InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Acute hoogteziekte: Te snel naar grote hoogte begeven

Acute hoogteziekte: Te snel naar grote hoogte begeven

Acute hoogteziekte: Te snel naar grote hoogte begeven Acute hoogteziekte is een ziekte die vooral bergbeklimmers, wandelaars, avonturiers, skiërs, of andere reizigers op grote hoogte treft. Door het te snel begeven naar een grote hoogte, krijgt het lichaam niet altijd de tijd om zich aan te passen. De patiënt krijgt bijgevolg door zuurstoftekort milde tot ernstige symptomen. Deze variëren sterk in ernst. Enkele voorbeelden zijn een verlies van eetlust, misselijkheid, bloed ophoesten en zeer snelle vermoeidheid. Indien de patiënt de symptomen van acute hoogteziekte opmerkt, moet hij zo snel mogelijk afdalen. Medicijnen en zuurstof zijn andere behandelingsmogelijkheden. Verder zijn enkele tips voorhanden om acute hoogteziekte te voorkomen.

Synoniemen acute hoogteziekte

Acute hoogteziekte (AMS) is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • acute mountain sickness
  • altitude sickness
  • bergziekte
  • grote hoogte hersenoedeem (hersenzwelling)
  • grote hoogte longoedeem
  • hoogte anoxie

Epidemiologie aandoening

Iedereen die naar een hoogte reist, krijgt mogelijk acute hoogteziekte. De ziekte heeft geen voorliefde voor leeftijd, geslacht, lichamelijke conditie, of vorige hoogte-ervaring. Sommige patiënten acclimatiseren snel en klimmen snel. Anderen acclimatiseren langzaam en hebben moeite om goed te blijven wandelen, zelfs wanneer ze erg langzaam klimmen. Waarom de éne patiënt acute hoogteziekte ontwikkelt en de andere niet, is nog niet duidelijk anno oktober 2016. Er is geen voorspellende factor voorhanden om te weten wie de ziekte al dan niet zal krijgen. Wel verhogen een aantal risicofactoren de kans op het ontwikkelen van de ziekte.

Oorzaken: Te snel naar grote hoogte begeven

De ziekteverschijnselen van acute hoogteziekte komen tot stand door zich te snel naar grote hoogten te begeven. Hierdoor ontstaat een lagere luchtdruk en een lager zuurstofgehalte wat leidt tot zuurstoftekort boven de 2.500 meter. De exacte mechanismen van acute hoogteziekte zijn nog niet duidelijk, maar de symptomen treden op als gevolg van een lichte zwelling van hersenweefsel in reactie op het zuurstoftekort.

Risicofactoren

Hoe sneller de klim naar grote hoogte verloopt, hoe groter de kans dat de patiënt acute hoogteziekte ontwikkelt. De patiënt loopt eveneens een hoger risico op acute hoogteziekte wanneer hij hoger dan 2.500 meter boven de zeespiegel reist. Hier is namelijk een lagere luchtdruk en minder zuurstof in de lucht. Het snel wandelen en veel inspanning leveren om hogerop te klimmen dragen bovendien bij tot acute hoogteziekte. Patiënten met de aandoeningen anemie (bloedarmoede) en longaandoeningen en hartaandoeningen vormen een andere risicofactor. De patiënt krijgt tot slot sneller acute hoogteziekte wanneer hij de ziekte reeds gehad heeft.

Symptomen

De symptomen zijn afhankelijk van de snelheid van de klim en de inspanning die de patiënt levert. De symptomen variëren van mild tot levensbedreigend. Zowel het zenuwstelsel, de longen, de spieren als het hart zijn mogelijk aangetast. In de meeste gevallen zijn de symptomen mild.

Lichte tot zware hoofdpijn is een teken van milde tot matige acute hoogteziekte / Bron: Geralt, PixabayLichte tot zware hoofdpijn is een teken van milde tot matige acute hoogteziekte / Bron: Geralt, Pixabay
Mild tot matig
Veel patiënten ervaren milde acute hoogteziekte tijdens de gewenningsperiode (de eerste 1-3 dagen bij een gegeven hoogte). De symptomen beginnen meestal 12-24 uur na aankomst op grote hoogte. De symptomen van milde hoogteziekte zijn vrij vergelijkbaar met een kater. s Nachts zijn de symptomen vaak erger. Normaal gesproken verdwijnen de symptomen binnen 2-4 dagen nadat het lichaam gewend is geworden aan de grote hoogte. Bij milde tot matige hoogteziekte treden volgende symptomen op:

Pijn op de borst wijst op ernstige acute hoogteziekte / Bron: Pexels, PixabayPijn op de borst wijst op ernstige acute hoogteziekte / Bron: Pexels, Pixabay
Ernstig
Symptomen die optreden met meer ernstige symptomen van acute hoogteziekte zijn onder meer:

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts onderzoekt de patiënt en beluistert de longgeluiden met zijn stethoscoop. Dit luisteronderzoek is in medische termen gekend als een auscultatie. Hij hoort hierbij krakende geluiden (reutels) in de longen. Dit wijst vaak op de aanwezigheid van vocht in de longen.

Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Elektrocardiografie (hartfilmpje) / Bron: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Diagnostisch onderzoek
Verdere onderzoeken die de arts mogelijk uitvoert zijn een bloedonderzoek, een CT-scan van de hersenen, een röntgenfoto van de borstkas (thoraxfoto) en een elektrocardiografie (ECG), een meting van de elektrische activiteit van het hart.

