Pityriasis lichenoides: Huiduitslag met bultjes of vlekjes

Pityriasis lichenoides: Huiduitslag met bultjes of vlekjes Pityriasis lichenoides is een zeldzame huidaandoening met onbekende oorzaak waarbij kleine, verhoogde roze vlekjes op de huid ontstaan. De aandoening die acuut of chronisch van aard is, is meestal zelfbeperkt wat inhoudt dat de symptomen vanzelf verdwijnen na enkele maanden of jaren. Medicijnen en/of lichttherapie zijn bruikbaar voor de behandeling van de niet-besmettelijke huidaandoening. Op deze manier verdwijnen de klachten sneller. De vooruitzichten van patiënten met deze goedaardige bultjes en vlekjes op de huid zijn tot slot meestal goed. Af en toe ontaarden de huidletsels echter in kanker en daarom is een regelmatige controle door de arts noodzakelijk.

Epidemiologie

Pityriasis lichenoides treft meestal adolescenten en jongvolwassenen, meestal vóór de leeftijd van dertig jaar. Mannen zijn iets vaker dan vrouwen getroffen. Zelden lijden baby’s of ouderen aan de huiduitslag.

Typen

Er zijn twee hoofdtypes van pityriasis lichenoides.

Acute vorm

De acute vorm staat bekend als ‘pityriasis lichenoides et varioliformis acuta’ (PLEVA). Er is ook een zeldzame, ernstige variant van pityriasis lichenoides et varioliformis acuta, die bekend staat als ‘febriele ulceronecotische pityriasis lichenoides et varioliformis acuta’. Deze vorm is geassocieerd met hoge koorts en complicaties waarbij andere lichaamssystemen zijn aangetast.

Chronische vorm

Daarnaast is ook een mildere, chronische (langer durende) vorm bekend met name ‘pityriasis lichenoides chronica’ (PLC).

Oorzaken van huidaandoening

De precieze oorzaak van pityriasis lichenoides blijft onbekend anno oktober 2020. Meerdere theorieën zijn bekend. Mogelijk is sprake van een laaggradige of zelfbeperkte lymfoproliferatieve stoornis. Andere wetenschappers melden dat sprake is van een overgevoeligheidsreactie op een infectie. De ziekte komt volgens andere wetenschappers tot uiting als een inflammatoire immuunrespons tegen een onbekende vreemde indringer.

Risicofactoren van pityriasis lichenoides

Bepaalde medicijnen leiden mogelijk tot de huiduitslag / Bron: Stevepb, PixabayBepaalde medicijnen leiden mogelijk tot de huiduitslag / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen en vaccins

Verschillende therapieën en medicijnen, zoals chemotherapeutische middelen, oestrogeen-progesterontherapie, het antihistamine astemizol, bepaalde kruiden (bijvoorbeeld kampo) en het vaccin tegen mazelen zijn in verband gebracht met het begin van pityriasis lichenoides. Er is echter anno oktober 2020 geen oorzaak-effectrelatie tussen pityriasis lichenoides en één van deze therapieën bewezen.

Virussen en bacteriën

Enkele virale en bacteriële infecties leiden mogelijk tot de uitbraak van de huiduitslag:

Symptomen

Bij beide soorten pityriasis lichenoides komen meestal vlekjes of bultjes voor op de romp, de billen, de armen en de benen. Af en toe zijn de handen, de voeten, het gezicht en de hoofdhuid getroffen. De vlekjes verschijnen in groepjes op de huid. Deze zijn klein, verhoogd en rood, roodbruin of roze van kleur.

Acute vorm

De acute vorm begint abrupt en veroorzaakt pijn, irritatie, jeuk of een brandend gevoel. De schilferige rode bultjes of vlekjes bevatten blaasjes, puskopjes en korstjes. Ze zijn enkele millimeters tot 1,5 centimeter breed. Koorts, een algemeen ziek gevoel, hoofdpijn en gewrichtsproblemen komen hierbij soms ook tot uiting, soms reeds voordat de huiduitslag verschijnt.

Chronische vorm

De chronische vorm ontwikkelt zich over meerdere dagen, is minder pijnlijk, jeukend, brandend of irriterend en duurt langer dan de acute vorm. De schilferige vlekjes geassocieerd met de chronische vorm zijn enkele millimeters tot centimeter breed. De huidletsels vervagen meestal binnen drie tot vier weken, maar er verschijnen dan nieuwe vlekjes. Andere symptomen komen normaal gezien niet tot stand bij patiënten met de chronische vorm.

