GRACILE-syndroom: Dodelijke aandoening met groeiachterstand

GRACILE-syndroom: Dodelijke aandoening met groeiachterstand Het GRACILE-syndroom is een ernstige genetische aandoening die vóór de geboorte begint. GRACILE staat voor de karakteristieke kenmerken van de aandoening met name een groeiachterstand, aminoacidurie (aminozuren in de urine), cholestase (galstuwing), ijzerstapeling, lactaatacidose en een vroegtijdig overlijden. Door de ernstige complicaties veroorzaakt door het GRACILE-syndroom, overleven baby's met deze aandoening niet langer dan een paar dagen of maanden. Een behandeling is anno juli 2020 niet voorhanden voor de dodelijke ziekte. De ziekte werd tot slot voor het eerst gerapporteerd in de medische literatuur door Fellman et al. in 1998.

Synoniemen GRACILE-syndroom

Voor het GRACILE-syndroom zijn enkele synoniemen bekend:
  • Fellman disease
  • Fellman syndrome
  • Finnish lactic acidosis with hepatic hemosiderosis
  • Finnish lethal neonatal metabolic syndrome
  • Finse lactaatacidose met hemosiderose in de lever
  • GRACILE syndrome
  • groeivertraging, aminozuururie, cholestase, ijzerstapeling, lactaatacidose en vroegtijdig overlijden
  • het Fellman-syndroom
  • het Fins dodelijk neonataal metabool syndroom

Epidemiologie

Ongeveer 1 op de 50.000 levendgeborenen Finse mensen komt ter wereld met het GRACILE-syndroom. Ook in het Verenigd Koninklijk en Zweden zijn patiënten met de erfelijke aandoening aanwezig, maar lang niet zo veel als in Finland. Anno juli 2020 zijn in totaal enkele tientallen patiënten gerapporteerd in de medische literatuur sinds de beschrijving van de ziekte in de medische literatuur (1998).

Oorzaken

Het GRACILE-syndroom resulteert uit een puntmutatie (wijziging) in het BCS1L-gen op chromosoom 2. Het BCS1L-gen is verantwoordelijk voor de productie van het BCS1L-eiwit in de mitochondriën (energieproducerende cellen). Door schade aan de mitochondriën maakt het lichaam te weinig energie aan, waardoor diverse lichaamsfuncties aangetast worden (vooral de lever en de nieren bij het GRACILE-syndroom). Het GRACILE-syndroom kent een autosomaal recessief overervingspatroon.

Symptomen

GRACILE is een acroniem dat staat voor groeiachterstand, aminozuuracidurie (aminozuren in de urine), cholestase, ijzerstapeling, lactaatacidose en vroegtijdig overlijden (early death). Vóór de geboorte is de groei van de foetus abnormaal traag. Deze langzame groei leidt tot een kleinere dan gemiddelde pasgeborene die moeite heeft om normaal te groeien. Patiënten met het GRACILE-syndroom hebben mogelijk een breed scala aan symptomen die bij alle patiënten variëren in ernst en hoeveelheid.

80% - 99% van de patiënten met het GRACILE-syndroom heeft ten minste één van volgende tekenen
  • aminoacidurie: Baby’s ervaren nierproblemen die leiden tot een teveel aan aminozuren (bepaalde moleculen).
  • cholestase (galstuwing door een vernauwing van de galwegen): Patiënten hebben een verminderd vermogen om gal te produceren en af te scheiden.
  • de dood in de vroege volwassenheid
  • een verhoogd serumferritine
  • een verhoogd serumijzer
  • een verhoogd serumpyruvaat
  • een verhoogde ijzerconcentratie in de lever
  • een verminderde transferrine-verzadiging
  • gehoorstoornissen
  • het renale Fanconi-syndroom (aandoening aan de nierbuisjes)
  • intra-uteriene (in de baarmoeder) groeivertraging
  • lactaatacidose (opbouw van lactaat = melkzuur in het bloed): Tijdens de eerste levensdag hebben zuigelingen met het GRACILE-syndroom een ophoping van melkzuur in het lichaam.
  • levercirrose
  • leversteatose
  • neonatale hypotonie (verlaagde spierspanning die ontstaat rond de geboorte)

Diagnose en onderzoeken

Een bloedonderzoek onthult diverse afwijkingen. Voor de geboorte is een prenataal genetisch onderzoek mogelijk om het GRACILE-syndroom te diagnosticeren. Ook na de geboorte is een genetisch onderzoek mogelijk.

Behandeling

Voor patiënten met deze aandoening is er geen behandeling of genezing mogelijk anno juli 2020. De arts kan de symptomen wel verlichten, al verlengt dit de levensduur niet. Zo is de arts bijvoorbeeld in staat om de hoeveelheid ijzer in het lichaam en de hoeveelheid aminozuren in de urine te verlagen. Lactaatacidose verbetert hierdoor ook een beetje.

Prognose van genetische aandoening

De vooruitzichten voor baby’s met het GRACILE-syndroom zijn uiterst slecht. Een deel van de patiënten overlijdt binnen een paar dagen, maar de meerderheid van de pasgeborenen met het GRACILE-syndroom overlijdt binnen de eerste paar maanden van het leven.
© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Lactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloedLactaatacidose: Opbouw van lactaat (melkzuur) in het bloedLactaatacidose is een aandoening waarbij zich lactaat (zuurrest van melkzuur) in het lichaam opbouwt en het niet snel ge…
Syndroom van (De Toni-)FanconiSyndroom van (De Toni-)FanconiHet syndroom van Fanconi wordt gekenmerkt door een aantal stoffen zoals Kalium, fosfaat, en Magnesium, die door de niere…
Fanconi-syndroom: Aandoening van nierbuisjesFanconi-syndroom: Aandoening van nierbuisjesHet Fanconi-syndroom is een aangeboren of verworven stofwisselingsziekte die ook op latere leeftijd mogelijk is. Normaal…
Kearns Sayre Syndroom: een zeldzame spierziekteKearns Sayre Syndroom: een zeldzame spierziekteHet Kearns Sayre syndroom (KSS) is een vorm van mitochondriële myopathie. Deze aandoening is een stofwisselingsziekte wa…

Erytropoëtische protoporfyrie: Symptomen aan huid en leverErytropoëtische protoporfyrie: Symptomen aan huid en leverErytropoëtische protoporfyrie (EPP) is een zeldzame erfelijke stofwisselingsziekte die resulteert uit een tekort aan het…
Acute en ‘verborgen’ symptomen van lawaaidoofheidAcute en ‘verborgen’ symptomen van lawaaidoofheidSlechthorendheid kan ontstaan door langdurige blootstelling aan lawaai. In veel gevallen is de gehoorschade dan permanen…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 6 juli 2020:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • GRACILE Syndrome, a Lethal Metabolic Disorder with Iron Overload, Is Caused by a Point Mutation in BCS1L, https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0002929707603711
  • GRACILE syndrome, https://ghr.nlm.nih.gov/condition/gracile-syndrome
  • GRACILE SYNDROME, https://www.omim.org/entry/603358
  • GRACILE syndroom, https://erfelijkheid.nl/ziektes/gracile-syndroom
  • GRACILE-syndroom, https://www.orpha.net/consor/cgi-bin/OC_Exp.php?Expert=53693

Reageer op het artikel "GRACILE-syndroom: Dodelijke aandoening met groeiachterstand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 07-07-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!