InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Recidiverende polychondritis: Ontsteking van kraakbeen

Recidiverende polychondritis: Ontsteking van kraakbeen

Recidiverende polychondritis: Ontsteking van kraakbeen Bij recidiverende polychondritis ontstaat om onbekende redenen een ontsteking en vernietiging van het kraakbeen. Hierdoor heeft de patiënt aanvallen van een ontsteking van het kraakbeen in onder andere de ogen, de oren, de neus en de luchtpijp. Een behandeling met medicijnen is nodig bij deze ziekte. De prognose van de aandoening heeft een variabel resultaat, en hangt ook af van de ernst en hoeveelheid van de symptomen. De arts Jaksch-Wartenhorst beschreef in 1923 voor het eerst deze aandoening in de medische literatuur.

Synoniemen recidiverende polychondritis

In de medische literatuur is vaak ook sprake van de medische term 'polychondritis recidivans' en de Engelste vertaling 'relapsing polychondritis'.

Epidemiologie zeldzame aandoening

Jaarlijks krijgen 3,5 op 1 miljoen mensen te maken met recidiverende polychondritis, wat neerkomt op ongeveer vijftig nieuwe patiënten in Nederland. De zeldzame ziekte presenteert zich bij iets vaker bij vrouwen dan bij mannen. Meestal zijn ouderen getroffen door recidiverende polychondritis. Mensen met een blanke huidskleur zijn het vaakst getroffen door relapsing polychondritis, maar Emedicine meldt dat anno maart 2017 weinig studies bekend zijn van patiënten met een andere huidskleur.

Oorzaken

De oorzaak van recidiverende polychonditis, een reumatische aandoening, is niet goed duidelijk anno maart 2017. Maar diverse auto-immuunaandoeningen gaan wel gepaard met de ziekte zoals:

Symptomen: Ontsteking en vernietiging van kraakbeen

Het kraakbeen is gevoelig en ontstoken, en uiteindelijk sterft het kraakbeen af, waardoor de patiënt terugkerende aanvallen heeft van lichaamsgebieden die plots pijnlijk, ontstoken en gezwollen zijn. De oorschelpen, de neus, het strottenhoofd, de luchtpijp en de ogen zijn het vaakst getroffen. De ziekte treft ook vele andere lichaamssystemen.

Hoofdpijn is één van de kenmerken van recidiverende polychondritis / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de kenmerken van recidiverende polychondritis / Bron: Geralt, Pixabay
Centraal zenuwstelsel
Evenwichts- en coördinatieproblemen (ataxie), hoofdpijn, verwardheid, hersenzenuwverlamming, psychiatrische symptomen, zwakte, dementie en epileptische aanvallen zijn enkele klachten die verschijnen wanneer recidiverende polychondritis het centraal zenuwstelsel aantast.

Gewrichtskraakbeen

Wanneer het gewrichtskraakbeen ontstoken is, ontstaat een beeld van artritis (gewrichtsontsteking). Ongeveer zeven op de tien patiënten met recidiverende polychondritis lijdt aan artritis. Hierdoor verschijnt de patiënt met spierpijn, rugpijn, ribpijn, borstbeenpijn, gewrichtspijn en/of gewrichtsmisvormingen.

Hart

Af en toe zijn ook de hartkleppen getroffen wat leidt tot hartklepinsufficiëntie, een subacuut myocardinfarct, pericarditis (ontsteking van het hartzakje) en aneurysma aorta. De patiënt presenteert zich hierbij met pijn op de borst, buikpijn, een abnormale hartslag of ritme en een syncope (flauwvallen).

Luchtpijp en strottenhoofd

Heesheid, keelpijn, nekpijn, een piepende ademhaling (stridor), een obstructie (verstopping) van de luchtwegen, kortademigheid, epiglottitis (ontsteking van het strotklepje) en ademhalingsproblemen komen voor. Af en toe zijn ook de longen aangetast, wat leidt tot een longontsteking (pneumonie). Soms heeft een patiënt ook nood aan permanente beademing via een permanente tracheotomie (chirurgische opening van de luchtpijp). In zeer ernstige gevallen verstikt de patiënt door het ineenstorten van de trachearingen (luchtpijpringen).

Neus

De patiënt krijgt te maken met een misvorming aan de neus door de vele terugkerende ontstekingen, en de neus heeft daardoor het uiterlijk van een zadelneus (neusmisvorming met instorting van neusbrug). Een milde neusbloeding en neusafscheiding zijn andere kenmerken.

Nieren

Bloed in de urine (hematurie) en glomerulonefritis (nierfilterontsteking: ontsteking van de vaatkluwens in de nierschors, vorm van een nierontsteking) zijn niergerelateerde symptomen, die mogelijk leiden tot nierfalen.

