InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Van der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezicht

Van der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezicht

Van der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezicht Het Van der Woude-syndroom is een autosomaal dominante erfelijke aandoening waarbij de patiënt vanaf de geboorte een gespleten lip en/of een gespleten gehemelte en typische kuiltjes in de onderste lippen heeft. Soms ontbreken ook tanden. Dit zorgt soms voor voedingsproblemen. De gezichtsafwijkingen zijn te corrigeren via chirurgische ingrepen. Deze zijn vaak succesvol waardoor de patiënt een normaal leven kan uitbouwen.

Synoniemen Van der Woude-syndroom

Synoniemen van het Van der Woude-syndroom zijn:
  • gespleten lip en/of gehemelte met slijmcysten aan de onderlip
  • gespleten-putjes-syndroom

De afkortingen VDWS en VWS zijn voorts gangbaar.

Epidemiologie syndroom Van der Woude

Het Van der Woude-syndroom treft wereldwijd circa 1 op 35.000-200.000 personen. Ongeveer 1-2% van de patiënten met een gespleten lip of gespleten gehemelte hebben het Van der Woude-syndroom. Mannen en vrouwen zijn in gelijke aantallen getroffen.

Oorzaken en erfelijkheid

Genmutatie

Mutaties (= veranderingen) in het IRF6-gen resulteren in het Van der Woude-syndroom. Dit gen bevat instructies voor het maken van een eiwit dat een belangrijke rol speelt in de vroege ontwikkeling. Dit eiwit is een transcriptiefactor, wat betekent dat het zich hecht (bindt) aan specifieke DNA-gebieden en de activiteit van bepaalde genen regelt. Het IRF6-eiwit is verantwoordelijk voor weefsels in het hoofd en het gezicht. Dit gen is eveneens betrokken bij de ontwikkeling van andere lichaamsdelen, zoals de huid en de geslachtsorganen. Door de genmutatie ontstaat een tekort aan het IRF6-eiwit waardoor de ontwikkeling en rijping van weefsels in het gezicht verstoord is. Hierdoor ontstaan de symptomen van het Van der Woude-syndroom.

Overervingspatroon

Deze aandoening kent een autosomaal dominant overervingspatroon. Hierdoor is met andere woorden slechts één kopie van het gewijzigde gen nodig opdat de symptomen van de ziekte tot uiting komen.

Symptomen: Gespleten lip en/of gehemelte en kuiltjes in onderlip

Bij het Van der Woude-syndroom is de ontwikkeling van het gezicht aangetast. De symptomen zijn reeds duidelijk vanaf de geboorte. Ook bijkomende symptomen zijn mogelijk. De ernst van het Van der Woude-syndroom varieert sterk, zelfs binnen dezelfde families. Ongeveer 1 op de 4 patiënten met het Van der Woude-syndroom is asymptomatisch of heeft slechts minimale symptomen.

Gezicht

Sommige patiënten verschijnen met minimale symptomen zoals afwezige tanden of kleine kuiltjes in de onderste lippen. Andere patiënten met het Van der Woude-syndroom hebben meer ernstige symptomen. Veel patiënten komen dan ter wereld met een gespleten lip en/of een gespleten gehemelte, wat gekend is als schisis. Vaak hebben patiënten ook “sappig uitziende” kuiltjes in het midden van de onderlip, omdat zich in de kuiltjes speeksel en slijmklieren bevinden. Sommige patiënten met het Van der Woude-syndroom hebben ontbrekende tanden (medische term: hypodontie). De bovenste en/of onderste tweede premolaren (valse kiezen) zijn frequent afwezig.

Bijkomende symptomen

Soms heeft de patiënt ook een verhoogd risico op een vertraagde taalontwikkeling, ontwikkelingsstoornissen of andere lichte cognitieve problemen. Het gemiddelde IQ van patiënten met het Van der Woude-syndroom verschilt niet significant met het IQ van de algemene bevolking.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De diagnose van het Van der Woude-syndroom gebeurt veelal door middel van een genetisch onderzoek.

