InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > EHBO bij verstikking (belemmering van luchtwegen)

EHBO bij verstikking (belemmering van luchtwegen)

EHBO bij verstikking (belemmering van luchtwegen) Verstikkingsgevaar verschuilt zich in vele mogelijke situaties. Zo blijft soms iets in de keel hangen tijdens het eten. Of een kind steekt uit nieuwsgierigheid iets in de mond wat blijft hangen in de luchtpijp. Maar ook bloedvat-, long-, en hartaandoeningen blokkeren mogelijk gedeeltelijk of geheel de luchtwegen. Wanneer de luchtwegen gedeeltelijk belemmerd zijn, lost het probleem zichzelf vaak op door de hoestreflex. Snel handelen is echter wel vereist bij een volledige belemmering omdat anders de vitale organen stilaan uitvallen door zuurstoftekort. Hiervoor zijn enkele EHBO-technieken mogelijk. Op deze manier voorkomt de helper dat de patiënt komt te overlijden aan de verstikkingsdood.
Te veel alcohol drinken is een risicofactor voor verstikking / Bron: Jarmoluk, PixabayTe veel alcohol drinken is een risicofactor voor verstikking / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Oorzaken

Verstikking treedt op wanneer de luchtwegen afgesloten zijn. Dit is het gevolg van vreemde voorwerpen die zich in de mond, de neus of de luchtpijp bevinden. De verstopping van de luchtwegen gebeurt ook wanneer de tong de keelholte verspert, wat af en toe optreedt bij bewusteloze patiënten. Daarnaast ontstaat soms druk op de luchtwegen waardoor ze geblokkeerd worden. Dit vindt plaats bij bijvoorbeeld een verhanging of wurging. Een tekort aan zuurstof of een teveel aan giftige gassen verhoogt ook de kansen op een verstikking. Ook allerlei hartaandoeningen, longaandoeningen en bloedvataandoeningen, medicatiegebruik, te veel alcohol drinken en elektrocutie veroorzaken mogelijk verstikking.

Symptomen

Gedeeltelijke belemmering van de luchtwegen

Bij een gedeeltelijke belemmering van de luchtwegen, kan de patiënt nog wel wat geluid voortbrengen. Hij heeft dan een piepende ademhaling of hij maakt een hijgend geluid. De patiënt verwijdert dan met de hoestreflex zelf het vreemde voorwerp uit de keel.

Volledige belemmering van de luchtwegen

Wanneer de luchtwegen volledig verstopt zijn, ontstaat ademnood bij de patiënt die probeert te happen naar adem. Hierdoor is hij in paniek en grijpt hij naar de keel. Spreken, huilen of hoesten is namelijk niet meer mogelijk. De ademhaling en het hart verliezen stilaan hun functie. De patiënt heeft tevens een blauwe gelaatskleur door een gebrek aan zuurstof in het bloed (medische term: anoxemie). De huidskleur is blauwrood bij verstikking door koolmonoxide (carboxyhemoglobine is rood). Het gelaat is gezwollen en tevens heeft de patiënt uitpuilende ogen (exoftalmie). Bij verstikking verliest een patiënt vroegtijdig het bewustzijn door tekort aan zuurstof in de hersenen. De huid voelt koud aan en ziet er bleek uit. Het lichaam probeert namelijk om zoveel mogelijk zuurstof naar de hersenen te krijgen.

Eerste hulp bij verstikking

De helper belt eerst de hulpdiensten. Hij bekijkt de oorzaak van de verstikking en neemt zo mogelijk eerst de oorzaak weg. Hij haalt de patiënt weg uit het onveilige milieu. Wel zorgt hij ook voor zijn eigen veiligheid als blijkt dat de verstikking het gevolg is van de inademing van een gas. Wanneer de verstikking het gevolg is van elektrocutie, verplaatst de helper de patiënt van de stroomgeleider, maar hij moet uiteraard ook hierbij letten op zijn eigen veiligheid en zich voldoende beschermen. De helper zorgt daarna voor frisse lucht en maakt de kledingstukken los van de patiënt.

