InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Waterintoxicatie (watervergiftiging): Overmatige waterinname

Waterintoxicatie (watervergiftiging): Overmatige waterinname

Waterintoxicatie (watervergiftiging): Overmatige waterinname Water is de bron van leven voor alle cellen en organen in het lichaam. Vrouwen hebben gemiddeld 2,7 liter per dag nodig, bij mannen bedraagt dit 3,7 liter. Dit is wel variabel en afhankelijk van het lichaamsgewicht, de lichaamsbeweging en het klimaat. Bij tekenen van dorst is het belangrijk om te drinken. Atleten, ouderen en zwangere vrouwen drinken dagelijks het best extra veel water. In een aantal omstandigheden drinken mensen overmatig veel water waardoor de nieren dit niet meer kunnen uitscheiden via de urine. Hierdoor ontstaat watervergiftiging, ook gekend als ‘waterintoxicatie’. Het natriumgehalte in het bloed daalt en daarvoor is kans dat de druk in de hersenen vergroot, met diverse potentieel ernstige klachten als gevolg. De eventuele behandeling van waterintoxicatie gebeurt door een toediening van natrium. Luisteren naar het lichaam is tot slot het beste advies ter preventie van waterintoxicatie.

Overmatige waterinname leidt tot verlaagd natriumgehalte in bloed

Wanneer mensen te veel water drinken, komt te veel water in het bloed terecht. Door de verhoogde hoeveelheden water in het bloed, verdunt het natrium (zoutgehalte) in het bloed, waardoor een elektrolytenstoornis ontstaat. De natriumwaarden in het bloed dalen hierbij onder de 135 mmol/L, waardoor sprake is van hyponatriëmie (verlaagd natriumgehalte in het bloed). Natrium is nodig voor het evenwicht van vloeistoffen tussen de binnen- en buitenkant van cellen. De dalende natriumwaarden hebben als gevolg dat vloeistoffen zich verplaatsen van de buitenkant naar de binnenkant van de cellen, waardoor de cellen gaan opzwellen. Dit resulteert in levensbedreigende complicaties wanneer dit optreedt in de hersencellen.

Hoofdpijn is één van de symptomen van een overmatige waterinname / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn is één van de symptomen van een overmatige waterinname / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen: Verhoogde druk in hersenen

De druk in de hersenen stijgt hierbij namelijk. De overtollige vloeistofopbouw is gekend als ‘cerebraal oedeem’ (zwelling van de hersenen). Hierdoor ontstaat schade aan het centrale zenuwstelsel. Symptomen die gepaard gaan met een verhoogde druk in de schedel omvatten:

Risicofactoren waterintoxicatie

Jonge, gezonde mensen krijgen normaal gesproken geen hyponatriëmie door waterintoxicatie, tenzij ze op een zeer snelle tijd vele liters water drinken. Bij enkele aandoeningen en omgevingsfactoren komt waterintoxicatie sneller tot uiting.

Aandoeningen

Waterintoxicatie komt vaker voor bij patiënten met psychiatrische stoornissen, zoals bij mensen met schizofrenie (aandoening met o.a. waanideeën en hallucinaties) of psychogene polydipsie (dwangmatig water drinken). Ook bij volgende ziekten ontstaat verder sneller watervergiftiging:

Medicatie

Het gebruik van bepaalde medicijnen leidt soms tot een overmatig veel water in het lichaam. Dit geldt voor volgende geneesmiddelen:

Bij duursporten zoals het lopen van een marathon verschijnt sneller waterintoxicatie / Bron: Skeeze, PixabayBij duursporten zoals het lopen van een marathon verschijnt sneller waterintoxicatie / Bron: Skeeze, Pixabay
Omgevingsfactoren
In de medische literatuur zijn vooral soldaten getroffen door waterintoxicatie. Watervergiftiging komt ook voor tijdens (duur)sporten en sportevenementen. Een overmatige vochtinname is gebruikelijk bij deze activiteiten om uitdroging te voorkomen. Gedwongen waterinname is voorts een erkende vorm van kindermishandeling. MDMA (algemeen bekend als ecstasy) is een type drugs waarbij waterintoxicatie vaker eveneens verschijnt.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch criterium

Een overmatige waterinname treedt op wanneer de patiënt meer water drinkt dan de nieren via de urine kunnen uitscheiden. Bovendien telt de snelheid van het drinken ook mee voor het opstellen van een diagnostisch criterium. De kans op watervergiftiging stijgt wanneer de patiënt in een korte tijdsspanne veel water drinkt. Het risico op waterintoxicatie vermindert wanneer de patiënt dezelfde hoeveelheid water in een lange tijdsspanne drinkt. Wanneer mensen snel drie tot vier liter water drinken, ontstaan reeds klachten van hyponatriëmie. De maximale hoeveelheid water die nieren per uur kunnen verwerken, bedraagt 0,8 tot 1,0 liter. Het is dan ook belangrijk om niet meer dan één liter water per uur te drinken. De klachten van een te grote waterinname treden bijvoorbeeld ook op op een langere tijdsspanne. Het drinken van zes liter water op drie uur tijd resulteert in tekenen van een verlaagd natriumgehalte in het bloed.

