InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Achalasie: Slokdarmaandoening met slikproblemen

Achalasie: Slokdarmaandoening met slikproblemen

Achalasie: Slokdarmaandoening met slikproblemen De slokdarm draagt voedsel van de mond naar de maag. Bij de aandoening achalasie is het voor het onderste deel van de slokdarm echter moeilijk om voedsel naar de maag te verplaatsen door de afwezigheid van de sluitspier (sfincter). Maagzuur, slikproblemen en pijn op de borst zijn slechts enkele symptomen van deze zeldzame slokdarmaandoening. Ondanks het feit dat de ziekte zelf niet te genezen valt, zijn diverse behandelingsmethoden beschikbaar om de symptomen te verlichten. De arts Sir Thomas Willis beschreef achalasie voor het eerst in de medische literatuur in 1672.

Epidemiologie slokdarmaandoening

Achalasie is zeldzaam. De gemiddelde incidentie van achalasie bij kinderen is 0,1 per 100.000 mensen per jaar. De prevelantie bedraagt 1 op 100.000 mensen. De slokdarmaandoening komt voor op elke leeftijd, maar de ziekte treedt het meest op bij patiënten van middelbare leeftijd en ouderen (25-60 jaar). Minder dan 5% van de patiënten met achalasie zijn kinderen. Voorts lopen patiënten met een auto-immuunaandoening een hoger risico op het ontwikkelen van achalasie. Mannen en vrouwen zijn ten slotte in gelijke aantallen getroffen.

Voedsel kan niet naar maag door afwezige sluitspier

Normaal gesproken ontspant de onderste slokdarmsluitspier (sfincter) bij het slikken, om zo voedsel door te geven naar de maag. Bij patiënten met achalasie is dit ontspannen niet goed mogelijk doordat de sluitspier afwezig is. Bovendien is de normale spieractiviteit van de slokdarm (peristaltiek) verminderd. Dit probleem is het gevolg van een beschadiging van de zenuwen van de slokdarm. De zenuwcellen in de slokdarm zijn beschadigd om onbekende redenen. De slokdarm kan om deze redenen het voedsel niet goed naar de maag verplaatsen.

Oorzaken achalasie

De oorzaak van achalasie is niet altijd eenvoudig te achterhalen voor de arts. Deze aandoening is mogelijk erfelijk, of anders is de ziekte het gevolg van een auto-immuunziekte, die optreedt wanneer het immuunsysteem van het lichaam ten onrechte gezonde cellen in het lichaam aanvalt. Achalasie komt bijvoorbeeld voor bij het erfelijke Triple A-syndroom.

Pijn op de borst komt voor bij achalasie / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst komt voor bij achalasie / Bron: Pexels, Pixabay

Symptomen: Vooral slikproblemen

De symptomen van achalasie verschijnen meestal geleidelijk. De meeste patiënten met deze aandoening ervaren slikproblemen (medische term: dysfagie) van vloeistoffen en vaste stoffen als een belangrijk en vroeg symptoom. Daarnaast ontwikkelt de patiënt milde tot intense pijn op de borst die komt en gaat. Gewoonlijk neemt deze pijn toe na het eten, en soms heeft deze pijn zich verspreid naar de rug, de nek en de armen (uitstralingspijn). De patiënt heeft tevens veelal last van oprispingen van voeding (regurgitatie, boeren) en maagzuur. Daarnaast gaat de voedselinhoud soms door naar de longen tijdens de ademhaling (tracheobronchiale aspiratie). Andere symptomen van deze aandoening zijn hoesten gedurende de nacht en significant gewichtsverlies, vanwege moeite met slikken. Droge ogen (keratoconjunctivitis sicca) en een droge mond (xerostomie) zijn eveneens gebruikelijk bij patiënten met achalasie.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

Bij een lichamelijk onderzoek bemerkt de arts symptomen van bloedarmoede en ondervoeding. Ook heeft de patiënt duidelijk slikproblemen.

Diagnostisch onderzoek

Een slokdarmmanometrie is een onderzoek waarbij de arts de werking van de slokdarm meet. Ook voert de arts een endoscopie (inwendig kijkonderzoek van de binnenkant van het lichaam) uit. Hij onderzoekt op deze manier de bekleding van de maag en de slokdarm. Hij maakt hiervoor gebruik van een flexibele buis en camera. Daarnaast is een röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto) nodig. Een ander nuttig diagnostisch instrument is een bariumonderzoek. Hierbij slikt de patiënt een krijtachtig, dik mengsel van barium in, terwijl de arts op dat moment foto’s van de maag en slokdarm neemt. Ook is een gastroscopie (inwendig kijkonderzoek van de maag) nodig om kanker uit te sluiten.