Behandeling

Een vroege diagnose is belangrijk. Acute hoogteziekte is namelijk gemakkelijker te behandelen in een vroeg stadium. De belangrijkste behandeling voor alle vormen van hoogteziekte is om zo snel en veilig mogelijk naar beneden te klimmen (afdalen) naar een lagere hoogte. Blijven klimmen bij de aanwezigheid van symptomen is uit den boze. Bij ernstige verschijnselen is het afdalen naar een geringere hoogte zelfs van levensbelang. Deze patiënten moeten ook zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Indien beschikbaar neemt de patiënt extra zuurstof. De patiënt neemt tevens Dexamethason en acetazolamide. Dit zijn medicijnen om beter te ademen. Deze verminderen eveneens de milde tot matige symptomen. Hierdoor gaat de patiënt wel vaker plassen (pollakisurie). Voldoende drinken is belangrijk in combinatie met de geneesmiddelen, maar alcohol is hierbij niet toegelaten. De patiënt gebruikt de medicatie het beste wanneer hij een grote hoogte nog niet bereikt heeft. Heeft de patiënt vocht in de longen (longoedeem), dan bestaat de behandeling uit zuurstof, medicijnen, een inhalator om de luchtwegen te openen en in ernstige gevallen een ademhalingsmachine.

Prognose

De meeste patiënten kampen met milde symptomen. De symptomen verbeteren snel wanneer de patiënt de berg afdaalt naar een lagere hoogte. Bij patiënten met ernstige symptomen volgt soms de dood als gevolg van longproblemen of een zwelling van de hersenen (hersenoedeem). In afgelegen locaties is een noodevacuatie niet altijd mogelijk, of is een onmiddellijke behandeling soms erg moeilijk. Deze factoren leiden vaak tot een meer sombere prognose. De vooruitzichten zijn voorts afhankelijk van de daalsnelheid eenmaal de symptomen beginnen. Sommige patiënten zijn meer vatbaar voor het ontwikkelen van acute hoogteziekte en reageren hierop minder goed.

Complicaties ziekte

Mogelijke complicaties omvatten
  • de dood
  • een coma (bewusteloosheid)
  • een zwelling van de hersenen (hersenoedeem), wat leidt tot convulsies (stuipen: oncontroleerbare fysieke bewegingen en veranderingen in het bewustzijn), mentale veranderingen of permanente schade aan het zenuwstelsel
  • vocht in de longen (longoedeem)

Preventie: Geleidelijk klimmen

Acute hoogteziekte valt te voorkomen door het volgen van volgende tips:
  • De berg geleidelijk beklimmen
  • IJzersupplementen gebruiken bij het snel ontwikkelen van anemie (bloedarmoede)
  • Na 2.400 meter telkens 1 of 2 dagen rusten na het lopen van 300 tot maximaal 600 meter
  • Na elke 1.000 meter boven de 3.000 meter minstens twee nachten op dezelfde hoogte vertoeven
  • Op een lagere hoogte slapen indien mogelijk
  • Regelmatig maaltijden eten die rijk zijn aan koolhydraten
  • Voldoende vocht drinken
  • Voldoende zuurstof meenemen bij het reizen boven de 3.000 meter
  • Vroege symptomen van hoogteziekte tijdig herkennen en dit ook steeds melden aan de medereizigers

Te vermijden

Alcohol, slaappillen en tabak vermijdt de patiënt tijdens het reizen naar een grote hoogte. Daarnaast reist hij niet naar een grote hoogte bij een hart- of longaandoening.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hoogteziekte bij beklimmen van hoge bergenHoogteziekte is de naam voor een aantal ziekteverschijnselen die kunnen optreden bij het naar grote hoogten gaan zonder…
Met een baby op wintersport: Waar moet je op letten?Met een baby op wintersport: Waar moet je op letten?Met een baby of jong kind kun je prima op wintersport gaan. Ook een zomervakantie in de bergen is geen probleem. Wel is…
Wat te doen bij reisziektenWat te doen bij reisziektenOok al ga je maar voor een aantal dagen weg, een goede voorbereiding is altijd de moeite waard. Je wilt je reis niet sle…
Hoogtekamers als alternatief voor grote hoogtenZo goed als alles wat zich in het lichaam afspeelt werkt onder invloed van zuurstof. De zuurstof wordt in de longen opge…
Soorten leukemie: de symptomen, oorzaken en behandelingSoorten leukemie: de symptomen, oorzaken en behandelingEr zijn verschillende soorten leukemie, zoals acute leukemie, chronische lymfatische leukemie (CLL) en chronische myeloi…
Bronnen en referenties
  • Acute Mountain Sickness (AMS), http://www.climbing-high.com/acute-mountain-sickness.html, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Acute Mountain Sickness, http://ismm.org/index.php/acute-mountain-sickness.html, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Acute mountain sickness, https://medlineplus.gov/ency/article/000133.htm, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Acute Mountain Sickness: Causes, Symptoms & Diagnosis Healthline, http://www.healthline.com/health/acute-mountain-sickness, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Altitude sickness, http://www.altitude.org/altitude_sickness.php, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Definition of Acute mountain sickness (AMS), http://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=8576, geraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Preventing Acute Mountain Sickness, http://patient.info/health/preventing-acute-mountain-sickness,g eraadpleegd op 16 oktober 2016
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: CardioNetworks, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Acute hoogteziekte: Te snel naar grote hoogte begeven"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 25-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!