Differentiële diagnose

De symptomen van hyponatriëmie schrijft de arts mogelijk verkeerdelijk toe aan dehydratie (uitdroging), warmte-uitputting (zonnesteek: oververhitting van het lichaam door een defect in het koelsysteem)) of een hitteberoerte. De patiënt zou hierdoor nog meer water toegediend krijgen hetgeen leidt tot levensbedreigende problemen en de dood.

Behandeling

Het is voor mensen niet altijd eenvoudig om het verschil te kennen tussen warmtevergiftiging en uitdroging, tenzij de helper bij de aanwezige klachten van de patiënt weet dat de patiënt een grote hoeveelheid water gedronken heeft op korte tijd. Het is echter belangrijk om onmiddellijk medische hulp in te schakelen omdat een hersenzwelling mogelijk leidt tot epileptische aanvallen en een coma. De arts injecteert bij de patiënt geconcentreerd zout water (om de zwelling te verminderen en de symptomen om te keren).

Preventie van overmatige inname van water

Het is belangrijk om niet te veel te drinken, maar het is moeilijk om een exact getal hierop te kleven. De persoon drinkt dan het best totdat het dorstgevoel weg is. Donkergele urine is normaal, maar wanneer de persoon erg veel urineert en heldere urine plast, is wellicht sprake van waterintoxicatie. Verder is het nuttig om sportdranken in plaats van water te drinken bij een zware lichamelijke inspanning. Deze dranken bevatten natrium en andere elektrolyten. Het is echter essentieel om ook niet te overdrijven met dit soort dranken.

Complicaties watervergiftiging

Onbehandeld leidt een overmatige inname van water tot epileptische aanvallen, een coma en de dood. Een vroege detectie is bijzonder belangrijk in het voorkomen van deze ernstige complicaties.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Water: is teveel water drinken ongezond en gevaarlijk?Water: is teveel water drinken ongezond en gevaarlijk?Dat water drinken goed is voor de gezondheid, daar lijkt iedereen het al langer dan vandaag mee eens. Water drinken is g…
Inspanningsfysiologie; water, bewegen en sportWater is een onmisbaar bestanddeel van het menselijk lichaam. De gezonde mens kan ruim twee maanden zonder voedsel, maar…
Te veel water drinken: watervergiftigingVoldoende water drinken is een vereiste om goed te kunnen functioneren. Teveel water drinken is echter ongezond. Men loo…
Het water in ons lichaamOns lichaam bevat zeer veel vocht. Als we veel vocht verliezen, verliezen we ook gewicht. Maar je mag vochtafdrijving ni…
Kun je ook te veel water drinken?Kun je ook te veel water drinken?Iedere dag veel water drinken is ontzettend goed voor je. Je huid, je haar, je lichamelijke conditie en je organen kunne…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Tookapic, Pexels
  • Geraadpleegd op 19 september 2017:
  • Can You Drink Too Much Water?, http://www.webmd.com/fitness-exercise/features/water-intoxication#1
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Could drinking too much water KILL you? Doctor explains life-risk warning, http://www.express.co.uk/life-style/life/744318/can-drinking-too-much-water-kill-you-water-intoxication-death-water
  • Dietary Reference Intakes: Water, Potassium, Sodium, Chloride, and Sulfate, http://www.nationalacademies.org/hmd/Reports/2004/Dietary-Reference-Intakes-Water-Potassium-Sodium-Chloride-and-Sulfate.aspx
  • Fatal water intoxication, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1770067/
  • Overhydration, http://www.healthline.com/health/overhydration#overview1
  • Strange but True: Drinking Too Much Water Can Kill, https://www.scientificamerican.com/article/strange-but-true-drinking-too-much-water-can-kill/
  • Water intoxication - when you drink too much water, https://www.medicalnewstoday.com/articles/318619.php
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Skeeze, Pixabay

Reageer op het artikel "Waterintoxicatie (watervergiftiging): Overmatige waterinname"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 09-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!