Lactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloed

Lactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloed Lactaatacidose is een aandoening waarbij zich lactaat (zuurrest van melkzuur) in het lichaam opbouwt en het niet snel genoeg kan verbranden. Medicijnen, een (genetische) ziekte en overmatig sporten veroorzaken meestal deze aandoening. Braken, spierzwakte en een langzame en diepe ademhaling zijn kenmerkend voor lactaatacidose. De behandeling bestaat mogelijk uit een tijdelijke bloedzuivering, medicatie of een specifieke voeding. De prognose van lactaatacidose hangt grotendeels af van de onderliggende oorzaak en de snelheid van het opstarten van de behandeling; in sommige situaties is het risico op overlijden vergroot.

Oorzaken van ophoping van lactaat in bloed

Lactaatacidose is een vorm van metabole acidose, waarbij overmatig zuur zich ophoopt als gevolg van een probleem met het oxidatieve metabolisme van het lichaam. De lever en soms ook de nieren hebben het bij lactaatacidose lastig om overtollig zuur uit het lichaam te verwijderen. Het melkzuur hoopt zich sneller op dan dat het lichaam dit kan verwijderen. Dit zorgt voor een stijging van de zuurgraad in lichaamsvloeistoffen (zoals bloed). Door een ophoping van zuur ontstaat een onbalans in de pH-waarde van het lichaam, die normaal gesproken altijd een beetje meer alkalisch is dan zuur.

Zowel genetische aandoeningen, medicijnen als andere oorzaken zijn bekend voor lactaatacidose.

Genetische aandoeningen

Volgende genetische aandoeningen gaan gepaard met lactaatacidose:
  • biotinidase-deficiëntie, multiple carboxylase-deficiëntie of niet-genetische deficiëntie van biotine
  • diabetes mellitus (suikerziekte) en doofheid
  • fructose 1,6-bisfosfatase-deficiëntie
  • glucose-6-fosfatasedeficiëntie
  • het GRACILE-syndroom (dodelijke aandoening met groeiachterstand)
  • het Leigh-syndroom (neurologische aandoening)
  • mitochondriale encefalomyopathie, lactaatacidose en beroerte-achtige episodes
  • pyruvaat-carboxylase-deficiëntie
  • pyruvaatdehydrogenasedeficiëntie

Chronisch alcoholisme veroorzaakt mogelijk een ophoping van melkzuur in het bloed / Bron: Jarmoluk, PixabayChronisch alcoholisme veroorzaakt mogelijk een ophoping van melkzuur in het bloed / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Andere aandoeningen

Ook enkele andere ziekten leiden mogelijk tot lactaatacidose

De opbouw van lactaat in het lichaam resulteert mogelijk uit medicatiegebruik / Bron: Stevepb, PixabayDe opbouw van lactaat in het lichaam resulteert mogelijk uit medicatiegebruik / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Lactaatacidose resulteert mogelijk ook uit medicatiegebruik zoals:
  • 5-fluorouracil
  • Abacavir/dolutegravir/lamivudine
  • Acetaminophen
  • Alcoholen en glycolen (ethanol, ethyleenglycol, methanol, propyleenglycol)
  • Antiretrovirale nucleoside-analogen (zidovudine, didanosine, lamivudine)
  • Bèta-adrenerge middelen (epinefrine, ritodrine, terbutaline)
  • Biguanides (fenformine, metformine)
  • Cocaïne
  • Cyanogene verbindingen (cyanide, nitroprusside, amygdaline)
  • Diethyl ether
  • Emtricitabine/tenofovir
  • Epinefrine
  • Fialuridine
  • Halothane
  • HIV-behandelingen
  • IJzer
  • Isoniazid
  • Kaliumcyanide (cyanidevergiftiging)
  • Linezolid
  • Metformine (zelden)
  • Nucleoside reverse-transcriptaseremmers
  • Paracetamol/paracetamolvergiftiging
  • Propofol
  • Propyleenglycol (D-lactaatacidose)
  • Salicylaten
  • Strychnine
  • Suikers en suikeralcoholen (fructose, sorbitol en xylitol)
  • Sulfasalazine
  • Valproïnezuur

Overmatig sporten leidt mogelijk tot lactaatacidose / Bron: Skeeze, PixabayOvermatig sporten leidt mogelijk tot lactaatacidose / Bron: Skeeze, Pixabay

Overmatig sporten

Overmatig sporten veroorzaakt ook bij gezonde mensen mogelijk lactaatacidose. Bij het sporten, gebruikt het lichaam zuurstof om glucose af te breken voor het verkrijgen van energie. Tijdens het intensief sporten is er mogelijk niet genoeg zuurstof beschikbaar om het proces te voltooien, dus maakt het lichaam lactaat aan. Het lichaam kan dit lactaat omzetten in energie zonder zuurstof te gebruiken. Maar dit lactaat bouwt zich sneller op in de bloedbaan dan dat een persoon dit kan verbranden. Deze symptomen van deze tijdelijke toestand resulteert uit het feit dat het lichaam meer zuurstof nodig heeft om de hoeveelheid lactaat in het bloed bij te kunnen houden.

