InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Cholestase: Galstuwing door vernauwing van galwegen

Cholestase: Galstuwing door vernauwing van galwegen

Cholestase: Galstuwing door vernauwing van galwegen Cholestase is de medische term voor galstuwing. Dit ontstaat als gevolg van vernauwing of afsluiting van de galgangen die de gal van de lever naar de darm voeren. De galstroom is hierdoor vertraagd of geblokkeerd. Dit is vaak het gevolg van aandoeningen van de galwegen, de alvleesklier (het pancreas) of de lever. Maar ook andere factoren veroorzaken deze aandoening. Jeuk, urine- en ontlastingsafwijkingen, geelzucht en buikpijn zijn enkele kenmerken van deze ziekte. Diverse beeldvormende onderzoeken en een bloedonderzoek zijn nodig om de diagnose van galstuwing te stellen. De behandeling van galstuwing bestaat veelal uit medicijnen en/of chirurgie.

Oorzaken: Vernauwing of afsluiting van galwegen in of buiten lever

De galstroom is tussen de levercellen en de twaalfvingerige darm vertraagd of geblokkeerd, waardoor bilirubine vrijkomt. Dit afvalproduct vormt zich bij de afbraak van oude of beschadigde rode bloedcellen. Bilirubine komt vrij in de bloedbaan en hoopt zich op. Normaal gesproken bindt bilirubine zich met gal in de lever, waarna het naar de galwegen in het spijsverteringskanaal gaat en vervolgens het lichaam verlaat. De meeste bilirubine komt vrij in de ontlasting, maar een kleine hoeveelheid scheidt de patiënt uit via de urine.

Cholestase, ook gekend als “cholestasis”, kent tal van oorzaken die zowel de oorsprong in als buiten de lever vinden. Daarnaast leidt medicatiegebruik soms tot cholestase.

Een zwangerschap veroorzaakt soms cholestase / Bron: PublicDomainPictures, PixabayEen zwangerschap veroorzaakt soms cholestase / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay
In de lever
Intrepatische cholestase vindt plaats in de lever. Dit is het gevolg van:

Buiten de lever

Extrahepatische cholestase gebeurt buiten de lever, waarbij het probleem optreedt in de grote galwegen. Dit kent volgende oorzaken:
  • cysten (abnormaal gevormde blaasvormige holten in lichaam)
  • druk op de galwegen door een nabijgelegen massa of tumor
  • een pancreastumor (tumor in de alvleesklier) of pseudocyste
  • een vernauwing van de galwegen (strictuur)
  • galgangatresie (verstopping in de galwegen en leverschade)
  • galwegstenen (cholelithiasis)
  • galwegtumoren
  • gezwellen
  • littekens
  • pancreatitis (ontsteking van de alvleesklier met buikpijn en spijsverteringsproblemen)
  • primaire scleroserende cholangitis
  • wormen

Medicijnen

Bepaalde geneesmiddelen resulteren mogelijk eveneens in cholestase, zoals:
  • Anabole steroïden
  • Antibiotica zoals ampicilline en andere penicillines
  • De anticonceptiepil (orale contraceptiva)
  • Chlorpromazine
  • Cimetidine
  • Estradiol
  • Imipramine
  • Prochlorperazine
  • Terbinafine
  • Tolbutamide

Symptomen: Jeuk, geelzucht, witte ontlasting en donkere urine

De urine van de patiënt met cholestase is donker gekleurd (donker gekleurde urine) doordat de nieren het overtollige bilirubine uitscheiden. De ontlasting heeft een witte kleur (kleigekleurde ontlasting) omdat de bilirubine niet door de darm kan waardoor dit niet uit het lichaam kan verdwijnen. Vetdiarree is een ander mogelijk ontlastingspatroon. Jeuk (pruritus) is een veel voorkomend probleem. Dit treedt op door de ophoping van galproducten in de huid). Icterus (geelzucht) komt tevens voor doordat de overtollige bilirubine zich afzet in de huid. Hierbij heeft de patiënt een gele huid of ogen. De patiënt is bij deze aandoening niet in staat om bepaalde voedingsmiddelen te verteren. Buikpijn is bijgevolg een ander veel voorkomend symptoom, wat vooral optreedt in de rechterbovenhoek van de buik. Een verlies van eetlust, misselijkheid, braken, een lage bloeddruk (hypotensie) een versnelde hartslag (tachycardie), vermoeidheid, zwakte en/of koorts zijn voorts enkele andere tekenen van cholestase die niet altijd allemaal optreden maar vaak afhankelijk zijn van de oorzaak van cholestase.