Differentiële diagnose

Andere medische aandoeningen hebben vergelijkbare symptomen, zoals slokdarmkanker (slikproblemen en problemen met eten) of kanker in de bovenbuik, en een parasitaire infectie die veroorzaakt is door de ziekte van Chagas.

Behandeling via medicatie en operatie

Het doel van de behandeling is de druk bij de sluitspier verminderen zodat voedselresten en vloeistoffen zich gemakkelijk verplaatsen naar de maag. Dit is mogelijk via een injectie met botulinum toxine (botox). Hierdoor ontspannen de sluitspieren, maar deze behandelingstechniek kent slechts een effect van enkele weken of maanden. Geneesmiddelen, zoals langwerkende nitraten (medicijnen voor de behandeling van pijn op de borst) of calciumantagonisten ontspannen de onderste oesophagussfincter (slokdarmsluitspier). Daarnaast is een chirurgische ingreep (myotomie) mogelijk. Hierbij snijdt de chirurg de onderste sluitspier door. Tijdens een endoscopie is de arts tot slot in staat om de slokdarm ter plaatse van de vernauwing te verbreden. De resultaten van de operatie en andere niet-operatieve behandelingen zijn vergelijkbaar. Haast alle patiënten ervaren wel een verlichting van de symptomen. Meer dan één behandeling is soms wel noodzakelijk.

Prognose van aandoening slokdarm

De vooruitzichten voor patiënten met deze aandoening zijn sterk variabel. Zo hebben sommige patiënten slechts milde symptomen terwijl anderen kampen met levensbedreigende complicaties. Patiënten met achalasie hebben wel een verhoogd risico op het ontwikkelen van slokdarmkanker.

Complicaties

Mogelijke complicaties omvatten:
  • Aspiratiepneumonie: Hierbij ontstaat een longontsteking (pneumonie: ontsteking onderste luchtwegen) doordat de inhoud van voedsel in de longen terecht komt bij het ademen.
  • Een terugstroom (regurgitatie) van zuur of voedsel uit de maag in de slokdarm (reflux)
  • Perforatie (doorboring) van de slokdarm (slokdarmperforatie)

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Achalasie: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakAchalasie: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakAls er sprake is van problemen met slikken door een spierstoornis van de slokdarm is er sprake van achalasie. Het eten w…
Achalasie, oorzaak en symptomenAchalasie, oorzaak en symptomenEr zijn van die ziekten, die zo zeldzaam zijn dat iemand er nauwelijks van gehoord heeft. Achalasie is er één van. In Ne…
Achalasie van de slokdarm: symptomen, oorzaak en behandelingAchalasie van de slokdarm: symptomen, oorzaak en behandelingAchalasie oorzaak en symptomen. Achalasie is een aandoening van de slokdarm, waarbij de zenuwvoorziening in het onderste…
Reflux en slokdarmproblemen: behandeling en voedingstipsReflux en slokdarmproblemen: behandeling en voedingstipsReflux is een verschijnsel dat zorgt voor een branderig gevoel in je slokdarm. Bovendien word je geplaagd door zure opri…
Achalasie van de slokdarm (achalasie oesophagus)Achalasie van de slokdarm (achalasie oesophagus)Achalasie van de slokdarm is een motiliteits- of bewegingsstoornis van het uiteinde van de slokdarm (oesophagus). Het be…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mufidpwt, Pixabay
  • Achalasia, http://rarediseases.org/rare-diseases/achalasia/, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Achalasia, http://www.healthline.com/health/achalasia#Overview1, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Achalasia, http://www.medicinenet.com/achalasia/article.htm, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Achalasia, https://medlineplus.gov/ency/article/000267.htm, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Background, http://reference.medscape.com/article/169974-overview#showall, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Patient information: Achalasia (Beyond the Basics), http://www.uptodate.com/contents/achalasia-beyond-the-basics, geraadpleegd op 28 juli 2016
  • Afbeelding bron 1: Pexels, Pixabay

Reageer op het artikel "Achalasie: Slokdarmaandoening met slikproblemen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 26-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Slokdarmproblemen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!