InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Encefalopathie: Ziekte, stoornis of schade aan hersenen

Encefalopathie: Ziekte, stoornis of schade aan hersenen

Encefalopathie: Ziekte, stoornis of schade aan hersenen Encefalopathie staat voor een ziekte, stoornis of schade aan de hersenen. De term verwijst naar tijdelijke of permanente situaties waarbij de structuur of functie van de hersenen aangetast is. Het belangrijkste symptoom van encefalopathie is een verandering in de mentale toestand van een patiënt, maar ook lichamelijke tekenen komen voor zoals vermoeidheid, spierzwakte en bevingen. Er zijn verschillende soorten encefalopathie, met verschillende oorzaken. Encefalopathie is soms eveneens een complicatie van een andere aandoening.

Oorzaken en soorten encefalopathie

Er zijn veel soorten encefalopathie die te groeperen zijn op basis van de oorzaak. Problemen met de hersenen ontstaan door een lichamelijk letsel, een infectie of andere medische aandoeningen.

Erfelijke aandoeningen

Sommige vormen van encefalopathie zijn het gevolg van genetische aandoeningen. Een patiënt ervaart sneller de ziekte wanneer een familielid ook lijdt aan een hersenaandoening. Twee voorbeelden van erfelijke aandoeningen die leiden tot encefalopathie zijn glycine-encefalopathie en Hashimoto’s encefalopathie.

Glycine-encefalopathie
Glycine-encefalopathie treedt op wanneer te veel van het aminozuur glycine in de hersenen aanwezig is, waardoor de hersenfunctie is getroffen. De symptomen verschijnen bij baby’s meestal kort na de geboorte.

Hashimoto’s encefalopathie
Hashimoto’s encefalopathie heeft betrekking op een auto-immuunziekte waarbij de schildklier is aangetast, met name de ziekte van Hashimoto (verminderde schildklierfunctie). De precieze oorzaak van Hashimoto's encefalopathie is onbekend anno december 2018, wellicht is de ziekte erfelijk.

Gifstoffen

Als zich toxines (gifstoffen) in het bloed ophopen die uiteindelijk de hersenen bereiken, veroorzaken ze hersenschade. Dit is mogelijk het gevolg van een onderliggende aandoening, een infectie of de blootstelling aan toxische chemicaliën.

Er zijn drie soorten encefalopathie gekoppeld aan toxines:
  • Hepatische encefalopathie: Dit gebeurt als door een leverziekte toxines worden opgebouwd in het bloed van een patiënt.
  • Toxische metabole encefalopathie: Dit komt voor wanneer de hersenfunctie beschadigd wordt door toxische chemicaliën, of een chemische onbalans veroorzaakt door een infectie.
  • Uremische encefalopathie: Dit is het gevolg van uremische toxines die zich in het bloed ophopen als een patiënt nierfalen heeft.

Hoge bloeddruk

Als een patiënt geen behandeling voor een hoge bloeddruk krijgt, leidt dit mogelijk tot een zwelling in de hersenen. Wanneer dit resulteert in een hersenletsel, is in medische termen sprake van hypertensieve encefalopathie.

Lichamelijk letsel

Wanneer encefalopathie het gevolg is van een herhaald trauma, staat dit bekend als ‘chronische traumatische encefalopathie’. Een trauma aan het hoofd leidt tot zenuwbeschadiging waardoor de hersenfunctie getroffen is. Chronische traumatische encefalopathie ontwikkelt zich na meerdere hersentrauma's of herhaalde verwondingen. Deze resulteren uit een reeks ongelukken of slagen op het hoofd. Militairen of contactsporters hebben mogelijk een hoger risico op chronische traumatische encefalopathie.

Prionziekten

Infectieuze encefalopathie is het meest ernstige type encefalopathie. Het is soms het gevolg van een zeldzame groep aandoeningen die beter bekend staan als prionziekten of overdraagbare spongiforme encefalopathieën. Deze progressieve ziekten zijn gekoppeld aan de mutatie (wijziging) van het eiwit prion. Prionziekten zijn neurogeneratief. Dit betekent dat ze de hersenen beschadigen en ervoor zorgen dat de functie van de hersenen na verloop van tijd verslechtert. Het belangrijkste kenmerk van een prionziekte zijn kleine gaatjes in de hersenen waardoor de hersenen een sponsachtig uiterlijk krijgen.

Voorbeelden van prionziekten die leiden tot infectieuze encefalopathie omvatten:

Tekort aan zuurstof

Als de hersenen niet genoeg zuurstof krijgen, loopt een patiënt hersenschade op. Encefalopathie die op deze manier ontstaat, staat bekend als ‘hypoxische ischemische encefalopathie’.

Alcoholmisbruik leidt mogelijk tot een vitamine B1-tekort / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik leidt mogelijk tot een vitamine B1-tekort / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Vitamine B1-tekort

Wanneer een patiënt een vitamine B1-tekort heeft, krijgt hij te maken met Wernicke encefalopathie. Een vitamine B1-tekort is het gevolg van alcoholmisbruik, ondervoeding of malabsorptie (problemen om voedsel in de darm te absorberen).