Differentiële diagnose

Het Knieholte Pterygium-syndroom is geassocieerd met het Van der Woude-syndroom omdat mutaties in hetzelfde gen plaatsvinden. Naast de klassieke symptomen van het Van der Woude-syndroom treden afwijkingen op aan de huid, het skelet (syndactylie: samengegroeide vingers en/of tenen) en de genitaliën. Ook is bij dit syndroom een karakteristieke huidplooi te vinden op de nagel. Andere aandoeningen die de arts soms verwart met het Van der Woude-syndroom omvatten een geïsoleerde gespleten lip en het Kabuki-syndroom (afwijkingen aan hoofd, gezicht, hersenen en skelet).

Behandeling schisis via operaties

De behandeling van schisis bij kinderen met het Van der Woude-syndroom is gelijk aan de behandeling voor schisis van kinderen zonder een bijkomende aandoening. De arts plakt de gespleten lip van de pasgeborene af zodat de breedte van de spleet niet vermindert. Vanaf de leeftijd van drie maanden voert de arts een operatie uit om de gespleten lip te corrigeren. Wanneer de patiënt tussen de negen en twaalf maanden oud is, volgt een chirurgische ingreep aan het gespleten gehemelte. De lipkuiltjes verwijdert de chirurg ook bij deze operaties. De chirurgische ingrepen kennen veelal een tijdsduur tussen de twee en drie uur. Een gespleten gehemelte interfereert mogelijk met de voeding. De meeste baby's krijgen flesvoeding met behulp van moedermelk of door middel van een speciale fles met een speciale tepel. De arts volgt de patiënt wekelijks op om het gewicht te controleren.

Prognose van de afwijkingen aan het gezicht

De vooruitzichten voor patiënten met het van der Woude-syndroom zijn zeer goed. De operaties zijn veelal succesvol. De levensverwachting van de patiënt is niet aangetast.

Lees verder

© 2016 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Schisis: Aangeboren gespleten lip en/of gehemelteSchisis: Aangeboren gespleten lip en/of gehemelteSchisis is wereldwijd één van de meest voorkomende aangeboren gezichtsafwijkingen. Hierbij komt een baby ter wereld met…
Goldenhar-Gorlin-syndroom: Symptomen gezicht, oren en ogenGoldenhar-Gorlin-syndroom: Symptomen gezicht, oren en ogenBij het Goldenhar-Gorlin-syndroom heeft een patiënt aangeboren afwijkingen aan het gezicht, de ogen en de oren. Het erfe…
Filippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenenFilippi-syndroom: Afwijkingen gezicht, vingers en/of tenenHet Filippi-syndroom is een craniodigitaal syndroom. Dit houdt in dat de patiënt met dit syndroom afwijkingen heeft aan…
Fraser-syndroom: Afwijkingen ogen, urinewegen en syndactylieFraser-syndroom: Afwijkingen ogen, urinewegen en syndactylieHet Fraser-syndroom is een zeldzame erfelijke aandoening gekenmerkt door enkele primaire symptomen met name de oogafwijk…
Hay-Wells syndroom: Afwijkingen aan ogen, huid en gezichtHay-Wells syndroom: Afwijkingen aan ogen, huid en gezichtBij het Hay-Wells syndroom ontwikkelen de ectodormale weefsels waaronder huid, haar, tanden en zweetklieren zich bij een…
Bronnen en referenties
  • Background, http://emedicine.medscape.com/article/950823-overview#showall, geraadpleegd op 4 augustus 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 4 augustus 2016
  • Overview, http://www.seattlechildrens.org/medical-conditions/cleft-lip-palate/van-der-woude/, geraadpleegd op 4 augustus 2016
  • Van der Woude syndrome, http://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?Lng=GB&Expert=888, geraadpleegd op 4 augustus 2016
  • Van der Woude syndrome, https://ghr.nlm.nih.gov/condition/van-der-woude-syndrome#, geraadpleegd op 4 augustus 2016
  • Van der Woude syndrome, https://www.ucsfbenioffchildrens.org/conditions/van_der_woude_syndrome/index.html, geraadpleegd op 4 augustus 2016

Reageer op het artikel "Van der Woude-syndroom: Afwijkingen aan gezicht"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 03-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!