InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Baarmoeder: Soorten aandoeningen aan uterus bij vrouwen

Baarmoeder: Soorten aandoeningen aan uterus bij vrouwen

Baarmoeder: Soorten aandoeningen aan uterus bij vrouwen Sommige vrouwen ervaren een probleem met de baarmoeder (uterus) zoals een bloeding tussen de menstruatie of na de geslachtsgemeenschap. Dit is te wijten aan diverse meestal goedaardige aandoeningen, zoals vleesbomen, poliepen, en een vergroting van de baarmoeder (baarmoederhyperplasie). Baarmoederproblemen ontstaan echter mogelijk ook door baarmoederkanker. Een abnormale vaginale afscheiding, abnormale vaginale bloedingen en pijn zijn enkele bekende symptomen van een probleem met de uterus. De behandeling is afhankelijk van de oorzaak en bestaat meestal uit een afwachtend beleid, medicatie, een medische procedure en/of chirurgie.

Pijnstillers verlichten de symptomen van adenomyose / Bron: Stevepb, PixabayPijnstillers verlichten de symptomen van adenomyose / Bron: Stevepb, Pixabay

Adenomyose en pijn en bloedingen door verdikte baarmoeder

Adenomyose is een complexe gynaecologische aandoening die bij veel vrouwen mogelijk slopende pijn en hevige bloedingen veroorzaakt. Adenomyose treedt op wanneer cellen die de binnenzijde van de baarmoeder begrenzen zich abnormaal in de baarmoederwand bevinden (myometrium). Dit resulteert in een vergrote baarmoeder. De meest effectieve behandeling is een laparoscopische hysterectomie (chirurgische verwijdering van baarmoeder) waardoor een vrouw geneest van adenomyose. Voor vrouwen die hun vruchtbaarheid willen behouden, zijn pijnstillende medicijnen beschikbaar voor het verlichten van de pijn.

Asherman-syndroom en verklevingen in uterus

Soms blijven verklevingen (littekens) achter naar chirurgie, radiotherapie of een letsel aan het baarmoedergebied. Dit staat bekend als het Asherman-syndroom. Symptomen komen meestal niet tot uiting, maar sommige vrouwen kampen met milde bloedingen tijdens de maandstonden. De aandoening verhoogt tevens het risico op onvruchtbaarheid en een miskraam. Vrouwen met ernstige symptomen kampen met pijn of infecties. Een goede observatie en begeleiding tijdens de zwangerschap is nodig zodat de kans op een miskraam geminimaliseerd wordt.

Baarmoederkanker

Baarmoederkanker treft alleen vrouwen. Kanker die in de baarmoederwand begint, wordt endometrium- of baarmoederkanker genoemd. Kanker die in de spierlagen van de baarmoeder begint, staat bekend als een uterussarcoom.

Oorzaken en risicofactoren

Net als andere vormen van kanker is baarmoederkanker niet besmettelijk. De exacte oorzaak van baarmoederkanker is nog niet bekend anno mei 2019. Het komt het meest voor bij vrouwen in de leeftijd tussen 50 en 64 jaar en na de menopauze. Risicofactoren omvatten overgewicht, genetische factoren, hormoonvervangende therapie na de menopauze, geen kinderen hebben of niet zwanger zijn geweest, het Cowden-syndroom of het polycystisch ovariumsyndroom (PCOS) hebben gehad.

Symptomen

Een vrouw met baarmoederkanker kampt met abnormale vaginale bloedingen. Ze ervaart met andere woorden bloedingen tussen de maandstonden, zwaardere maandstonden dan normaal en een abnormale vaginale afscheiding. Andere symptomen van baarmoederkanker bestaan uit krampen in het bekkengebied, pijn in de onderbuik, rug of benen en ongemak of pijn tijdens geslachtsgemeenschap.

Behandeling

Het soort behandeling en de duur hangt af van de grootte en locatie van de tumor. De behandeling bestaat uit hormonale therapie, chemotherapie, radiotherapie en/of chirurgie.

Baarmoederverzakking

Spieren en gewrichtsbanden ondersteunen normaal gesproken de baarmoeder en houden deze op zijn plek. Wanneer deze structuren verzwakken komt de baarmoeder dichtbij de blaas terecht en ontstaat een zogenaamde baarmoederverzakking (uterusprolaps). Deze baarmoederaandoening treedt vaak op bij het verouderen. Urine-incontinentie, pijn tijdens en na de geslachtsgemeenschap zijn bekende symptomen van een baarmoederverzakking. Chirurgie behandelt een verzakking van de baarmoeder. In ernstige gevallen is een hysterectomie nodig.

