InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezen

Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezen

Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezen Een pyogeen granuloom is een goedaardige tumor die op de huid en slijmvliezen voorkomt. De overmatige weefselgroei komt sneller tot stand door onder andere een zwangerschap, medicatiegebruik en een trauma. Het gezwel komt meestal tot uiting op het tandvlees en de handen maar vele andere locaties zijn mogelijk getroffen. Pyogene granulomen kunnen snel gaan bloeden en dan leiden tot zweren. Diverse behandelingen zijn beschikbaar om een pyogeen granuloom te verwijderen. De prognose is bij het merendeel van de patiënten goed, al is een terugkeer van het gezwelletje niet uitgesloten. Pyogene granulomen werden tot slot voor het eerst beschreven in de medische literatuur 1897 door de twee Franse chirurgen Antonin Poncet en Dor. Zij gaven deze letsels de naam ‘botryomycosis hominis’.

Synoniemen voor pyogeen granuloom

Een pyogeen granuloom staat ook bekend als:
  • een lobulair capillair hemangioom
  • granuloma pyogenicum
  • granuloom telangiectaticum

Epidemiologie

Een pyogeen granuloom komt voor in alle leeftijdsgroepen. Vrouwen zijn net iets vaker dan mannen getroffen. Baby's en ouderen zijn het minst vaak aangetast. Informatie over de incidentie en prevalentie is niet gevonden in de geraadpleegde literatuur (juni 2019).

Oorzaken van tumor op huid en slijmvliezen

Pyogene granulomen zijn het gevolg van een groei van haarvaten (capillaire bloedvaten). Dit resulteert in een overmatige weefselgroei waardoor een tumor op de huid of slijmvliezen tot stand komt.

Risicofactoren van overmatige weefselgroei

Zwangere vrouwen lijden vaker aan een pyogeen granuloom / Bron: PublicDomainPictures, PixabayZwangere vrouwen lijden vaker aan een pyogeen granuloom / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Hormonen

Tijdens de zwangerschap ontstaan soms grote pyogene granulomen in de mond, waardoor ook. Hormonale factoren zijn bijgevolg gekoppeld aan het ontstaan van de tumoren. Bij zwangere vrouwen treden de letsels op in het eerste zwangerschapstrimester met een toenemende incidentie tot de zevende zwangerschapsmaand. Bij zwangere vrouwen zijn tumoren op het tandvlees het vaakst aanwezig.

Medicatie

Een pyogeen granuloom is geassocieerd met het gebruik van bepaalde geneesmiddelen zoals:
  • afatinib
  • cabecitabine
  • gefitinib
  • orale (via de mond ingenomen) anticonceptiva
  • retinoïden

Infecties

Virussen spelen ook een rol in de totstandkoming van de tumorgroei, zoals het alpha-herpes viridiae type 1, het dermatotroop parapoxvirus (Orf) en het humaan papillomavirus (meestal HPV type 2). Ook de bacterie Staphylococcus aureus is vaak aanwezig.

Trauma

Een klein trauma, zoals een speldenprik, veroorzaakt mogelijk eveneens een gezwelletje op de huid en slijmvliezen.

Wijnvlekken

De laserbehandeling van sommige wijnvlekken (roze of paarse verkleuring van huid) verhoogt eveneens het risico voor de ontwikkeling van een secundair pyogeen granuloom.

Symptomen

Locatie

Een pyogeen granuloom bevindt zich op de huid en slijmvliezen, maar af en toe is deze ook onderhuids (subcutaan) of in de bloedvaten (intravasculair) aanwezig. De handen, de onderlip, het neustussenschot en het tandvlees zijn het vaakst aangetast. Ook onder de nagels is soms een tumor aanwezig. Zeer sporadisch zijn de dij, de hoofdhuid, de vulva en de penis, de slokdarm, de darm en de luchtpijp of luchtpijpvertakkingen getroffen.

Uiterlijk

De meeste tumoren komen voor als solitaire letsels, maar er zijn in de medische literatuur meerdere gegroepeerde of verspreide tumoren beschreven. Verder zijn de tumoren enkele millimeters tot centimeters groot. Pyogene granulomen verschijnen als kleine of grote, gladde of gelobde knobbeltjes die snel kunnen groeien. Grotere letsels zijn gelobd en ontwikkelen zich soms tot paddestoelvormige, pezenachtige tumoren. De pijnloze huidletsels zijn paars of rood (jong letsel) of roze (ouder letsel) gekleurd. Pyogene granulomen gaan af en toe (overvloedig) bloeden waardoor ook zweren ontstaan. Ze kunnen bovendien een olieachtige substantie afscheiden, waardoor het oppervlak vochtig wordt. Dit geldt vooral voor een granuloom op de hoofdhuid.

