InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Erysipeloïd: Bacteriële huidinfectie aan hand en vingers

Erysipeloïd: Bacteriële huidinfectie aan hand en vingers

Erysipeloïd: Bacteriële huidinfectie aan hand en vingers Erysipeloïd is een acute goedaardige huidinfectie die veroorzaakt is door bacteriën. Deze bacteriën komen het lichaam binnen via een huidwonde. De overdracht van de bacteriën gebeurt bij mensen door direct contact met tal van verschillende besmette diersoorten. Daarom zijn vooral mensen getroffen die tewerkgesteld zijn rond dierlijke stoffen en dieren. Jeuk, pijn en warmte op de hand of vingers zijn kenmerken van erysipeloïd, die bestaat in drie verschillende vormen. In de meeste gevallen herstelt de patiënt spontaan van deze huidinfectie. De arts zet eventueel antibiotica in waardoor de symptomen van de huidontsteking vrij snel verdwijnen. Onbehandeld houden de symptomen van erysipeloïd langer aan of leiden ze tot (ernstige) complicaties.

Synoniemen erysipeloïd

Dit zijn de synoniemen voor eryspieloïd:
  • erysipeloid van Rosenbach
  • erysipelothrix
  • varkenserysipelas (de ziekte komt vooral voor bij varkens)
  • visroos
  • vlekziekte

Epidemiologie goedaardige beroepsziekte

De infectie treedt vaker op tijdens de zomer of vroege herfst. De ziekte maakt geen onderscheid in ras, geslacht of leeftijd.

Oorzaken: Direct contact met bacteriën bij besmette dieren

De bacteriën die erysipeloïd veroorzaken zijn gekend als “Erysipelothrix rhusiopathiae”. Dit type bacteriën bevindt zich in reptielen, vissen, vogels, zoogdieren en schelpdieren. Kalkoenen, schapen en varkens zijn het vaakst getroffen door deze bacteriën. De verspreiding van de ziekte gebeurt doordat deze besmette dieren of dierlijke stoffen via een huidwonde in contact komen met mensen. Ook de opname van de bacterie via de mond is mogelijk. Erysipeloïd treft dan ook meestal mensen die werken met deze dieren of die in contact komen met deze dierlijke stoffen, zoals onder andere boeren, dierenartsen, koks, personeel in vleeswarenfabrieken, slagers, veehouders, visboeren en vissers. Aangezien de bacterie lang overleeft buiten dier of mens, is het mogelijk dat de overdracht eveneens gebeurt door het aanraken van materiaal of andere voorwerpen.

Symptomen en vormen: Jeuk, pijn en warmte op de hand of vingers

De incubatietijd (tijd tussen het oplopen van de besmetting en het verschijnen van de symptomen) bedraagt ongeveer één à twee dagen. De symptomen van de huidinfectie doen in eerste instantie wat denken aan de huidaandoening “erysipelas”, een huidinfectie waarbij een vuurrode huiduitslag met verhoogde rand verschijnt. De symptomen van erysipeloïd komen voornamelijk voor aan de vingers of op de handrug. De symptomen variëren afhankelijk van de vorm van de ziekte.

Erysipeloïd bestaat namelijk in drie vormen:
  1. Gelokaliseerde cutane erysipeloïd
  2. Diffuse cutane erysipeloïd
  3. Systemische eryspeloïd

Gelokaliseerde cutane erysipeloïd

De meest voorkomende en minst ernstige vorm is gelokaliseerde cutane erysipeloïd. De patiënt heeft duidelijk rond de huidbeschadiging omschreven helderrode tot paarse letsels met gladde, glanzende oppervlakken. Deze breiden zich in een paar dagen langzaam uit met scherpe of gewelfde grenzen die soms kleine blaren bevatten. De letsels voelen warm en zacht aan en leiden tot jeuk, pijn en/of een branderig gevoel. Meestal zijn de handen, de vingers, de onderarmen of andere blootgestelde oppervlakten van het lichaam getroffen. Een paar patiënten ervaren lichte koorts, koude rillingen en malaise (een algemeen ziek gevoel). Voorts zijn de lymfeknopen in de oksels mogelijk gezwollen.

Diffuse cutane erysipeloïd

In zeer zeldzame gevallen ontstaat een diffuse cutane vorm wanneer meerdere letsels op verschillende lichaamsdelen verschijnen.