Bekkenontsteking

Bij een pelvic inflammatory disease (bekkenontsteking, PID) zijn de eileiders, de eierstokken, de baarmoeder, de baarmoederhals en de vagina geïnfecteerd. Veelal ligt een seksueel overdraagbare aandoening aan de basis van de bacteriële infectie van de voortplantingsorganen, al zijn ook andere oorzaken bekend. Bekkenpijn, lage rugpijn, een abnormaal vaginale afscheiding, abnormaal vaginaal bloedverlies, pijn bij het plassen, braken en koorts zijn enkele symptomen van een ontsteking van het bekkengebied. De arts zet zo snel mogelijk een antibioticabehandeling in omdat de infectie anders leidt tot onvruchtbaarheid en chronische pijn.

Congenitale baarmoedermisvorming leidt mogelijk tot zwangerschapscomplicaties / Bron: PublicDomainPictures, PixabayCongenitale baarmoedermisvorming leidt mogelijk tot zwangerschapscomplicaties / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Congenitale baarmoedermisvorming

Een vrouw heeft soms een abnormaal gevormde baarmoeder, wat mogelijk zwangerschapscomplicaties zoals een miskraam met zich meebrengt. Een CT-scan, echografie of zwangerschapsechografie onthullen deze aangeboren afwijking. Een afwachtend beleid is meestal voldoende bij vrouwen met een aangeboren misvorming van de baarmoeder.

Endometriose

Bij endometriose groeit het weefsel dat normaal de baarmoeder vormt, buiten de baarmoeder zoals bijvoorbeeld op de darm. Vaak maar niet altijd hebben vrouwen met endometriose ook endometriumhyperplasie. Het nemen van pijnstillers vermindert de symptomen. Ook een hormonale behandeling en chirurgie is inzetbaar.

Endometriumhyperplasie

Endometriumhyperplasie is een aandoening waarbij een overmatige groei van de cellen van het endometrium (de binnenwand van de baarmoeder) leidt tot een te dikke baarmoederbekleding. Deze verdikking resulteert in abnormale bloedingen. De goedaardige aandoening ontaardt soms in baarmoederkanker, vooral wanneer endometriumhyperplasie optreedt in combinatie met adenomyose (groei van het endometriumweefsel in de spierwand van de baarmoeder).

Poliepen

Baarmoederpoliepen zijn kleine, goedaardige gezwelletjes die zich in de baarmoeder bevinden. Veel vrouwen ervaren deze poliepen in de uterus. Ze hebben een onbekende oorzaak anno mei 2019, maar zwaarlijvigheid, een oudere leeftijd of het nemen van vervangende hormonen na de menopauze zijn enkele risicofactoren. Baarmoederpoliepen gaan mogelijk gepaard met spotting tussen menstruaties, pijn, hevige menstruatiebloedingen, en een bloeding na de geslachtsgemeenschap. De grootte varieert van een sesamzaadje tot een golfbal. Af en toe ontaarden poliepen in de baarmoeder in baarmoederkanker en daarom verwijdert de arts deze (polypectomie) via een hysteroscopie. Indien een vrouw nog niet in de menopauze vertoeft en geen tekenen ervaart door de poliepen, volgt vaak een afwachtend beleid. Een tijdelijke verlichting van de klachten gebeurt door middel van medicatie.

Retrograde baarmoeder

Bij een retrograde baarmoeder kantelt de baarmoeder naar de achterkant van de wervelkolom. Dit veroorzaakt bij de meeste vrouwen geen symptomen en ook zwangerschapscomplicaties komen hierdoor zelden tot stand. Een standaard gynaecologisch onderzoek onthult meestal deze afwijking.

Vleesbomen (fibromen)

In de baarmoederwand bevinden zich mogelijk kleine tot grote goedaardige gezwellen, zogenaamde vleesbomen. Hormonale en genetische factoren spelen een rol bij de totstandkoming van fibromen. Niet altijd veroorzaken vleesbomen symptomen maar vrouwen met tekenen ervaren onder andere constipatie, een buik- en baarmoedervergroting, een pijnlijke menstruatie en andere menstruatieproblemen, plasproblemen en onvruchtbaarheid. Diverse niet-invasieve en invasieve behandelingsopties zijn beschikbaar voor het verwijderen van vleesbomen. Indien het niet mogelijk is om de vleesbomen via een hysteroscopie te verwijderen, volgt een myomectomie (chirurgische verwijdering van fibromen uit baarmoeder) of heel soms een hysterectomie.

