InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hepatische encefalopathie: Hersenaandoening door leverziekte

Hepatische encefalopathie: Hersenaandoening door leverziekte

Hepatische encefalopathie: Hersenaandoening door leverziekte Patiënten met een chronische leverziekte ervaren mogelijk diverse wijzigingen inzake het gedrag, de stemming, de spraak, de slaap of de beweging. Deze symptomen wijzen mogelijk op hepatische encefalopathie, een progressieve aandoening die het gevolg is van een opeenhoping van toxines (gifstoffen) in de hersenen als gevolg van een gevorderde leverziekte. Diverse mentale en fysieke tekenen verschijnen bij de progressieve hersenaandoening. Medicijnen en veranderingen in de levensstijl zijn nodig voor het behandelen van deze ziekte, en daarnaast is een goede ondersteuning belangrijk. De vooruitzichten hangen tot slot af van het stadium waarop de behandeling is ingezet.

Oorzaken van hersenaandoening door leverschade

De lever heeft verschillende taken, zoals schadelijke chemicaliën uit het lichaam verwijderen. Bij hepatische encefalopathie is de lever beschadigd door een ziekte zoals:

De lever werkt niet goed meer bij de neurologische aandoening, waardoor gifstoffen (ammoniak) in de bloedbaan terechtkomen en naar de hersenen reizen. Ze bouwen zich daar op en veroorzaken mentale en fysieke symptomen van hepatische encefalopathie.

Risicofactoren van hepatische encefalopathie

Aandoeningen

Verschillende aandoeningen dragen bij aan hepatische encefalopathie:
  • bloeding uit de darmen, de maag of de slokdarm
  • constipatie
  • een recente operatie of een recent trauma
  • een shunt die in de lever is geplaatst: Deze procedure helpt de bloedstroom om cirrose of een andere langdurige aandoening te behandelen. Door deze procedure is het mogelijk dat toxines de lever omzeilen en direct naar de hersenen te gaan.
  • elektrolytenstoornissen, vooral hypokaliëmie (tekort aan kalium in het bloed) na braken of het nemen van diuretica (plaspillen)
  • hepatitis (leverontsteking)
  • hypoxie (lage zuurstofniveaus)
  • infecties zoals een longontsteking
  • nierproblemen
  • uitdroging

Alcoholmisbruik draagt bij aan hepatische encefalopathie / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcoholmisbruik draagt bij aan hepatische encefalopathie / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Omgevingsfactoren

Ook diverse omgevingsfactoren zijn geassocieerd met de hersenaandoening:

Symptomen

De presentatie en ernst van hepatische encefalopathie is variabel. Soms zijn de symptomen constant aanwezig terwijl ze bij anderen komen en gaan. Verder treden de klachten soms geleidelijk en dan weer plots op.

Vergeetachtigheid komt voor bij de hersenaandoening / Bron: Geralt, PixabayVergeetachtigheid komt voor bij de hersenaandoening / Bron: Geralt, Pixabay

Mentale tekenen

Volgende mentale tekenen zijn mogelijk
  • angst
  • desinteresse in dingen of activiteiten
  • een plotselinge verandering in de persoonlijkheid of het gedrag
  • nervositeit of opwinding
  • niet reageren op pijnprikkels of andere soorten prikkels en een coma (in ernstige gevallen)
  • ongepast spreken of handelen ten opzichte van anderen
  • prikkelbaarheid
  • vergeetachtigheid
  • verwardheid
  • wijzigingen in de slaappatronen: overdag slaperig of ís avonds laat opblijven

Fysieke tekenen

Een aantal fysieke veranderingen verschijnen ook bij de hersenaandoening:

Een bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek is nodig / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

Het is in het beginstadium niet eenvoudig om de aandoening op te merken. Mogelijk merkt de patiënt zelf de gedrags- of bewegingswijzigingen niet op, maar is dit wel zichtbaar door vrienden en familie. De arts bevraagt de patiënt over de aanwezigheid van de leverziekte en de veranderingen in de persoonlijkheid. Hij voert een lichamelijk onderzoek uit om de tekenen op te sporen die gepaard gaan met de hersenaandoening. Verder is een bloedonderzoek nuttig omdat hepatische encefalopathie zich kenmerkt door hoge ammoniakgehaltes in het bloed. De lever haalt ammoniak namelijk niet uit de bloedsomloop.