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek
De arts diagnosticeert een pyogeen granuloom op basis van het uiterlijk en een biopsie (weefselmonster nemen). Een biopsie is eveneens nuttig om kanker uit te sluiten. Histopathologisch onderzoek onthult meerdere capillairen (haarvaten) (door de vasculaire aard van de tumor), neutrofielen (pyogeen) en necrotisch weefsel.

Differentiële diagnose
Een pyogeen granuloom bootst mogelijk andere vaattumoren na, zoals:

Bij patiënten met een zwak immuunsysteem moet de arts infecties van de diepe weke delen, zoals feohyfomycose of bartonellose uitsluiten.

Soms zet de arts medicatie in voor de behandeling van de overmatige weefselgroei / Bron: Stevepb, PixabaySoms zet de arts medicatie in voor de behandeling van de overmatige weefselgroei / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling

De pyogene granulomen zijn goedaardig maar bij (terugkerende) bloedingen, verzweringen of cosmetische problemen van een letsel is een behandeling aanbevolen. De gebruikelijke behandeling voor een pyogeen granuloom bestaat uit het chirurgisch wegsnijden van de tumor. Afhankelijk van het gebied, de grootte en de wensen van de patiënt, zijn nog alternatieve behandelingsopties beschikbaar zoals curettage (tumor afschrapen van de huid), elektrocauterisatie, radiochirurgie, cryochirurgie, sclerotherapie of een laserbehandeling. Bij kleine kinderen is een op de huid toegepaste of via de mond ingenomen behandeling met medicijnen effectief. Tussen en na de behandeling is een goede opvolging van de patiënt nodig. Bij zwangere vrouwen gebeurt niet altijd een behandeling omdat de weefselgroei spontaan kan genezen.

Prognose

De vooruitzichten zijn meestal goed, maar een herhaling van de tumor komt soms voor. Dit gebeurt vooral wanneer de arts een andere behandeling dan een chirurgische verwijdering heeft ingezet.

Complicaties van pyogene granulomen

Gastro-intestinale pyogene granulomen veroorzaken mogelijk ernstige bloedarmoede. Extreem zeldzaam zijn intravasculaire tumoren die het risico op een trombose verhogen. Soms raakt het gezwelletje geïnfecteerd waarvoor de arts dan een antibioticabehandeling moet voorschrijven.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandelingPyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandelingHet pyogeen granuloom is een courante goedaardige huidaandoening. Het pyogeen granuloom wordt gekenmerkt door de groei v…
Atypisch fibroxanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingAtypisch fibroxanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingAtypisch fibroxanthoom (AFX) is een in de regel goedaardige, snel groeiende huidtumor. Kenmerkend is dat de patiënt een…
Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandelingNagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandelingWat is een nagelriemontsteking of paronychia en wat kun je doen aan een nagelriemontsteking? Een ontsteking van de huidp…
Bultje op tandvlees: symptomen & oorzaken bult op tandvleesBultje op tandvlees: symptomen & oorzaken bult op tandvleesEen pijnlijk blaasje, hard knobbeltje of juist een zachte bult of bultje op het tandvlees kennen meerdere mogelijke oorz…
Plaveiselcelcarcinoom: symptomen, oorzaak en behandelingPlaveiselcelcarcinoom: symptomen, oorzaak en behandelingHet plaveiselcelcarcinoom (PCC) is een courante vorm van huidkanker. Onbehandelde plaveiselcelcarcinoom kan groter groei…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 4 juni 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Pyogenic Granuloma – A Common Benign Vascular Tumor with Variable Clinical Presentation: New Findings and Treatment Options, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5535648/
  • Pyogenic granuloma, https://emedicine.medscape.com/article/1084701-overview
  • Pyogenic granuloma, https://en.wikipedia.org/wiki/Pyogenic_granuloma
  • Pyogenic granuloma, https://www.dermnetnz.org/topics/pyogenic-granuloma/
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidtumoren
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!