InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Alfavirussen: Infectie door alfavirus met diverse symptomen

Alfavirussen: Infectie door alfavirus met diverse symptomen

Alfavirussen: Infectie door alfavirus met diverse symptomen Diverse Oude en Nieuwe Wereld-alfavirussen zijn in staat om mensen via een muggenbeet te infecteren. Ze veroorzaken spectrum van een klinische klachten. Meestal ontstaan niet-specifieke symptomen zoals koorts, hoofdpijn en spierpijn. Maar in een aantal gevallen ontstaat acute encefalitis en leidt een virale alfavirusinfectie zelfs tot de dood. De arts behandelt de aanwezige klachten ondersteunend via medicijnen. Bij milde symptomen zijn de vooruitzichten van een infectie met een alfavirus zeer goed, maar wanneer de hersenen getroffen zijn, is de prognose minder gunstig.

Epidemiologie alfavirussen

Wereldwijd komen alfavirussen voor. Grote epidemieën van Chikungunya werden in 2005 en 2006 gerapporteerd in India, Sri Lanka en eilanden in de Indische Oceaan (inclusief Reunion, Mauritius en Seychellen), met minstens één miljoen patiënten en honderd doden. De ernst van deze epidemieën is mogelijk te wijten aan een virale stam met mutaties die resulteert in een hogere neurovirulentie (sneller in de hersenen binnendringen). Ook in Europese landen komt de ziekte voor en dan vooral door terugkerende reizigers. Door de klimaatveranderingen komen de muggen die de virussen overdragen, echter ook meer en meer voor in gebieden met een gematigd klimaat.

Oorzaken van infectie met alfavirus

Algemeen

Alfavirussen zijn kleine, bolvormige, omhulde, enkelstrengige RNA-virussen met een diameter van 45 tot 75 nm. De dertig virussen van de groep van alfavirussen behoort tot de familie van de Togaviridae. Deze virussen worden allemaal door muggen overgedragen. Zestien virussen veroorzaken ook bij mensen symptomen. De andere virussen infecteren knaagdieren, vissen, vogels en grotere zoogdieren, zoals paarden en ongewervelde dieren.

Naam van virus

Ze verlenen hun namen aan de plaats waar ze eerst geïsoleerd werden (zoals Ross River, Oostelijke paardenencefalitis en Westelijke paardenencefalitis) of door de lokale betekenis voor een belangrijk symptoom dat het virus veroorzaakt (zoals Chikungunya, wat 'voorovergebogen zitten van de pijn' betekent).

Dit zijn enkele benamingen van alfavirussen:
  • Aura
  • Babanki
  • Barmah Forest
  • Bebaru
  • Cabassou
  • Chikungunya
  • Everglades
  • Fort Morgan
  • Getah
  • Hooglanden J
  • Kyzylagach
  • Mayaro
  • Middleburg
  • Mosso das Pedras
  • Mucambo
  • Ndumu
  • O'nyong-Nyong
  • Oostelijke paardenencefalitis
  • Pixuna
  • Rio Negro
  • Ross River
  • Semliki Forest
  • Sindbis
  • Tonate
  • Trocara
  • Una
  • Venezolaanse paardenencefalitis
  • Westelijke paardenencefalitis
  • Whataroa
  • Ziekte van de Pancreas Zalm
  • Zuidelijke olifant zeehond

Indeling

Alfavirussen zijn ingedeeld in twee grote soorten volgens de geografische locatie, namelijk Oude Wereld (Old World)- en Nieuwe Wereld (New World)-virussen. Oude Wereld-virussen zijn bekend in Europa, Afrika en Azië, terwijl Nieuwe Wereld-virussen in Amerika en Oceanië optreden. Chikungunya, O'nyong-Nyong en Ross River zijn enkele voorbeelden van Nieuwe Wereld-virussen, terwijl Oostelijke paardenencefalitis, Venezolaanse paardenencefalitis en Westelijke paardenencefalitis voorbeelden zijn van Oude Wereld-virussen.

Overdracht

Zodra een mens gebeten is door een besmette mug, krijgt het virus toegang tot de bloedbaan waardoor viremie optreedt. Soms dringt het virus de hersenen binnen waardoor neurologische tekenen ontstaan.

