InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Roseola: Koorts en huiduitslag bij jonge kinderen

Roseola: Koorts en huiduitslag bij jonge kinderen

Roseola: Koorts en huiduitslag bij jonge kinderen Roseola is een over het algemeen milde virale infectie die meestal baby's en jonge kinderen treft. De patiënt heeft hierbij een eerst enkele dagen hoge koorts en daarna een roos-rode huiduitslag die enkele uren tot dagen later weer verdwijnt. Ook andere symptomen gaan hiermee mogelijk gepaard. Enkele virussen veroorzaken deze ziekte. Roseola is meestal niet ernstig, maar in zeldzame gevallen komen enkele complicaties voor. De patiënt herstelt meestal spontaan van de aandoening, maar rust, voldoende vochtinname en medicijnen verlagen de koorts en het ongemak.

Synoniemen roseola

Roseola is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • exanthema subitum
  • roseola infantum
  • zesde ziekte

Epidemiologie aandoening

Roseola komt erg vaak voor en de meeste kinderen zijn dan ook reeds besmet wanneer ze naar de kleuterschool gaan. Roseola komt vaak voor bij kinderen van 3 maanden tot 4 jaar, en verschijnt het vaakst bij patiënten tussen de leeftijd van 6 maanden tot 1 jaar. De ziekte kent geen raciale voorliefde.

Oorzaken: Menselijk herpesvirus

Het humaan herpesvirus 6 (HHV-6) en soms ook het humaan herpesvirus 7 veroorzaken roseola. De besmetting gebeurt net zoals bij een verkoudheid (milde infectie met symptomen aan neus en keel), namelijk door contact met speeksel of sputum (slijm) van een geïnfecteerde patiënt. Wanneer een gezonde patiënt bijvoorbeeld een kopje deelt met een patiënt met roseola, of hoest of niest, gebeurt de besmetting. Roseola is besmettelijk, zelfs wanneer de patiënt geen huiduitslag heeft. De verspreiding gebeurt dan ook wanneer het kind nog geen of slechts milde symptomen heeft (zoals koorts).

Risicofactoren: Bij jonge kinderen

Oudere baby’s lopen het snelst roseola op, omdat ze nog geen eigen antistoffen ontwikkeld hebben tegen allerlei virussen. De foetus ontvangt in de baarmoeder antilichamen van de moeder. Maar deze immuniteit neemt af wanneer het kind geboren is.

Symptomen: Koorts en huiduitslag

Niet elke patiënt die besmet is met roseola, ontwikkelt symptomen. Soms zijn deze ook erg mild, en in andere gevallen zijn deze erg duidelijk. De goedaardige infectieziekte start 5 tot 15 dagen na de besmetting.

Koorts

De patiënt ontwikkelt een plotselinge hoge koorts van 39,4°C tot 40,5°C die gemiddeld 3 tot 7 dagen aanhoudt. Vlak voordien of hierbij verschijnen nog andere symptomen zoals een rood oog, gezwollen oogleden, een loopneus, keelpijn en hoesten. De lymfeklieren in de hals zijn tevens gezwollen (medische term: lymfoedeem). De koorts neemt af nadat de patiënt 2 tot 4 dagen ziek is. Meestal stopt de hoge koorts ook abrupt.

Huiduitslag

Na het zakken van de koorts verschijnt bij de meeste patiënten een roos-rode uitslag (exantheem) met vele kleine rozen vlekken over het gehele lichaam. Deze start op het midden van het lichaam (borst, rug en buik) en breidt dan uit naar de armen, de benen, de nek en het gezicht, al is het mogelijk dat de huiduitslag deze plaatsen niet bereikt. De vlekjes doen denken aan deze van rodehond, maar meestal is de roos-rode uitslag iets verheven. Rond sommige vlekjes is een witte ring te vinden. De symptomen zijn in de meeste gevallen na 24-72 uur verdwenen, maar soms houden de symptomen iets langer aan. De patiënt heeft normaal gezien geen jeuk.

Andere symptomen

Andere symptomen omvatten gezwollen oogleden, milde diarree, prikkelbaarheid en een verminderde eetlust.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek

Roseola is niet altijd eenvoudig te diagnosticeren. De patiënt krijgt een lichamelijk onderzoek waarbij de arts gezwollen lymfeklieren in de nek of de achterkant van de hoofdhuid identificeert. Meestal wijst de aanwezigheid van koorts die niet toe te wijzen is aan een oorontsteking, een keelontsteking of andere veel voorkomende aandoeningen, op roseola. Artsen bevestigen de diagnose van roseola door de typische huiduitslag of, in sommige gevallen, door een bloedonderzoek waarbij de arts de antilichamen tegen roseola controleert.