Behandeling

Medicatie

De arts schrijft mogelijk twee soorten medicijnen voor die de toxines in het lichaam verminderen. Lactulose is een soort suiker waardoor de patiënt meer stoelgang aanmaakt. Hierdoor is het mogelijk om wat gifstoffen uit het lichaam te verwijderen, zoals ammoniak. Antibiotica doden bacteriën die gifstoffen aanmaken wanneer ze het voedsel verteren. Verdere behandelen antibiotica eventuele infecties. De arts kijkt ook naar de eventueel onderliggende aandoening en de symptomen die hiermee geassocieerd gaan, en behandelt ook deze.

Levensstijl

Verder zijn aanpassingen in de voeding nodig. Veel vlees eten verhoogt het ammoniakgehalte in het bloed, dus de patiënt moet dit beperken. Hij moet echter wel voldoende eiwitten uit andere voedingsbronnen krijgen. Zuivel en groenten zijn daarom goede alternatieven. Deze bevorderen bovendien de stoelgang waardoor het mogelijk is om ammoniak uit het lichaam te verdrijven. De patiënt moet voorts vaak kleine maaltijden in plaats van drie grote per dag eten. Alcohol mag de patiënt niet drinken want zelfs een beetje alcohol leidt tot leverschade.

Ondersteuning

Ondersteuning van lotgenoten maar ook professionele psychische ondersteuning is nuttig voor patiënten met een gevorderde leverziekte en hepatische encefalopathie. Verder is het nuttig om familie, vrienden en hulpverleners in te schakelen om thuis hulp te bieden.

Prognose

De symptomen van hepatische encefalopathie zijn in een vroeg stadium dankzij de juiste behandeling nog te verlichten. Patiënten met chronische hepatische encefalopathie hebben een betere prognose dan patiënten met de acute vorm van de aandoening.

Complicaties

Wanneer de patiënt pas in een laat stadium een behandeling krijgt bij hepatische encefalopathie, resulteert dit in volgende mogelijke onomkeerbare complicaties:

Preventie van hersenstoornis bij chronische leverziekte

Leverziekte

Een leverziekte voorkomen is mogelijk door:
  • alcohol te beperken of met mate te consumeren
  • een gezond gewicht te handhaven
  • geen besmette naalden te delen
  • vetrijke voedingsmiddelen te vermijden

Een goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, PixabayEen goede handhygiëne is noodzakelijk / Bron: Gentle07, Pixabay

Virale hepatitis

Om virale hepatitis te voorkomen moet de patiënt
  • de handen goed wassen na het gebruik van het toilet of het verwisselen van een luier
  • geen besmette naalden delen
  • nauw contact met patiënten vermijden die lijden aan virale hepatitis
  • zich laten vaccineren tegen hepatitis A en hepatitis B

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Hepatische encefalopat: oorzaken, symptomen en behandelingHepatische encefalopat: oorzaken, symptomen en behandelingHepatische encefalopathie, ook leverencefalopathie genoemd, is een aandoening die wordt veroorzaakt door een zieke lever…
Hepatische encefalopathie: stoornissen door leverziektenHepatische encefalopathie: stoornissen door leverziektenIndien de lever slecht tot niet werkt, dan zal in het lichaam het bloedammoniakgehalte snel stijgen. Ammoniak is voor de…
Ziekte van de hersenen: encefalopathieZiekte van de hersenen: encefalopathieHersenziekte: creutzfeldt, alzheimer, BSE, parkinson, kuru, gerstmann. Er zijn verschillende hersenziekten met allemaal…
Wat is het Wernicke-Korsakoff syndroom?Wat is het Wernicke-Korsakoff syndroom?Het Wernicke-Korsakoff syndroom is een gevolg van een tekort aan thiamine (vitamine B) en kan veroorzaakt worden door ja…
Beroepsziekte: toxische encefalopathieToxische encefalopathie is een neurologische aandoening die op kan treden na (langdurige of hevige) blootstelling aan gi…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 10 augustus 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hepatic Encephalopathy, http://www.clevelandclinicmeded.com/medicalpubs/diseasemanagement/hepatology/hepatic-encephalopathy/
  • Hepatic Encephalopathy, https://rarediseases.org/rare-diseases/hepatic-encephalopathy/
  • Hepatic Encephalopathy, https://www.healthline.com/health/hepatic-encephalopathy-2
  • Hepatic Encephalopathy, https://www.webmd.com/brain/hepatic-encephalopathy-overview#1
  • Loss of brain function - liver disease, https://medlineplus.gov/ency/article/000302.htm
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Gentle07, Pixabay

Reageer op het artikel "Hepatische encefalopathie: Hersenaandoening door leverziekte"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 04-11-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!