Symptomen: Algemene klachten en infectie van hersenen

De meeste infecties bij mensen verlopen asymptomatisch, maar soms treden wel klachten op. Een infectie door een alfavirus kent dan variabele symptomen, afhankelijk van het soort virus.

Hoofdpijn door een infectie met een Oud Wereld-alfavirus / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn door een infectie met een Oud Wereld-alfavirus / Bron: Geralt, Pixabay
Oude Wereld-alfavirus
Een Oude Wereld-alfavirus is vaak verantwoordelijk voor milde klachten zoals koorts, hoofdpijn, een huiduitslag die bestaat uit bultjes en vlekken (maculopapulaire uitslag), gewrichtspijn (artralgie), een ontsteking van meerdere gewrichten (polyartritis) en spierpijn (myalgie).

Nieuwe Wereld-alfavirus

Een Nieuwe Wereld-alfavirus heeft de neiging om de hersenen binnen te dringen, wat resulteert in encefalitis.

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van een alfavirusinfectie is gebaseerd op klinische monsters waaruit de arts het virus isoleert en identificeert.

Behandeling

Er zijn geen antivirale geneesmiddelen beschikbaar voor ziekten die veroorzaakt worden door alfavirussen. De arts past bijgevolg een symptomatische behandeling toe tijdens en na de acute ziektefase. De arts zet hiervoor niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's) en geneesmiddelen in om de symptomen van koorts en pijn te verlichten, zoals ibuprofen, naproxen, acetaminofen of paracetamol. Tot slot dient hij soms extra vloeistoffen via een ader (intraveneuze vochttoediening) toe om de klachten van de ziekte te verminderen.

Preventie

Anno juli 2017 zijn geen vaccins voorhanden voor het voorkomen van een infectie door het alfavirus. Het is bijgevolg belangrijk om muggenbeten te voorkomen met afweermiddelen, beschermende kleding, vernietiging van broedplaatsen en spuiten.

Prognose

Wanneer de hersenen niet zijn aangetast, herstelt de patiënt veelal. Wanneer encefalitis echter optreedt, is dit meestal fataal. Bij overlevenden ontstaan vaak permanente neurologische gevolgen.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Multiple sclerose: ziekteverloopWanneer iemand MS heeft, ontstaan er laesies (beschadigingen) in bepaalde delen van de hersenen en het ruggenmerg. Deze…
Hondsdolheid (ook wel: Rabiës of lyssa)Hondsdolheid ,Rabiës of Lyssa kan een dodelijke ziekte zijn als je niet snel genoeg reageert na een infectie. Hier infor…
Bacteriën en virussen, de verschillenBacteriën en virussen, de verschillenDe begrippen bacterie en virus kent iedereen. Maar wat zijn precies de verschillen tussen bacteriën en virussen? Hoe kan…
Vaccinatie tegen baarmoederhalskankerVaccinatie tegen baarmoederhalskankerIn Nederland worden meisjes vanaf twaalf jaar ingeënt tegen baarmoederhalskanker. De vaccinatie bestaat uit 3 prikken. N…
Indeling van virussenVirussen worden op basis van hun structuur en functie ingedeeld in groepen. In dit artikel worden de klassificatie en no…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 1 augustus 2017:
  • Arthropod Borne Diseases, Carlos Brisola Marcondes, uitgeverij: Springer; 1st ed. 2017 edition (November 11, 2016) - 645 pagina's, ISBN-13: 978-3319138831, ISBN-10: 3319138839, digitaal boek dus paginanummer onbekend
  • Arthropod Borne Diseases 1st ed. 2017 Edition, https://www.amazon.com/Arthropod-Diseases-Carlos-Brisola-Marcondes/dp/3319138839
  • Geraadpleegd op 28 juli 2017:
  • A structural and functional perspective of alphavirus replication and assembly, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2762864/
  • Alphavirus, https://en.wikipedia.org/wiki/Alphavirus
  • Alphaviruses, http://www.emedmd.com/content/alphaviruses
  • Alphaviruses, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21116793
  • Alphaviruses: Current Biology | Book, http://www.caister.com/alpha
  • Arbovirus (arthropod-borne) infection, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 114
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Improved detection of genus-specific Alphavirus using a generic TaqMan® assay., https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28738838
  • Oude Wereld, https://nl.wikipedia.org/wiki/Oude_Wereld
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Alfavirussen: Infectie door alfavirus met diverse symptomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 16-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!