen tegen. Doelgroep wordt ouder, hebben down syndroom, (alzheimer) gebruik van medicatie etc. Deze bewoners krijgen dan een slikpaspoort met adviezen van onze logopedist.

Echter is er voor mij niet duidelijk of mensen kunnen stikken in vloeistoffen drinken. Logopediste zegt van wel maar als ik zelf hier informatie over op zoekt kan ik hier niks over terug vinden. Ik heb de logopedisten ook gevraagd om welke hoeveelheid het gaat, wat iemand moet drinken waar hij of zij in zou kunnen stikken (verdrinken?) Hier gaf zij geen antwoord op.

Dit onderwerp blijft dus erg vaag voor mij en mijn collega's. Terwijl dit onderwerp wel of niet kunnen stikken wel een erg groot invloed heeft op onze bewoners en hoe wij om moeten gaan met onze bewoners. Vrijheidsbeperkingen! Daarom mijn vraag aan u zou u voor mij een aantal vragen willen beantwoorden of wilt verwijzen naar artikelen? Mijn doel is om mijn vragen beantwoord te hebben, met eventueel bron vermeldingen, wetenschappelijke bewijs. Zodat wij een zo passend mogelijke zorg kunnen bieden.
- Kan iemand stikken door vloeistoffen/drinken?
- Zo ja, welke doelgroep, oorzaak probleem en mate van slikproblemen?
- Zit hier ook verschil in als er dranken worden ingedikt?
- Hoe groot is de kans dat iemand stikt in vloeistoffen/drinken?
- In wat voor situatie is het voorgekomen?

Bronnen?

Annie, 08-06-2017 18:24 #4
Ik heb ook een (ver)slikprobleem. De laatste weken word ik er zelfs gewoon 's nachts wakker van, verslik me zodanig dat ik niet meer kan in- of uitademen. Het enige wat helpt is proberen er water door te krijgen. Ik denk (ben geen dokter natuurlijk) dat dit komt door het koude water dat ik dan terug lucht krijg. Het is een vreselijk bangelijk gevoel, en ik weet me geen raad meer. Soms heb ik het gevoel dat ik om de 30 seconden moet slikken, en dan kan ik mini slijmpjes naar buiten brengen. Dan gaat het even beter, maar na een halve minuut of zo is dat gevoel er terug. Is hier iets tegen te doen? Ik heb van de dokter een inhalator gekregen om mijn luchtwegen open te zetten, en 's nachts een hoeststoppend medicijn. Ik hoest echter niet, ik verslik mij, in niks. Misschien heb ik het verkeerd aan de dokter uitgelegd? Ik heb ook constant het gevoel dat er een kruimeltje in mijn keel blijft steken…, dat probeer ik dan op te hoesten en de verslikbui begint opnieuw. Mijn keel voelt al aan als schuurpapier. Ik heb me altijd al vlug verslikt, zelfs toen ik nog heel jong was, maar de laatste weken is het niet meer normaal. Begonnen na een kou en dagen heesheid. Die medicijnen helpen ook niks en ik ben er dus mee getopt… ik voelde me er nog slechter door en liep rond als een zombie.

Eveline, 03-03-2017 12:38 #3
Als je je geregeld verslikt kan behandeling door een logopedist de klachten verminderen of wegnemen.
Een logopedist doet een onderzoek naar de slikfunctie, analyseert wat er mis gaat en welke oefeningen of aanpassingen in het eten of drinken verbetering van de slikfunctie en vermindering van verslikken kunnen geven.

E. Gerritsen, 18-10-2016 22:35 #2
Wat doe je als je alleen woont en je hebt niemand om in te grijpen? Ik verslik me gemiddeld drie keer per week, terwijl ik niet gestrest ben en heel rustig in mijn luie stoel zit of zo.
De afgelopen week heb ik bij het eten van maïs een korrel ingeademd, waarna ik dacht dat ik er geweest was. Toch de huisartsenpost gebeld, waar ik 8 minuten op het opnemen van de telefoon mocht wachten. Op eigen gelegenheid in het donker naar de huisartsenpost moeten rijden en uiteindelijk weer naar huis werd gestuurd met de boodschap: als je koorts krijgt mag je bellen, en soms hoest je hem wel zelf uit! En ondertussen kon ik nog steeds niet goed ademen! Mijn zoon, die aan de andere kant van het land woont, heeft dezelfde dokter weer gebeld en met wat aandringen kon ik bij de longarts in het ziekenhuis terecht. Daar is met een slangetje en een knijper erin de maiskorrel uit de long gehaald. Dus niet uit de luchtpijp. De mais ligt nu in de vitrine als trofee. Maar zonet verslikte ik me in een het sap van een druif, die ik in de mond stukbeet. Ik hoest nog en ik vraag me af: waar komt dat van en wat kan ik eraan doen?

Blom, 27-04-2016 15:03 #1
Mijn man verslikt zich meerdere malen per dag in zijn speeksel, thee, koffie enz. Hij heeft het al meerdere maken aangegeven aan de huisarts en bij verschillende specialisten maar niemand gaat er op in. Wat nu te doen?

Infoteur: Bibiana
Gepubliceerd: 25-02-2015
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!