Symptomen

De symptomen zijn vaak toe te schrijven aan de onderliggende oorzaken. Acidose treedt soms snel op (binnen enkele minuten tot uren) of is progressief (gedurende een periode van meerdere dagen).

Andere mogelijke tekenen omvatten:

Diagnose en onderzoeken

De diagnose van lactaatacidose gebeurt via een biochemische analyse van het bloed (vaak aanvankelijk op arteriële bloedgasmonsters). Meestal is hiervoor een nuchter bloedonderzoek vereist. Het lactaatgehalte in het bloed is verhoogd. Wanneer een arteriële bloedgasttest de ziekte bevestigt, bestelt de arts eveneens onderzoeken om de onderliggende oorzaak op te sporen. Dit is belangrijk voor de behandeling van lactaatacidose.

Behandeling van opbouw van melkzuur in bloed

De arts behandelt de onderliggende oorzaak van lactaatacidose. Het melkzuurgehalte verlagen is mogelijk door zuurstof naar de weefsels te verhogen en intraveneuze (via een ader) vloeistoffen toe te dienen. Een patiënt die overmatig sport, moet voldoende uitrusten en ook genoeg vocht (zoals elektrolytvervangende sportdranken) innemen. Voorts moet een patiënt het alcoholgebruik beperken en zo nodig een medisch programma volgen om te ontwennen aan het alcoholmisbruik. In sommige situaties is hemofiltratie (bloedzuivering door lactaat uit lichaam te verwijderen) of dialyse tijdelijk vereist, al is dit vaak moeilijk. Bij zeldzame chronische vormen van lactaatacidose veroorzaakt door mitochondriale aandoeningen, zet de arts een specifiek dieet (ketogeen dieet) of dichlooracetaat in. Tot slot is in sommige gevallen vitaminesuppletie nodig.

Prognose

De prognose van lactaatacidose is veelal afhankelijk van de oorzaak en ernst. Milde en voorbijgaande lactaatverhogingen hebben leiden meestal niet tot de dood terwijl aanhoudende en ernstige lactaatverhogingen geassocieerd zijn met een hoge mortaliteit.
Serumlactaatniveaus van meer dan 2,5 mmol / L zijn in verband gebracht met een toename van het sterftecijfer. Een snelle behandeling verhoogt de kans op een volledig herstel.

Complicaties van lactaatacidose

Nierfalen, hartfalen, een onregelmatig hartritme, bewusteloosheid, een coma en de dood zijn belangrijke complicaties van lactaatacidose.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Verzuring van spierenVerzuring van spierenVerzuring van spieren ontstaat voornamelijk bij sport maar kan ook ontstaan door een stofwisselingsziekte. In de meeste…
Pearson-syndroom: Symptomen aan alvleesklier en bloedPearson-syndroom: Symptomen aan alvleesklier en bloedHet Pearson-syndroom is een uiterst zeldzame ziekte waarbij een probleem aanwezig is met de mitochondriën (energieproduc…
De optimale hartslag bij trainingDe optimale hartslag bij trainingWat uw optimale hartslag bij training is, hangt af van de belastingsintensiteit, van fysieke en psychische factoren, inv…
MELAS: een erfelijke aandoeningMELAS: een erfelijke aandoeningMELAS is een zeldzame aandoening waarbij organen in het lichaam moeilijkheden hebben met functioneren omwille van een en…

Donkere vingerknokkels: Oorzaken van hyperpigmentatieDonkere vingerknokkels: Oorzaken van hyperpigmentatiePersonen met een donkere huidskleur hebben vaker donkere huidvlekken op de knokkels, al krijgt iedereen mogelijk te make…
Hyperplasie: Overmatige groei van weefsel of orgaanHyperplasie: Overmatige groei van weefsel of orgaanHyperplasie (hypergenese) duidt op een toename van het aantal cellen waardoor een overmatige groei ontstaat in een weefs…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 19 mei 2020:
  • Clinical presentation, https://emedicine.medscape.com/article/167027-clinical
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • INTRODUCTION AND DEFINITION, https://www.uptodate.com/contents/causes-of-lactic-acidosis
  • Lactaat, https://nl.wikipedia.org/wiki/Lactaat
  • Lactic Acidosis and Exercise: What You Need to Know, https://www.webmd.com/fitness-exercise/guide/exercise-and-lactic-acidosis#1
  • Lactic Acidosis, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470202/
  • Lactic Acidosis: What You Need to Know, https://www.healthline.com/health/lactic-acidosis
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/167027-overview#showall
  • What to know about lactic acidosis, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320863
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Skeeze, Pixabay

Reageer op het artikel "Lactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloed"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-07-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Bloedaandoeningen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!