Slechtziende of blinde baby: Symptomen van een oogprobleem

Slechtziende of blinde baby: Symptomen van een oogprobleem Af en toe komt een baby met een oogprobleem ter wereld, en ziet de pasgeborene slecht of zelfs helemaal niet met één oog of met beide ogen. De oogstructuren ontwikkelen zich in de baarmoeder, al blijven de oogzenuw en de interne oogstructuren wel nog groeien gedurende de eerste twee jaar van het leven. Een baby ziet bij de geboorte onscherp en enkel in grijstinten. Niet altijd is het hierdoor eenvoudig te achterhalen of de baby lijdt aan een ernstig oogprobleem. Wel wijzen sommige fysieke en ooggerelateerde symptomen op blind- of slechtziendheid. Zoals bij vele andere aandoeningen is het voor de omgeving belangrijk om tijdig tekenen van een oogprobleem op te sporen en een oogarts te raadplegen voor verder onderzoek. Hij zet zo mogelijk een gepaste medische behandeling in en/of verwijst de ouders door naar speciale diensten die instaan voor begeleiding aan en hulp voor een blinde of slechtziende baby en diens omgeving.

Normaal werkende ogen vanaf de geboorte

Bij de geboorte

Wanneer een baby ter wereld komt, zijn de ogen hiervan maar voor ongeveer 75% ontwikkeld. Hierdoor zijn fysieke misvormingen vaak niet zichtbaar. De ogen lijken met andere woorden normaal. Het eerste oogonderzoek vindt reeds enkele minuten na de geboorte plaats. De arts bekijkt dan of de uiterlijke oogstructuren normaal zijn, en merkt mogelijke afwijkingen op zoals afwezige ogen (anoftalmie), een ontbrekende pupil (aniridie) of te kleine ogen (microftalmie). Ook aangeboren oogziekten zoals cataract (staar: troebele ooglens) zijn zichtbaar vanaf de geboorte. De arts smeert standaard binnen het uur na de geboorte een antibiotische zalf op de ogen van de pasgeborene om een ooginfectie te voorkomen. Deze infectie heeft de baby mogelijk opgelopen als gevolg van bacteriën die aanwezig zijn in het geboortekanaal.

Twee weken na de geboorte

De baby ziet de eerste twee weken van de geboorte uitsluitend zwart-, wit- en grijstinten. Een baby ziet na deze periode eerst rood, en daarna oranje, geel en groen. Het kunnen waarnemen van andere kleuren volgt enkele weken later pas. De ontwikkeling van zenuwcellen in het netvlies en de hersenen die verantwoordelijk zijn voor het gezichtsvermogen, zijn namelijk nog niet volledig gevormd bij de geboorte. Wetenschappers nemen aan dat het kleurenzien bij een baby vanaf de leeftijd van drie tot vijf maanden volledig ontwikkeld is.

Twee tot drie maanden na de geboorte

Een baby van twee tot drie maanden oud beweegt de ogen spontaan en is beter in staat om zich te focussen op objecten. Hierdoor volgt de pasgeborene normaal gesproken objecten met de ogen, of verschuift hij de blik naar het geluid van de stem of andere voorwerpen binnen het gezichtsveld. Bij een baby draait het ene oog soms wel weg wanneer hij zich richt op een object, geluid of persoon, hetgeen normaal is. Wanneer dit echter constant gebeurt, wijst dit mogelijk wel op een oogprobleem.

Symptomen van oogprobleem bij pasgeborenen

Tekenen die wijzen op oogklachten

Bij volgende symptomen is een grondig oogonderzoek gerechtvaardigd:

Ooginfecties

Baby’s huilen over het algemeen veel, maar wanneer zich daarnaast een persisterende oogafscheiding presenteert, duidt dit vaak op een oogziekte of een ooginfectie. Vooral een geel gekleurde of een dikke oogafscheiding vereist dringende medische aandacht. Wanneer een baby het moeilijk heeft om de ogen te openen, of wanneer zich een korstje rond de ogen ontwikkelt, dan wijst dit mogelijk eveneens op een ooginfectie. Een voorbeeld van een bacteriële infectie die zich vaak bij pasgeborenen presenteert, is conjunctivitis. Hierbij is het witte gedeelte van het oog, het oogbindvlies, ontstoken. Rode ogen, oogirritatie en overmatig tranende ogen zijn enkele klachten van deze oogziekte. De verspreiding van de infectie gebeurt veelal wanneer de baby door het geboortekanaal passeert. Onbehandelde ooginfecties leiden bij sommige baby’s tot een permanent verlies van het gezichtsvermogen.