Diagnose en onderzoeken

De klinische geschiedenis, het uiterlijk van de huiduitslag en een huidbiopsie bevestigen de diagnose van de huidaandoening.

Behandeling van huiduitslag

Soms verdwijnen de symptomen spontaan en dan is een behandeling van de huidaandoening niet nodig. Wel is een behandeling nuttig om de duur van de aandoening te verkorten, vooral als sprake is van een hinderlijke huiduitslag. De arts zet topische (op de huid toegepaste) of een orale (via de mond ingenomen) behandeling in met corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers) of antibiotica. Soms komen hierdoor echter bijwerkingen tot stand, en daarnaast werken deze behandelingen niet altijd voor iedereen goed of komen de symptomen terug nadat de patiënt de behandeling staakt. Natuurlijk zonlicht en/of fototherapie (behandeling via licht) zijn soms waardevol. Een combinatie van Psoralens-tabletten met UVA (PUVA-behandeling) is eveneens voor sommige patiënten aanbevolen, maar brengt een groter risico op bijwerkingen met zich mee. Ernstige vormen van de ziekte behandelt de arts met medicatie die het immuunsysteem onderdrukt (immunosuppressiva).

Prognose van vlekjes en bultjes op huid

Er is geen duidelijke consensus over hoe lang elke vorm van pityriasis lichenoides duurt, maar de meeste gevallen verdwijnen binnen één tot enkele dagen, weken of maanden vanzelf. De bultjes of vlekjes worden dan plat en verdwijnen uiteindelijk zonder littekens te veroorzaken. Patiënten met de chronische vorm ervaren mogelijk wel een terugkeer of opflakkering van de symptomen die soms maanden tot jaren aanhouden.

Complicaties van huidletsels

Zeer zelden transformeren de huidletsels zich tot een vorm van huidkanker. Daarom is een regelmatige controle van de huiduitslag aanbevolen. Verder gaat de acute vorm soms over in de chronische vorm. Ook kampen sommige patiënten toch met littekenvorming als de huidletsels verdwenen zijn.

Lees verder

© 2019 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pityriasis lichenoides: symptomen, oorzaken en behandelingPityriasis lichenoides: symptomen, oorzaken en behandelingPityriasis lichenoides is een zeldzame huidaandoening van onbekende oorzaak. De aandoening kan variëren van een relatief…
Pityriasis rosea: Moedervlek en vurige huiduitslag op rompPityriasis rosea: Moedervlek en vurige huiduitslag op rompPityriasis rosea is een veel voorkomende goedaardige huiduitslag van onbekende oorsprong die vooral adolescenten en jong…
Prurigo infantum: Jeukende bultjes door insectenbeetPrurigo infantum: Jeukende bultjes door insectenbeetPrurigo infantum is een huidaandoening waarbij een kind een erg jeukende uitslag ervaart waarbij hij constant moet krabb…
Pityriasis rosea: symptomen, oorzaak & behandeling huidgriepPityriasis rosea: symptomen, oorzaak & behandeling huidgriepPityriasis rosea symptomen bestaan uit rozerode schilferende plekjes, die licht kunnen jeuken. Deze plekjes zijn verspre…

Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezenPyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezenEen pyogeen granuloom is een goedaardige tumor die op de huid en slijmvliezen voorkomt. De overmatige weefselgroei komt…
Hoesten: oorzaken, symptomen en behandeling van hoestHoesten: oorzaken, symptomen en behandeling van hoestHoesten is een natuurlijke reflex waarmee de luchtwegen vrijgemaakt kunnen worden van slijm en irriterende stoffen zoals…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 4 juni 2019:
  • Clinical Presentation, https://emedicine.medscape.com/article/1099078-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Pityriasis lichenoides, https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10265/pityriasis-lichenoides
  • Pityriasis lichenoides, https://www.dermnetnz.org/topics/pityriasis-lichenoides/
  • Pityriasis lichenoides, https://www.huidhuis.nl/huidaandoening/pityriasis-lichenoides
  • Pityriasis lichenoides, https://www.huidinfo.nl/p/pityriasis-lichenoides/
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Pityriasis lichenoides: Huiduitslag met bultjes of vlekjes"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 10-10-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!