Systemische eryspeloïd

In zeldzame gevallen ontwikkelt de patiënt een ernstige systemische vorm van erysipeloïd. Deze huidinfectie tast ook andere organen aan, zoals het hart, de hersenen, de longen en de gewrichten. Patiënten met systemische ziekte presenteren zich met koude rillingen, koorts, hoofdpijn, pijn in de gewrichten en gewichtsverlies. De huidletsels zijn al dan niet zichtbaar bij patiënten met systemische erysipeloïd.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek

De arts bevraagt de patiënt over zijn werkomstandigheden. Een huidbiopsie bevestigt de goedaardige huidinfectie, al stelt de arts soms al de diagnose van de huidaandoening op basis van het karakteristieke uiterlijk van de huidontsteking en het beroep van de patiënt.

Differentiële diagnose

De arts moet goed kijken naar de klinische symptomenreeks van de huidaandoening en deze niet verwarren met erysipelas of cellulitis (huidinfectie met rode en gezwollen huid).

Behandeling huidaandoening met antibiotica

De arts zet antibiotica (penicilline) in bij de behandeling van deze huidaandoening.

Prognose huidinfectie is zeer goed

De infectie verspreidt zich zelden. De meeste patiënten herstellen spontaan van eryspeloïd binnen de twee tot vier weken, maar ze herstellen wel sneller als de antibioticakuur opgestart is.

Complicaties

De infectie houdt zonder de behandeling weken tot maanden aan waarbij het verdwijnen en weer terugkeren van de symptomen zich afwisselt.

Heel af en toe treden ernstige complicaties op zoals:
  • blijvende neurologische schade (bijvoorbeeld een cerebrovasculair accident)
  • endocarditis (een ontsteking van de binnenkant van het hart) met chronische hartklepafwijkingen
  • septische artritis (ontsteking van een gewricht door een infectie) met langdurige gewrichtsziekten

Preventie bacteriële huidinfectie

Het dragen van handschoenen en het zorgen voor andere hygiënische maatregelen bij het werken met dieren of dierlijke stoffen vermindert de kans op het krijgen van erysipeloïd. Verder is het nodig om steeds wonden te desinfecteren en reinigen. Tot slot is het nodig om varkens te vaccineren (niet verplicht in Nederland) tegen de ziekte, zodat deze dieren de ziekte niet kunnen overbrengen op mensen.

Lees verder

© 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Erythema toxicum: Goedaardige huidaandoening bij baby’sErythema toxicum: Goedaardige huidaandoening bij baby’sErythema toxicum is een veel voorkomende huidaandoening die bij pasgeborenen in de eerste levensuren of na één tot drie…
Intertrigo: Rode smetplekken in huidplooien door wrijvingIntertrigo: Rode smetplekken in huidplooien door wrijvingIntertrigo is een ontsteking van de huid die vooral ontstaat in warme, vochtige lichaamsgebieden waar twee huidoppervlak…
Vulva aandoeningen: o.a. pijn en jeuk schaamlippen, clitorisVulva aandoeningen: o.a. pijn en jeuk schaamlippen, clitorisDe vulva is het uitwendige geslachtsorgaan van de vrouw en verwijst naar de huid rond je schede. De vulva bestaat uit de…
Bindvliesontsteking, oorzaken, symptomen en behandelingBij een bindvliesontsteking (conjunctivitis) aan het oog is het bindvlies om het oogwit en de binnenkant van het ooglid…
Gianotti-Crosti syndroom (GCS), symptomen: rode bulten huidGianotti-Crosti syndroom (GCS), symptomen: rode bulten huidHet Gianotti-Crosti syndroom (GCS) is een huidaandoening die wordt gekenmerkt door de ontwikkeling van rode bulten op he…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 11 februari 2017:
  • Clinical Presentation, http://emedicine.medscape.com/article/1054170-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1054170-differential-diagnoses#showall
  • Erisypeloïd (Beroepsinfectieziekte), https://www.beroepsziekten.nl/beroepsziekten/erisypeloid-beroepsinfectieziekte
  • ERYSIPELOID (VLEKZIEKTE, VISROOS, VARKENS ERYSIPELAS), http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/etxt/Erysipeloid.htm
  • Erysipeloid, http://www.dermnetnz.org/topics/erysipeloid/
  • Erysipeloid, https://medlineplus.gov/ency/article/000632.htm
  • Overview, http://emedicine.medscape.com/article/1054170-overview#showall
  • Ziekteverschijnselen mens, http://rivm.nl/Onderwerpen/E/Erysipeloid_Vlekziekte/Ziekteverschijnselen_mens

Reageer op het artikel "Erysipeloïd: Bacteriële huidinfectie aan hand en vingers"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 11-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!