Ascites wijst op een oorzaak van galstuwing in de lever / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Ascites wijst op een oorzaak van galstuwing in de lever / Bron: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De aanwezigheid van geelzucht wijst vaak in de richting van cholestase. Hij probeert de oorzaak te achterhalen door het beluisteren van de symptomen die de patiënt meldt, en het zelf identificeren van de zichtbare symptomen. Een chronische leverziekte kenmerkt zich door spider angiomen (kleine spinnenwebjes bestaande uit bloedvaten, die zichtbaar zijn in de huid), een vergrote lever (hepatomegalie), een vergrote milt (splenomegalie) en een ophoping van vocht in de buik (ascites). Het recent gebruik van medicatie suggereert eveneens een probleem dat in de lever aanwezig is. Soms is de oorzaak moeilijk te achterhalen, bijvoorbeeld bij algemenere symptomen of bij het gebruik van alcohol. Bijgevolg zijn bijkomende onderzoeken vereist om de oorzaak van galstuwing te achterhalen.

Diagnostisch onderzoek

De arts voert een bloedonderzoek uit. Uit de resultaten blijkt dat de patiënt een verhoogd bilirubinegehalte en alkalische fosfatase heeft in het bloed. Verdere beeldvormende onderzoeken om cholestase uit te voeren zijn een echografie van de buik (echografie van het abdomen), een CT-scan en een MRI-scan van de buik. Af en toe is een leverbiopsie vereist. Daarnaast is een endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie (ERCP) nodig. Hierbij gebruikt de arts een endoscoop (soort flexibele kijkbuis) die hij in de mond van de patiënt plaatst. De arts injecteert vervolgens een radioactief contrastmiddel door de buis in de gal- en pancreasleidingen. Vervolgens maakt hij röntgenfoto’s.

Behandeling galstuwing

De arts behandelt de onderliggende oorzaak van de galstuwing. De arts is vaak in staat om galwegstenen te verwijderen, waardoor de patiënt volledig herstelt. Een patiënt met kanker krijgt mogelijk een chirurgische ingreep waarbij de arts een stent plaatst rond delen van de galbuis die vernauwd of verstopt zijn waardoor de afvoergang weer geopend is. Dit geneest echter niet de onderliggende kanker. Wanneer een geneesmiddel dat cholestase veroorzaakt, schrijft de arts mogelijk een ander medicijn of een andere dosis voor. De symptomen verdwijnen hierdoor vaak. Daarnaast zijn supplementen (calcium en vitamine D) nodig bij aanhoudende cholestase.

Prognose cholestase

De vooruitzichten van galwegstuwing zijn zeer variabel en moeilijk individueel in te schatten.

Complicaties

Mogelijke complicaties van galstuwing omvatten:
  • bloedingen: De darmen absorberen vitamine K slecht. Vitamine K is noodzakelijk voor de bloedstolling, waardoor een patiënt met cholestase makkelijk gaat bloeden.
  • diarree
  • een slechte absorptie van vet en vetoplosbare vitaminen, met bijvoorbeeld een tekort aan vitamine A als gevolg
  • ernstige jeuk
  • orgaanfalen bij de ontwikkeling van sepsis
  • zwakke botten (osteomalacie) door een chronische aanwezigheid van cholestase: Doordat gal niet in de darm terecht komt, gebeurt een slechte absorptie van calcium en vitamine D. Hierdoor ontstaat een tekort van deze voedingsstoffen (tekort aan calcium en tekort aan vitamine D) wat een verlies van botweefsel veroorzaakt.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Kleigekleurde ontlasting (witte of bleke stoelgang)Kleigekleurde ontlasting (witte of bleke stoelgang)De kleur van de ontlasting is normaal gezien bruin. Sommige mensen hebben een kleigekleurde ontlasting. Dit houdt in dat…
Galgangatresie: Verstopping in galwegen en leverschadeGalgangatresie: Verstopping in galwegen en leverschadeDe galwegen verwijderen afval uit de lever en daarnaast kan de dunne darm dankzij zouten uit de galwegen ook vet vertere…
Stuwing: bloedstuwing, lymfestuwing, urinestuwingStuwing: bloedstuwing, lymfestuwing, urinestuwingStuwing of congestie is een opeenhoping van vocht, meestal als gevolg van verstopping van een afvoergang, bloedvat of ly…
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomGeelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomBij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij…
Icterus (geelzucht): symptomen, oorzaak en behandelingIcterus (geelzucht): symptomen, oorzaak en behandelingIcterus is de medische benaming van 'geelzucht'. Icterus is geen aandoening, maar een symptoom van een onderliggende aan…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mufidpwt, Pixabay
  • Cholestase, http://www.merckmanual.nl/mmhenl/sec10/ch135/ch135d.html, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Cholestasis, https://medlineplus.gov/ency/article/000215.htm, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Cholestasis, https://www.msdmanuals.com/home/liver-and-gallbladder-disorders/manifestations-of-liver-disease/cholestasis, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Clinical Presentation, http://emedicine.medscape.com/article/927624-clinical-presentation#showall, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Symptomen cholestase, http://sulla-salute.com/gezondheid/symptomen-cholestase.php, geraadpleegd op 4 oktober 2016
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: James Heilman, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Cholestase: Galstuwing door vernauwing van galwegen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 31-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Galaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!