InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Auto-immuunaandoening: Lichaam tast eigen immuunsysteem aan

Auto-immuunaandoening: Lichaam tast eigen immuunsysteem aan

Auto-immuunaandoening: Lichaam tast eigen immuunsysteem aan Bij een auto-immuunaandoening gaat het eigen immuunsysteem per toeval gezonde lichaamscellen aanvallen omdat het lichaam denkt dat dit vreemde stoffen zijn. Het is onbekend waarom dit proces optreedt, maar dit vindt plaats bij tal van meestal chronische aandoeningen. Koorts, vermoeidheid en een huiduitslag zijn slechts enkele symptomen van auto-immuunaandoeningen die het lichaam aantasten. De arts behandelt de ziekte en ondersteunt de patiënt met medicatie of andere therapievormen. De vooruitzichten zijn sterk afhankelijk van de oorzaak van de auto-immuunziekte maar zijn in de meeste gevallen goed wanneer de patiënt een behandeling krijgt.

Oorzaken auto-immuunaandoeningen

Reactie op eigen immuunsysteem

Bloedcellen in het immuunsysteem van het lichaam beschermen het lichaam tegen schadelijke stoffen zoals bacteriën, virussen, parasieten, schimmels, toxinen, kankercellen en bloed en weefsel van buiten het lichaam. Deze stoffen bevatten antigenen. Antistoffen, die ook gekend zijn als antilichamen, gammaglobulinen of immunoglobulinen, zijn eiwitten die het lichaam produceert als reactie op antigenen. Een auto-immuunaandoening is een ziekte die ontstaat als gevolg van de productie van deze antistoffen tegen het eigen lichaamsweefsel. Een auto-immuunziekte valt met andere woorden het immuunsysteem van het eigen lichaam aan en vernietigt dan per ongeluk het gezonde lichaamsweefsel. Het lichaam maakt dan namelijk geen onderscheid tussen gezond weefsel en antigenen.

Oorzaak onbekend

De precieze oorzaak van het ontstaan van een auto-immuunziekte is onbekend. Een theorie is dat sommige micro-organismen (zoals bacteriën of virussen) of geneesmiddelen veranderingen teweegbrengen waardoor het immuunsysteem verward is. Dit komt vaker voor bij patiënten met bepaalde genen die meer vatbaar zijn voor een auto-immuunziekte.

Reactie van het lichaam op een auto-immuunaandoening

Een auto-immuunaandoening tast één of meer organen of weefseltypen aan. Vaak getroffen gebieden zijn onder andere:
  • de aderen
  • de bindweefsels
  • de bloedvaten
  • de gewrichten
  • de hersenen
  • de huid
  • de longen
  • de nieren
  • de ogen
  • de rode bloedcellen
  • de spieren
  • de zenuwen
  • endocriene klieren zoals de schildklier of alvleesklier
  • het hart
  • het spijsverteringskanaal

Bij auto-immune netelroos ontstaan (jeukende) bultjes op de huid / Bron: Hans / PixabayBij auto-immune netelroos ontstaan (jeukende) bultjes op de huid / Bron: Hans / Pixabay

Voorbeelden auto-immuunziekten

Meer dan tachtig verschillende soorten auto-immuunaandoeningen zijn bekend. Bij sommige auto-immuunziekten zijn de (auto-)antistoffen gericht tegen antigenen die overal in het lichaam voorkomen. Enkele voorbeelden van auto-immuunziekten zijn:

Symptomen

De symptomen variëren afhankelijk van het type en de locatie van de defecte immuunrespons. Veel voorkomende symptomen zijn onder meer:
  • een algemeen slecht gevoel (malaise)
  • een huiduitslag
  • gewrichtspijn
  • koorts
  • vermoeidheid

Diagnose en onderzoeken

Een volledig bloedonderzoek en urineonderzoek zijn noodzakelijk voor het diagnosticeren van een auto-immuunaandoening. De lichamelijke symptomen zijn verder sterk afhankelijk van het type auto-immuunziekte.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van het type auto-immuunaandoening, maar gebeurt symptomatisch en ondersteunend aangezien de aandoening zelf niet te genezen is. Ontbreekt er bijvoorbeeld een stof in het lichaam, dan vult de arts dit aan (insuline, schildklierhormoon, vitamine B12, …). Bij een aantasting van het bloed is mogelijk een bloedtransfusie vereist. Zijn de spieren en/of gewrichten getroffen, dan is fysiotherapie een goede oplossing. Voorts zijn immunosuppressiva beschikbaar. Dit zijn geneesmiddelen die het immuunsysteem onderdrukken. Ook pijnstillers en ontstekingsremmers zoals corticosteroïden zijn mogelijk in te zetten medicijnen.

Complicaties bij de aantasting van het immuunsysteem

Complicaties zijn afhankelijk van de ziekte. Geneesmiddelen om het immuunsysteem te onderdrukken geven soms ernstige bijwerkingen, zoals een verhoogde kans op infecties.

Prognose auto-immuunziekte

De vooruitzichten van een patiënt met een auto-immuunaandoening zijn op voorhand niet te voorspellen. De ernst en uitgebreidheid van de symptomen zijn voor elke patiënt anders en daarnaast hangt de prognose ook sterk af van het type auto-immuunaandoening. De meeste auto-immuunziekten zijn chronisch, maar veelal is een vrij effectieve behandeling voorhanden. De patiënt heeft vaak perioden waarin weinig tot geen symptomen verschijnen (remissie), maar plots flakkeren de symptomen dan weer terug op (opflakkering). Een auto-immuunziekte leidt tot slot tot:
  • De abnormale groei van een orgaan
  • De vernietiging van lichaamsweefsel
  • Veranderingen in orgaanfuncties
© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Oorzaken, symptomen en behandeling van Syndroom van SjögrenOorzaken, symptomen en behandeling van Syndroom van SjögrenHet Syndroom van Sjögren is een auto-immuunziekte die wordt gekenmerkt door droge mond en ogen, verminderde algehele fit…
Ziekte van Wegener: Symptomen, oorzaken en behandelingDe Ziekte van Wegener is een auto-immuunziekte, waarbij er in het gehele lichaam ontstekingen ontstaan. Longen, gewricht…
Auto-immuunziekten: Als je lichaam zichzelf aanvaltAuto-immuunziekten: Als je lichaam zichzelf aanvaltBij een auto-immuunziekte valt je lichaam zichzelf aan en ben je dus eigenlijk je eigen ziekteverwekker. Auto-immuunziek…
Auto-immuunziektenAuto-immuunziektenAuto-immunziekten zijn aandoeningen waarbij het immunsysteem het eigen lichaamsweefsel aanvalt. Deze aandoening komt voo…
Ziekte van Graves: Auto-immuunziekte van de schildklierDe ziekte van Graves is een auto-immuunziekte, waarbij de schildklier te snel werkt. Doordat het immuunsysteem de eigen…
Bronnen en referenties
  • Autoimmune Disease, http://www.healthline.com/health/autoimmune-disorders, geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • Autoimmune disorders, https://medlineplus.gov/ency/article/000816.htm, geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • List of Diseases, http://www.aarda.org/autoimmune-information/list-of-diseases/ , geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • Understanding Autoimmune Diseases, http://www.niams.nih.gov/health_info/autoimmune/, geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • What Are Autoimmune Disorders?, http://www.webmd.com/a-to-z-guides/autoimmune-diseases, geraadpleegd op 1 augustus 2016
  • Afbeelding bron 1: Hans / Pixabay

Reageer op het artikel "Auto-immuunaandoening: Lichaam tast eigen immuunsysteem aan"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!