Focus

Het focusvermogen van een pasgeborene is niet direct een betrouwbare indicator van het gezichtsvermogen. Wanneer de baby echter groeit, geeft dit toch meer en meer informatie prijs over de werking van de ogen. Vanaf de leeftijd van drie maanden moeten de ogen van de baby bewegende objecten volgen. Wanneer het niet mogelijk is om zich te richten op visuele stimuli rond deze leeftijd, wijst dit vaak op een oogprobleem. Mogelijk ligt een vertraagde ontwikkeling van de oogstructuur van de ogen aan de basis, maar ook andere oogaandoeningen behoren tot de mogelijkheden.

Behandeling van slechtziende of blinde baby met oogprobleem

Zeker bij baby’s is het belangrijk om alle mogelijke symptomen zo snel mogelijk op te sporen en te melden aan een oogarts. Verder onderzoek wijst uit of het kind een oogprobleem heeft dat mogelijk een behandeling behoeft. Zo zet de arts bijvoorbeeld medicijnen in bij een ooginfectie, of een operatie bij glaucoom, cataract of premature retinopathie. Af en toe wijzen bepaalde oogsymptomen ook op een probleem in de hersenen of bijvoorbeeld op een autismespectrumstoornis (autisme: problemen met sociale interactie, communicatie en gedrag), waarbij baby’s minder contact maken met de omgeving. Bij een aantal oogaandoeningen is een verbetering van het gezichtsvermogen niet mogelijk, bijvoorbeeld omdat het oogprobleem te wijten is aan een afwijkende oogstructuur of een probleem in de hersenen. Artsen verwijzen de ouders dan door naar vroegbegeleidingsdiensten. Deze organisaties geven de ouders en de omgeving de nodige emotionele en praktische ondersteuning rond de opvoeding van het kind. Daarnaast geven ze tips voor het stimuleren van het gebruik van het resterend gezichtsvermogen en/of het gebruik van andere zintuigen. Deze diensten volgen de baby tot slot mee op.

Lees verder

© 2017 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Witte stok: Herkenningsstok, taststok, steunstokWitte stok: Herkenningsstok, taststok, steunstokEen (zwaar) slechtziende of blinde persoon gebruikt een witte stok (blindenstok). Bij de aanvraag om machtiging dient de…
Blindismen: Herhaald gedrag door blinden en slechtziendenBlindismen: Herhaald gedrag door blinden en slechtziendenGezinnen van sommige kinderen met een visuele beperking ontdekken dat hun blinde of (zwaar) slechtziende kinderen herhal…
Wanneer een blinde weer kan zienWanneer een blinde weer kan zienIemand die blind is, heeft soms de mogelijkheid om weer te kunnen zien. Hoe ziet de (nieuwe) wereld voor een ex-blinde e…
Het gezichtsvermogen - Wat ziet een baby?Het gezichtsvermogen - Wat ziet een baby?Een ongeboren baby kan licht en donker onderscheiden, verder ziet hij niets. Na de geboorte is het gezichtsvermogen ook…

Opgezwollen lip: oorzaken van gezwollen bovenlip en onderlipOpgezwollen lip: oorzaken van gezwollen bovenlip en onderlipEen opgezwollen lip duidt op zwelling van een lip. Je kan last hebben van zwelling van één lip of beide lippen. Bij opge…
Oogproblemen bij reumatoïde artritis (ontsteking gewrichten)Oogproblemen bij reumatoïde artritis (ontsteking gewrichten)Reumatoïde artritis is een aandoening waarbij de gewrichten ontstoken zijn. Deze auto-immuunaandoening, die chronisch va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: TaniaVdB, Pixabay
  • * Geraadpleegd op 26 juni 2017:
  • Infant Vision: Birth to 24 Months of Age, https://www.aoa.org/patients-and-public/good-vision-throughout-life/childrens-vision/infant-vision-birth-to-24-months-of-age?sso=y
  • Your Baby's Eyes, http://www.bausch.com/vision-and-age/infant-eyes/eye-development
  • * Geraadpleegd op 25 juni 2017:
  • Checklist: Signs Your Baby May Have a Vision Problem, www.parents.com/baby/development/physical/checklist-signs-your-baby-may-have-a-vision-problem/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Early Signs of Vision Impairment in Infants and Toddlersn http://www.empowher.com/vision-problems/content/early-signs-vision-impairment-infants-and-toddlers
  • Een blind kindje, http://www.babyvandaag.nl/baby/ziek-zijn/een-blind-kindje/
  • Ophthalmia neonatorum, http://www.oogweb.nl/index.php/onderwijs-nieuw/64-ophthalia-neonatorum
  • Signs & Symptoms of Visual Impairment in a Child, http://www.livestrong.com/article/512351-signs-symptoms-of-visual-impairment-in-a-child/
  • Signs of Blindness in Newborns, http://www.livestrong.com/article/501084-signs-of-blindness-in-newborns/
  • Slechtziende en blinde kinderen, https://mijnkinderarts.nl/ziekten/oog/slechtziende-en-blinde-kinderen/
  • Your Infant's Vision Development, http://www.allaboutvision.com/parents/infants.htm
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 14-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.