InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Pyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandeling

Pyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandeling

Pyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandeling Het pyogeen granuloom is een courante goedaardige huidaandoening. Het pyogeen granuloom wordt gekenmerkt door de groei van een granuloom –meestal een klein rood, vochtafscheiding en bloedend bultje die lijkt op rauw gehakt of een framboos– en ontstaat door overmatige weefselgroei. Bij 5% van de zwangerschappen komt pyogeen granuloom voor. Voorkeurslocaties zijn hoofd, nek, romp en de bovenkant van handen en voeten. Een pyogeen granuloom kan zich ook in de mond voordoen. Een pyogeen granuloom verwijderen gebeurt vaak door deze weg te schrapen. Chirurgische excisie is ook mogelijk. Na chirurgische verwijdering, zal de plek gehecht worden.
Pyogeen granuloom / Bron: Kilbad, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Pyogeen granuloom / Bron: Kilbad, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Wat is pyogeen granuloom?

Het pyogeen granuloom is een relatief veelvoorkomende goedaardige huidaandoening, welke wordt gekenmerkt door de groei van een granuloom - meestal een klein rood, vochtafscheiding en bloedend bultje die lijkt op rauw gehakt of een framboos - en ontstaat door overmatige weefselgroei. Het lijkt vaak te ontstaan na een kleine verwonding, zoals een sneetje of speldenprik. In een paar weken groeit het uit tot een gemiddelde grootte van 6,5 mm. Voorkeurslocaties zijn hoofd, nek, romp en de bovenkant van handen en voeten.

Synoniemen

Synoniemen voor deze huidaandoening zijn granuloma teleangiectaticum, granuloma pyogenicum en lobulair capillair heamangioom.

Risicogroepen pyogeen granuloom

Een pyogeen granuloom komt relatief vaak voor. Bij 5% van de zwangerschappen komt pyogeen granuloom voor. Vrouwen worden daardoor al met al vaker getroffen door deze snel groeiende tumoren dan mannen. De huidaandoening komt zelden voor bij kinderen jonger dan 6 maanden. Vaak ontstaat het voor het 30e levensjaar.

Oorzaak pyogeen granuloom

Het precieze mechanisme voor de ontwikkeling van pyogeen granuloom is anno 2019 onbekend. Men vermoedt dat ze optreden als een reactie op een trauma of irritatie van de huid of het slijmvlies, wat kan resulteren in abnormale proliferatie of woekering van bloedvaten. Er is bij zeker ongeveer 30% van de gevallen sprake van een geschiedenis van trauma, bijvoorbeeld een wondjes door een speldenprik of een snee door een mesje.

Risicofactoren

Vaak volgt het op een kleine verwonding van de huid. Hormonale invloeden (de aandoening wordt vaker gezien bij zwangeren), virale oncogenen (tumorverwekkende capaciteit van bepaalde virussen), onderliggende microscopische arterioveneuze malformaties (een aangeboren afwijking van de bloedvaten), de productie van angiogene groeifactoren (de vorming van nieuwe bloedvaten vanuit bestaande bloedvaten) en cytogenetische afwijkingen (bepaalde afwijkingen op celniveau) worden verondersteld een rol te spelen.¹ Daarnaast wordt het pyogeen granuloom in verband gebracht met bepaalde medicijnen zoals orale anticonceptiva, retinoïden, gefitinib, cabecitabine en afatinib. Een slechte mondhygiëne wordt in verband gebracht met pyogene granulomen in de mond.