Patiënt is bij bewustzijn

Bevindt zich een vreemd voorwerp in de keel en is de patiënt nog bij bewustzijn, dan verwijdert de helper dit met een lepelende beweging. De helper duwt de duim via de wang tussen de kaken van de patiënt tijdens deze beweging, omdat de patiënt mogelijk bijt in een reflex. Wanneer het voorwerp dan nog aanwezig is, gaat de helper naast en een beetje naast en achter het slachtoffer staan. Dit is misschien moeilijk voor te stellen, maar de helper staat hierbij op ongeveer 135 graden als een hele cirkel 360 graden bedraagt. De helper plaatst hierbij een hand op de borst van de patiënt. Hij laat de patiënt naar voren buigen en geeft dan met de muis van de hand vijf stevige stoten tussen de schouderbladen. Bevindt het voorwerp zich nog in de keel, dan geeft de helper vijf buikstoten. Een andere manier is om de patiënt op een stoel te laten zitten of recht te laten staan waarbij de helper het Heimlich-manoeuvre uitoefent. De helper gaat dan achter de patiënt staan en plaatst de handen rond de buik van het slachtoffer. Hij maakt een vuist met een hand en buigt de patiënt voorover. Hij plaatst de vuist tussen de navel en de onderkant van het borstbeen. Daarna neemt hij met de andere hand de vuist vast. Vervolgens trekt hij beide handen met een ruk schuin omhoog naar zichzelf. Dit doet hij ook vijf keer kort achter elkaar. Vaak komt dan het vreemde voorwerp spontaan uit de mond.

Patiënt is bewusteloos

De helper legt de patiënt op de rug met het hoofd opzij. Hij plaatst de muis van de hand tussen de navel en het borstbeen. Daarna drukt hij snel en krachtig de hand omhoog in de richting van het borstbeen. Hij let ook op de mond want als zich hierin slijm (sputum) bevindt, verwijdert hij dit. Ademt de patiënt niet meer, dan past de helper reanimatie toe.

EHBO: Zeker niet doen

De helper verwijdert het voorwerp niet met de vingers of met een pincet als dit zich in de keel bevindt, omdat hij dit zo mogelijk nog dieper in de keel duwt. Voorts past de helper het Heimlich-manoeuvre zeker niet toe bij zwangere vrouwen en kinderen die jonger zijn dan één jaar.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
EHBO bevriezingEHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een o…
Eerste Hulp Bij OngelukkenEerste Hulp Bij OngelukkenEHBO, ofwel Eerste Hulp Bij Ongelukken of Eerst Hulp Bij Ongevallen, is hulp die door niet professionals wordt gegeven.…
EHBO - brandwondenEHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een o…
Hulp aan gewonden bij een auto ongelukHulp aan gewonden bij een auto ongelukHet verkeersreglement verplicht elke persoon die betrokken is bij een ongeval dat lichamelijk letsel heeft veroorzaakt.…
De EHBO-app kan je leven reddenDe EHBO-app kan je leven reddenEen EHBO-app. Het is inmiddels tijdens de aardbeving in Haiti bewezen dat zo'n app levens kan redden. In Nederland heeft…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: InspiredImages, Pixabay
  • Eerste Hulp Bij Ongelukken, Uitgeverij: VeBeS in samenwerking met het Vlaamse Kruis, uitgave: februari 2013, digitale uitgave dus paginanummer onbekend, geraadpleegd op 18 augustus 2016
  • EHBO - Eerste Hulp Bij Ongevallen, Auteur: Paul Broos, Stefaan Nijs, Redactie : P. Broos, Sigrid Nijs, M. Sabbe, Uitgever: Uitgeverij Acco, 9789033457845, mei 2005, vijfde herziene uitgave: 2011, ISBN: 9789033457845, blz. 163-164, geraadpleegd op 18 augustus 2016
  • EHBO Snelgids, Auteur: Elly van der Meijden, Redactie: Dr. A. Nijland, Uitgever: Reality Bites Publishing B.V., ISBN: 9789490783273, eerste druk: maart 2012, blz. 42-43, geraadpleegd op 18 augustus 2016
  • Hygiëne & EHBO, Docente: Ann Eyskens, Departement Handelswetenschappen en Bedrijfskunde, Thomas More Turnhout, 3 Bachelor Office Management, Medical Management Assistant, Academiejaar 2013-2014, digitale cursus dus paginanummer onbekend, geraadpleegd op 18 augustus 2016
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay

Reageer op het artikel "EHBO bij verstikking (belemmering van luchtwegen)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: EHBO
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!