Een verminderde gezichtsscherpte is één van de ooggerelateerde symptomen / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Een verminderde gezichtsscherpte is één van de ooggerelateerde symptomen / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
Ogen
Bij de ziekte gaan tal van oogafwijkingen gepaard zoals:

In ernstige gevallen treedt blindheid op.

Oren

De oren zijn het vaakst getroffen door de ziekte. Eén of beide oorschelpen zijn aangetast. De oorlellen zijn echter gespaard van symptomen want deze bevatten geen kraakbeen. Aan het oor ontstaan misvormingen wat leidt tot een bloemkooloor. De patiënt heeft hierbij bovendien gehoorverlies. Duizeligheid (met of zonder misselijkheid en braken), evenwichtsproblemen, een middenoorontsteking (otitis media) en tinnitus aurium (oorsuizen) zijn kenmerkende gehoorgerelateerde problemen.

Algemene symptomen

Algemene symptomen zijn intermitterende koorts, gewichtsverlies en een huiduitslag.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De arts voert laboratoriumonderzoeken van het bloed uit, wat een bewijs van een acute ontsteking weergeeft. Een specifieke test voor het opsporen van de ziekte is evenwel niet beschikbaar. Daarom stelt de arts de diagnose op basis van de aanwezige kenmerken.

Differentiële diagnose

De arts moet goed het bloed onderzoeken en de symptomen van de patiënt nagaan, want bij volgende aandoeningen ontstaat een gelijkaardig klinisch beeld:

Medicatie is beschikbaar voor het verlichten van de symptomen / Bron: Stevepb, PixabayMedicatie is beschikbaar voor het verlichten van de symptomen / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling

De behandeling van recidiverende polychondritis bestaat uit het toedienen van corticosteroïden (sterke ontstekingsremmers) en immunosuppressiva (medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken).

Prognose ziekte

Bij recidiverende polychondritis zijn de vooruitzichten sterk variabel. Bij sommige patiënten zijn de vooruitzichten goed omdat ze goed reageren op de behandeling of omdat de symptomen mild zijn. Meestal echter kent de ziekte een chronisch en progressief karakter waardoor meerdere organen en zintuigen uitvallen (nierfalen, blindheid, doofheid, ). De levensduur is verkort wanneer de longen aangetast zijn. De vijfjaarsoverleving van de zeldzame ziekte bedraagt ongeveer 70%. De meest voorkomende doodsoorzaken als gevolg van recidiverende polychondritis zijn een infectie secundair aan de behandeling met corticosteroïden of respiratoire problemen.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Perichondritis: Infectie van kraakbeenvlies van buitenoorPerichondritis: Infectie van kraakbeenvlies van buitenoorPerichondritis is een aandoening waarbij een infectie plaatsvindt van het kraakbeenvlies van het buitenoor. Deze oorinfe…
Knobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden, ook wel Noduli van Heberden genoemd, is de vorming van knobbels aan de top van de vingers. Als er…
Migrerende artritis: Zich verplaatsende gewrichtsontstekingMigrerende artritis: Zich verplaatsende gewrichtsontstekingArtritis, een ontsteking van de gewrichten, gaat gepaard met veel gewrichtspijn. Bij migrerende artritis verschuiven (mi…
Brandende oren: Oorzaken van warm aanvoelende orenBrandende oren: Oorzaken van warm aanvoelende orenSommige patiënten kampen met een branderig gevoel aan de oren. Brandende oren kenmerken zich door oren die erg warm aanv…
Scleritis: Ernstige oogontsteking van de scleraScleritis: Ernstige oogontsteking van de scleraScleritis is een ernstige oogontsteking die optreedt aan de gehele dikte van de sclera (harde oogrok). De sclerale, epis…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 5 maart 2017:
  • 6.7 Relapsing polychondritis, Van Steenbergen, W. (2006). Handboek Medische Ziekteleer, Leuven/Den Haag: Uitgeverij Acco, ISBN: 9789033459610, digitaal boek dus paginanummer onbekend
  • Clinical Presentation, http://emedicine.medscape.com/article/331475-clinical-presentation#showall
  • Codes 0733.9904 / M94.1, http://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/rtxt/relapsing-polychondritis.htm
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/331475-differential-diagnoses#showall
  • Overview, In zeer ernstige gevallen verstikt de patiënt door het ineenstorten van de trachearingen (luchtpijpringen).
  • RELAPSING POLYCHONDRITIS (POLYCHONDRITIS RECIDIVANS)
  • Relapsing polychondritis, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 556-557
  • Relapsing polychondritis, http://www.vasculitis.org.uk/about-vasculitis/relapsing-polychondritis
  • Relapsing polychondritis, https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/7417/relapsing-polychondritis
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Recidiverende polychondritis: Ontsteking van kraakbeen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 18-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!