Een wat groter pyogeen granuloom / Bron: Makotosan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een wat groter pyogeen granuloom / Bron: Makotosan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen pyogeen granuloom

Verschijnselen

Symptomen van een pyogeen granuloom zijn:
  • goed gedefinieerde, verhoogde tumor
  • één of meerdere knobbeltjes
  • sommige kunnen asymptomatisch zijn
  • sommige tumoren kunnen snel groeien en dan stabiliseren in grootte
  • ze kunnen kleiner worden en volledig verdwijnen
  • pyogene granulomen kunnen variëren in grootte van 0,5-2,5 cm
  • grote tumoren kunnen pijnlijk zijn
  • meest voorkomende locaties van de tumoren zijn de huid en mond (mondslijmvlies)
  • de tumoren kunnen ulcereren en bloeden
  • krabben kan het bloeden verergeren
  • moeilijkheden met kauwen of slikken als de zweer in de mond aanwezig is (tandvlees of wang)

Omschrijving

De typische solitaire huidverdikking ziet eruit als een helderrode, niet-pijnlijke knobbel, variërend van enkele millimeters tot enkele centimeters groot; de gemiddelde grootte is 6,5 mm. Het pyogeen granuloom wordt rijk van bloed voorzien en als gevolg daarvan kan het veel overlast geven; bij een lichte aanraking of beschadiging kan het reeds spontaan gaan bloeden. In sommige gevallen kan het oppervlak beschadigd raken, waardoor zweren ontstaan met een korstje erop. Het is vaak gelokaliseerd in het gezicht, op de hoofdhuid, in de hals of op de borst, rug, handen en voeten. Het kan naast op de huid ook op de slijmvliezen voorkomen, bijvoorbeeld in de mondholte.

Locatie

Een pyogeen granuloom bevindt zich veelal op de huid en slijmvliezen, doch is sporadisch onderhuids (subcutaan) of in de bloedvaten (intravasculair) aanwezig. Voorkeursplekken zijn de handen, de onderlip, het neustussenschot en het tandvlees. Soms is de afwijking onder de nagels aanwezig. Slechts zelden tref je ze aan op de dij, de hoofdhuid, de vulva en de penis, de slokdarm, de darm en de luchtpijp of luchtpijpvertakkingen.

Gelijkenis met bepaalde vormen van huidkanker

Bepaalde vormen van huidkanker kunnen uiterlijk soms sterk kunnen lijken op het pyogeen granuloom.

Onderzoek en diagnose

Lichamelijk onderzoek en biopsie

De diagnose kan gesteld worden op basis van de symptomen. Een biopsie kan de diagnose bevestigen. Een biopsie is het wegnemen van een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek.

Nodulair basaalcelcarcinoom: een glad, glazig knobbeltje met een parelmoerachtige glans, soms met bloedvaatjes / Bron: Klaus D, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)Nodulair basaalcelcarcinoom: een glad, glazig knobbeltje met een parelmoerachtige glans, soms met bloedvaatjes / Bron: Klaus D, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Differentiaaldiagnose

De volgende aandoeningen kunnen een soortgelijk beeld geven:

Behandeling pyogeen granuloom

Afwachtend beleid

Pyogene granulomen bij zwangere vrouwen kunnen na de bevalling spontaan verdwijnen. Bij zwangeren wordt daarom nogal eens een afwachtend beleid gevoerd, ook wel 'wait and see' beleid genoemd.

Verwijdering van het granuloom

De meeste pyogene granulomen worden verwijderd door ze van de huid te schrapen met een instrument die curette wordt genoemd. Een curette is een lepelvormig, scherp instrument. Dit gebeurt onder plaatselijke verdoving. Het bloedvat dat voedingsstoffen en zuurstof naar het granuloom voert, kan met behulp van elektrische stroom worden dichtgebrand. Ook kan de granuloom worden verwijderd door chirurgische excisie en daarna worden gesloten met hechtingen. Dit geeft de minste kans op een recidief en geeft esthetisch vaak het beste resultaat. Bij een geïnfecteerd granuloom kan een antibioticum worden voorgeschreven om de infectie te bestrijden.

Weefselonderzoek

Soms vindt na de behandeling weefselonderzoek plaats om bepaalde vormen van huidkanker uit te sluiten, indien de behandelend arts twijfelt aan de diagnose.

Prognose

De meeste pyogene granulomen kunnen goed worden verwijderd, soms met achterlating van een klein litteken dat na verloop van tijd vervaagt. Er is een grote kans dat het granuloom terugkomt wanneer deze niet geheel is verwijderd.