Encefalopathie versus encefalitis

Encefalopathie en encefalitis (ontsteking van hersenen) tasten beiden de hersenen aan, maar er zijn aanzienlijke verschillen. Encefalitis verwijst naar een ontsteking in de hersenen, die vaak het gevolg is van een virale infectie. Bij encefalopathie ontstaat een permanente of tijdelijke hersenbeschadiging, hersenstoornis of hersenziekte. De functie of structuur van de hersenen is hierbij getroffen. Mogelijk is encefalopathie ook degeneratief.

Symptomen van verminderde hersenfunctie

Mentale tekenen

Het belangrijkste symptoom van encefalopathie is een veranderde mentale toestand. Volgende symptomen komen hierbij tot uiting:
  • concentratieproblemen
  • moeite om alert te blijven
  • persoonlijkheidsveranderingen
  • problemen met het denken of verwerken van informatie
  • vergeetachtigheid
  • verwardheid

Deze symptomen verergeren mogelijk in de loop van de tijd. De progressie hangt af van het type en de ernst van de encefalopathie.

Lichamelijke tekenen

Naast een veranderde mentale toestand, ervaart een patiënt mogelijk volgende lichamelijke tekenen:

Een bloedonderzoek is vaak nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is vaak nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

Als een patiënt symptomen van encefalopathie heeft, moet hij onmiddellijk een arts raadplegen. De arts zet volgende onderzoeken in om een diagnose te stellen:

De resultaten van deze onderzoeken onthullen de aanwezigheid, het type en de onderliggende oorzaak van de encefalopathie.

Behandeling van hersenbeschadiging

Zodra een arts de oorzaak van de encefalopathie van een patiënt heeft bepaald, start hij de meest geschikte behandeling op. Diverse medicijnen vertragen de progressie van de schade. Soms is een operatie nodig. Als een patiënt epileptische aanvallen heeft, zet de arts anti-epileptica in.

Prognose van aandoening aan hersenen

Artsen zijn vaak in staat om encefalopathie te behandelen waardoor veel patiënten volledig herstellen. Dankzij de behandeling is het dus mogelijk om de verminderde hersenfunctie terug te draaien. Bepaalde vormen van encefalopathie zijn echter levensbedreigend. Infectieuze encefalopathie veroorzaakt door een prionziekte is een voorbeeld van ernstige encefalopathie. Prionziekten zijn zeldzaam, maar ze leiden altijd tot de dood. Sommige patiënten met ernstige encefalopathie ontwikkelen eveneens permanente hersenbeschadiging.

Complicaties van hersenschade

Ernstige encefalopathie leidt mogelijk tot een verlies van bewustzijn of coma. In zeldzame gevallen leidt encefalopathie tot permanente hersenbeschadiging of de dood.

Het eten van een gezonde, evenwichtige voeding is aanbevolen / Bron: Jill111, PixabayHet eten van een gezonde, evenwichtige voeding is aanbevolen / Bron: Jill111, Pixabay

Preventie van stoornis, schade of ziekte aan hersenen

Niet alle vormen van encefalopathie zijn te voorkomen. Een patiënt verlaagt het risico op deze hersenaandoening door een gezonde, evenwichtige voeding te nuttigen, minder alcohol te consumeren en de blootstelling aan giftige chemicaliën te vermijden.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hepatische encefalopat: oorzaken, symptomen en behandelingHepatische encefalopat: oorzaken, symptomen en behandelingHepatische encefalopathie, ook leverencefalopathie genoemd, is een aandoening die wordt veroorzaakt door een zieke lever…
Ziekte van de hersenen: encefalopathieZiekte van de hersenen: encefalopathieHersenziekte: creutzfeldt, alzheimer, BSE, parkinson, kuru, gerstmann. Er zijn verschillende hersenziekten met allemaal…
Alzheimer: verschil met andere vormen van dementieHet is belangrijk voor artsen om het verschil tussen de ziekte van Alzheimer en andere vormen van dementie te kunnen zie…
Wat is het Wernicke-Korsakoff syndroom?Wat is het Wernicke-Korsakoff syndroom?Het Wernicke-Korsakoff syndroom is een gevolg van een tekort aan thiamine (vitamine B) en kan veroorzaakt worden door ja…
Beroepsziekte: toxische encefalopathieToxische encefalopathie is een neurologische aandoening die op kan treden na (langdurige of hevige) blootstelling aan gi…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Geralt, Pixabay
  • Geraadpleegd op 15 december 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Encefalopathy, https://acphospitalist.org/archives/2010/09/coding.htm
  • Encefalopathy, https://www.emedicinehealth.com/encephalopathy/article_em.htm
  • Encefalopathy, https://www.healthline.com/health/hepatic-encephalopathy
  • Encefalopathy, https://www.medicinenet.com/encephalopathy/article.htm
  • What to know about encephalopathy, https://www.medicalnewstoday.com/articles/324008.php
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Encefalopathie: Ziekte, stoornis of schade aan hersenen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 04-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hersenaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!