Differentiële diagnose

De symptomen van mazelen (virale infectieziekte die gepaard gaat met symptomen aan de ogen (oogbindvliesontsteking) en een huiduitslag), rodehond en een pneumokokkeninfectie bootsen de symptomen na van roseola.

Behandeling

Zelfzorg

Patiënten met roseola herstellen in feite spontaan. Het kind voelt zich snel beter wanneer de koorts zakt. Rust is belangrijk tijdens dit proces. Daarnaast is een voldoende vochtinname essentieel om uitdroging (dehydratie) te voorkomen bij roseola. Koolzuurhoudende vloeistoffen zijn tevens niet aangeraden. Het is bovendien prettig voor het kind wanneer de ouder een lauwe spons of een koel washandje op het hoofd plaatst bij hoge koorts. IJs, koud water, ventilatoren of koude baden zijn uit den boze want deze veroorzaken ongewenste koude rillingen.

Professionele medische zorg

De meeste kinderen herstellen binnen een week na het begin van de koorts. Gewone pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen verlichten de symptomen. Aspirine voor kinderen is niet aanbevolen omdat dit mogelijk leidt tot het syndroom van Reye. Antibiotica zijn verder niet effectief bij de behandeling van virale ziekten, zoals roseola.

Complicaties ziekte

Complicaties van roseola zijn:
  • Aseptische meningitis (hersenvliesontsteking met hoofdpijn, koorts en een stijve nek) (zeldzaam)
  • Encefalitis (hersenontsteking) (zeldzaam)
  • Koortsstuipen: Hierbij heeft de patiënt 2-3 minuten schokken of trekkingen in de armen, de benen of het gezicht, wat veroorzaakt is door de hoge koorts. Bewusteloosheid en een verlies van de controle over blaas en darmen zijn andere kenmerken. Koortsstuipen treden op bij circa 10% van de patiënten.
  • Terugkeer van roseola (zeer zeldzaam)

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Roseola: de zesde ziekte (kinderziekte)Roseola: de zesde ziekte (kinderziekte)Roseola, ook wel de zesde ziekte genoemd, is een veel voorkomende virusinfectie bij kinderen. Na een symptoomloze incuba…
Zesde ziekte: symptomen & besmettelijk kind en volwassenenZesde ziekte: symptomen & besmettelijk kind en volwassenenDe zesde ziekte is een milde vlekjesziekte en wordt veroorzaakt door het herpesvirus (type 6 en 7). Meestal treedt de zi…
Klachten, oorzaak en behandeling van de zesde ziekteDe zesde ziekte is een aandoening die voornamelijk gezien wordt bij jonge kinderen. Het wordt veroorzaakt door een virus…
Exanthema subitum, de zesde ziekte, roseola infantumExantema subitum is een kinderziekte, die de zesde ziekte, of roseola infantum wordt genoemd, het komt alleen voor bij z…
Aandoeningen: koorts bij kinderenNormaal varieert de lichaamstemperatuur tussen de 36,5 en 37,5°C. We spreken van koorts wanneer de lichaamstemperatuur v…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: M Davis / Wikimedia Commons
  • About roseola, http://kidshealth.org/en/parents/roseola.html, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Causes, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/causes/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Complications, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/complications/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Definition, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/definition/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1133023-differential-diagnoses#showall, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Lifestyle & Home remedies, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/lifestyle-home-remedies/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Overview, http://kidshealth.org/en/parents/roseola.html, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Risk factors, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/risk-factors/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Roseola, http://kidshealth.org/en/parents/roseola.html, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Roseola, http://www.nhs.uk/conditions/roseola/pages/introduction.aspx , geraadpleegd op 19 september 2016
  • Symptoms, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/symptoms/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Tests & Diagnosis, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/tests-diagnosis/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016
  • Treatment & Drugs, http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/roseola/basics/treatment/con-20023511, geraadpleegd op 19 september 2016

Reageer op het artikel "Roseola: Koorts en huiduitslag bij jonge kinderen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 27-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 15
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!