Geassocieerde symptomen

Bekende symptomen van baarmoederaandoeningen zijn:
  • bekkenpijn of ongemak
  • een onregelmatige menstruatie
  • een vaginale afscheiding
  • een vergrote buik
  • lage rugpijn
  • moeilijkheden om zwanger worden
  • plasproblemen

Diagnose en onderzoeken

Om de oorzaak van een probleem met de baarmoeder te identificeren, voert een arts één of meer onderzoeken uit.

Dilatatie en curettage (D&C)

Dit onderzoek voert de arts uit onder algemene verdoving. De gynaecoloog rekt de baarmoederhals uit zodat hij een instrument kan inbrengen om weefselmonsters uit de bekleding van de baarmoeder te verwijderen voor verder onderzoek. Na een D&C hebben de meeste vrouwen gedurende één dag pijn die doet denken aan menstruatiepijn.

Hysteroscopie

De arts is dankzij een hysteroscopie in staat om de baarmoeder te zien. De arts plaatst een dunne, flexibele buis met aan het einde een lampje door de vagina in de baarmoeder. Hij neemt tijdens dit inwendig kijkonderzoek van de baarmoeder tevens weefselmonsters (endometriumbiopsie). Meestal vindt dit onderzoek poliklinisch plaats onder een plaatselijke verdoving (de patiënt is wakker). Na het onderzoek ervaart een vrouw nog één of enkele dagen milde bloedingen.

Hysterosonografie

Een hysterosonografie is een beeldvormend onderzoek. De arts plaatst eerst vloeistof in de baarmoederholte. Tegelijkertijd voert hij een echografie uit.

Transvaginale echografie

De arts plaatst bij een transvaginale echografie voorzichtig een klein apparaatje in de vagina. Via geluidsgolven wordt een beeld gevormd van de binnenkant van de baarmoeder. Dit onderzoek is mogelijk ongemakkelijk voor een vrouw maar is niet pijnlijk.

De arts voert soms een bloedonderzoek uit / Bron: Frolicsomepl, PixabayDe arts voert soms een bloedonderzoek uit / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Andere onderzoeken

Andere onderzoeken die een arts inzet voor het identificeren van de oorzaak van een baarmoederprobleem zijn:

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Baarmoederontsteking: symptomen, oorzaken en behandelingBaarmoederontsteking: symptomen, oorzaken en behandelingBaarmoederontsteking kan bij vrouwen de volgende symptomen en klachten veroorzaken: lichte koorts; hoofdpijn; algehele m…
Verzakking baarmoeder: symptomen en behandelingVerzakking baarmoeder: symptomen en behandelingDe meeste vrouwen krijgen tijdens hun leven te maken met een of meer aandoeningen van de vrouwelijke voortplantingsorgan…
Leven met kanker: BaarmoederkankerLeven met kanker: BaarmoederkankerJaarlijks krijgen 1.600 vrouwen baarmoederkanker. Er bestaan drie vormen van deze kanker. De symptomen zijn vaak goed wa…
Vergrote baarmoeder: symptomen, oorzaak en behandelingVergrote baarmoeder: symptomen, oorzaak en behandelingEen gezwollen, vergrote baarmoeder kan komen door zwangerschap of door een onderliggende aandoening. Een normale baarmoe…
Het ontstaan van baarmoederkankerHet ontstaan van baarmoederkankerBaarmoederkanker is een kwaadaardige aandoening van het slijmvlies van de baarmoederholte. Baarmoederkanker kan leiden t…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 28 mei 2019:
  • Adenomyosis, https://innovativegyn.com/conditions/adenomyosis/
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Uterine Cancers Information, Treatment & Support, https://www.canteen.org.au/cancer-information/cancer-types/reproductive-cancers/cancer-of-the-uterus/
  • Uterine diseases, https://medlineplus.gov/uterinediseases.html
  • VAAK VOORKOMENDE AANDOENINGEN DIE VAN INVLOED KUNNEN ZIJN OP DE BAARMOEDER, https://nl.diphealth.com/574-common-uterine-conditions-symptoms-and-treatment-3521135-61
  • What conditions can affect the uterus?, https://www.sharecare.com/health/female-reproductive-disorders/what-conditions-affect-uterus
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay

Reageer op het artikel "Baarmoeder: Soorten aandoeningen aan uterus bij vrouwen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 15-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!