Mogelijke complicaties

Het granuloom kan flink gaan bloeden zodra je ergens tegenaan stoot. Na behandeling is een recidief niet uitgesloten; het granuloom kan soms terugkeren. Pyogene granulomen in het spijsverteringsstelsel kunnen (ernstige) bloedarmoede veroorzaken. Extreem zeldzaam zijn intravasculaire tumoren (dat zijn tumoren in de bloedvaten) die het risico op een trombose (bloedstolsel) verhogen. Soms raakt het gezwelletje geïnfecteerd waarvoor de (huis)arts dan een antibioticum moet voorschrijven.

Noot:
  1. Truss L, Dobin SM, Donner LR. Deletion (21)(q21.2q22.12) as a sole clonal cytogenetic abnormality in a lobular capillary hemangioma of the nasal cavity. Cancer Genet Cytogenet. Oct 1 2006;170(1):69-70.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezenPyogeen granuloom: Weefselgroei op huid of slijmvliezenEen pyogeen granuloom is een goedaardige tumor die op de huid en slijmvliezen voorkomt. De overmatige weefselgroei komt…
Atypisch fibroxanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingAtypisch fibroxanthoom: symptomen, oorzaak en behandelingAtypisch fibroxanthoom (AFX) is een in de regel goedaardige, snel groeiende huidtumor. Kenmerkend is dat de patiënt een…
Bultje op tandvlees: symptomen & oorzaken bult op tandvleesBultje op tandvlees: symptomen & oorzaken bult op tandvleesEen pijnlijk blaasje, hard knobbeltje of juist een zachte bult of bultje op het tandvlees kennen meerdere mogelijke oorz…
Nagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandelingNagelriemontsteking (paronychia): symptomen en behandelingWat is een nagelriemontsteking of paronychia en wat kun je doen aan een nagelriemontsteking? Een ontsteking van de huidp…
Venous lake op lip: rood-paarse, zwarte bloedblaar op lipVenous lake op lip: rood-paarse, zwarte bloedblaar op lipEen venous lake ziet eruit als een rood-paars tot zwart bultje, die wordt veroorzaakt door een verwijd bloedvaatje. Een…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Makotosan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • DermNet NZ. Pyogenic granuloma. https://www.dermnetnz.org/topics/pyogenic-granuloma/ (ingezien op 5-6-2019)
  • DoveMed. Pyogenic Granuloma. https://www.dovemed.com/diseases-conditions/pyogenic-granuloma/ (ingezien op 5-6-2019)
  • http://www.huidinfo.nl
  • Uwe Wollina, Dana Langner, Katlein França, Serena Gianfaldoni, Torello Lotti, and Georgi Tchernev. Pyogenic Granuloma – A Common Benign Vascular Tumor with Variable Clinical Presentation: New Findings and Treatment Options. Open Access Maced J Med Sci. 2017 Jul 25; 5(4): 423–426.
  • Truss L, Dobin SM, Donner LR. Deletion (21)(q21.2q22.12) as a sole clonal cytogenetic abnormality in a lobular capillary hemangioma of the nasal cavity. Cancer Genet Cytogenet. Oct 1 2006;170(1):69-70.
  • MedlinePlus. Pyogenic granuloma. https://medlineplus.gov/ency/article/001464.htm (ingezien op 13-3-2017)
  • Medscape. Dermatologic Manifestations of Pyogenic Granuloma (Lobular Capillary Hemangioma). http://emedicine.medscape.com/article/1084701-overview#showall (ingezien op 13-3-2017)
  • Wikipedia. Pyogenic granuloma. https://en.wikipedia.org/wiki/Pyogenic_granuloma (ingezien op 5-6-2019)
  • Afbeelding bron 1: Kilbad, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Makotosan, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Klaus D, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)

Reageer op het artikel "Pyogeen granuloom: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 12-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vlekken in gezicht
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!