Donkere vingerknokkels: Oorzaken van hyperpigmentatie

Donkere vingerknokkels: Oorzaken van hyperpigmentatie Personen met een donkere huidskleur hebben vaker donkere huidvlekken op de knokkels, al krijgt iedereen mogelijk te maken met donkergekleurde knokkels. Dit is vaak te wijten aan hyperpigmentatie (verdonkering van huidskleur), wat optreedt wanneer de melanineproductie door de huid hoger is dan normaal. Meestal zijn donkere knokkels onschadelijk, al wijst dit soms op een onderliggende aandoening of een bijwerking van medicatie. Door het behandelen van de oorzaak van de donkere huidskleur (hyperpigmentatie), verdwijnt vaak de donkere kleur op de knokkels.

Acanthosis nigricans (verdikte en verharde huid)

Acanthosis nigricans is een onschadelijke en niet-besmettelijke huidaandoening waarbij een patiënt een donkerdere huidskleur heeft op kleine huidgebieden, zoals de (omgeving van de) knokkels. Ook krijgt de patiënt daar een dikkere en fluweelzachte huid. De huidziekte houdt maanden tot jaren aan en veroorzaakt eveneens een stinkende geur of een jeukende huid. Buiten de vingerknokkels zijn mogelijk ook andere gebieden aangetast zoals:
  • de ellebogen
  • de knieën
  • de navel
  • de nek
  • de oksels
  • de vrouwelijke geslachtsorganen
  • het gezicht
  • het liesgebied
  • onder de borsten

De ziekte duidt mogelijk ook op een onderliggend probleem zoals kanker of een hormonale onbalans door het polycysteus ovarium syndroom.

Sommige medicijnen veroorzaken mogelijk donkere huidsgebieden aan de vingerknokkels / Bron: Stevepb, PixabaySommige medicijnen veroorzaken mogelijk donkere huidsgebieden aan de vingerknokkels / Bron: Stevepb, Pixabay

Bijwerkingen van medicijnen en donkere knokkels

Enkele medicijnen veroorzaken soms bijwerkingen aan de huid, waardoor donkere huidgebieden tot stand komen (zoals aan de knokkels). Dit gebeurt sneller bij volgende geneesmiddelen:
  • antibiotica, zoals tetracyclines
  • anticoagulantia (antistollingsimiddelen)
  • antiretrovirale middelen
  • geïnjecteerde insuline
  • glucocorticoïden
  • groeihormoontherapie
  • niacine en nicotinezuur
  • niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen (NSAID's)
  • oestrogeentherapie
  • orale (via de mond ingenomen) anticonceptiepillen
  • proteaseremmers

Medicatie veroorzaakt vaker hyperpigmentatie als een patiënt meer dan één type medicijn gebruikt. Als een medicijn de donkere vingerknokkels veroorzaakt, schrijft de arts een ander medicijn of een andere dosering voor.

Dermatomyositis (aandoening met huiduitslag en spierproblemen)

Dermatomyositis is een zeldzame ziekte die leidt tot spierzwakte en een chronische spierontsteking. In het beginstadium van de ziekte bemerkt de patiënt een vlekkerige blauwpaarse of rode huiduitslag in huidgebieden die de spieren bij de gewrichten bedekken, zoals de knokkels, de ellebogen, de hielen en de tenen.

Andere symptomen zijn onder meer:

Door een vroege opsporing is het mogelijk om de klachten van deze ongeneeslijke aandoening te verlichten en de progressie te remmen.

Prediabetes of diabetes mellitus (suikerziekte)

Soms duiden donkere vingerknobbeltjes op de aanwezigheid van diabetes mellitus (suikerziekte). Prediabetes betekent dat de bloedsuikerspiegel hoger is dan normaal (hyperglykemie). Een vroegtijdige detectie en behandeling van prediabetes, voorkomt de volledige ontwikkeling van suikerziekte. De patiënt moet hiervoor veranderingen in de levensstijl doorvoeren.

Vitamine B12-tekort

Een donkere pigmentatie op de knokkels is mogelijk een teken van een vitamine B12-tekort. Andere symptomen van een vitamine B12-tekort zijn:

Een andere voedingsstijl is nodig, waarbij de patiënt meer voedingsmiddelen met vitamine B12 moet consumeren om het tekort weg te werken. Vitamine B12 bevindt zich vooral in eieren, gevogelte, melk, vis en vlees. Vegetariërs en veganisten nemen best vitamine B12-supplementen of verrijkte voedingsmiddelen zodat ze geen tekorten oplopen.

Ziekte van Addison (onvoldoende productie van cortisol en aldosteron)

Bij de ziekte van Addison ontstaan lage cortisol- en aldosteronspiegels. Bij deze auto-immuunziekte valt het lichaam namelijk per ongeluk de bijnieren aan. Één van de eerste tekenen zijn gebieden met een donkere huidskleur bij littekens en huidplooien, zoals de knokkels. Vaak ontstaan maanden of jaren later pas andere symptomen.

Andere symptomen van de ziekte van Addison zijn onder meer:

De behandeling bestaat uit hormoonvervangende therapie om cortisol en aldosteron in het lichaam aan te vullen.

Ziekte van Raynaud (donkere huidskleur aan knokkels van vingers of tenen)

Bij de ziekte van Raynaud vernauwen de bloedvaten (vasoconstrictie) in de vingers of tenen als reactie op stress of koude. Hierdoor wordt bloed in de vingers of tenen vastgehouden en ontstaat een blauwe verkleuring. Soms is de ziekte van Raynaud te wijten aan een andere aandoening, zoals sclerodermie (opbouw van littekenweefsel in huid en organen) of artritis (gewrichtsontsteking met gewrichtspijn, gezwollen gewrichten en gewrichtsstijfheid).

Het aanbrengen van een zonnebrandmiddel is belangrijk om hyperpigmentatie zo veel mogelijk te voorkomen / Bron: Dimitrisvetsikas1969, PixabayHet aanbrengen van een zonnebrandmiddel is belangrijk om hyperpigmentatie zo veel mogelijk te voorkomen / Bron: Dimitrisvetsikas1969, Pixabay

Zelfzorgmaatregelen bij vingerknokkels met hyperpigmentatie

Vaker de handen wassen of bleekproducten gebruiken zijn geen goede adviezen voor het verkrijgen van een normale huidskleur wanneer de vingerknokkels donker gekleurd zijn. Deze middelen zorgen namelijk voor huidirritatie en verergeren het probleem. Om donkere knokkels op natuurlijke wijze te verwijderen, is het belangrijk om ze te scrubben, bevochtigen en beschermen tegen de zon met een goed zonnebrandmiddel. Het toepassen van crèmes of zalven met vitamine C, kojiczuur, niacinamide of ellaginezuur zijn eveneens nuttig. Als geen van deze oplossingen na een paar weken werkt, is het verstandig om een arts te bezoeken. Het bezoek van een arts is eveneens nodig wanneer hyperpigmentatie optreedt in combinatie met andere symptomen of wanneer de donkerverkleuring plots optreedt of verergert.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pijn in vingerkootjes of knokkels; oorzaak en behandelingPijn in vingerkootjes of knokkels; oorzaak en behandelingPijnlijke vingerkoortjes of pijn in de vinger gewrichten/knokkels komt veel voor. Pijnlijke knokkels of vingerkootjes ku…
Sieraden: Aparte ringen trendsEen cocktailring is al jaren een statement sieraad, maar we zien steeds meer andere soorten ringen voorbijkomen. Zoals d…
Ken de verschillende huidtypesHuidtypes worden ingedeeld volgens de kleurgradatie (bleek - donker) en volgens het vetgehalte (van droog tot vet). Om j…
Gezwollen knokkel: oorzaken van zwelling van de knokkelsGezwollen knokkel: oorzaken van zwelling van de knokkelsEen gezwollen knokkel, gezwollen knokkels of een verdikking van één of meerdere knokkels is een vervelende klacht die ge…

Retrocalcaneale bursitis: Slijmbeursontsteking van de hielRetrocalcaneale bursitis: Slijmbeursontsteking van de hielRetrocalcaneale bursitis (slijmbeursontsteking van de hiel) is een aandoening waarbij een zwelling en ontsteking ontstaa…
Lactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloedLactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloedLactaatacidose is een aandoening waarbij zich lactaat (zuurrest van melkzuur) in het lichaam opbouwt en het niet snel ge…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: TAMHSCPhotos, Pixabay
  • Geraadpleegd op 20 mei 2020:
  • Causes and treatment of dark knuckles, https://www.medicalnewstoday.com/articles/dark-knuckles#treatment
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Dark Knuckles: Causes and Fixes!, https://www.futurederm.com/dark-knuckles-causes-and-fixes/
  • How to Clear Dark Knuckles, https://www.wikihow.com/Clear-Dark-Knuckles
  • Top 7 Home Remedies for Dark Knuckles You Should Try to Get Beautiful Hands, https://www.beautyglimpse.com/easy-remedies-lighten-dark-knuckles-home/
  • What Causes Dark Knuckles and How Can You Treat Them?, https://www.healthline.com/health/symptom/what-causes-dark-knuckles-and-how-can-you-treat-them
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Dimitrisvetsikas1969, Pixabay

Reageer op het artikel "Donkere vingerknokkels: Oorzaken van hyperpigmentatie"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 22-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vinger- en teenafwijkingen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!