InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Wijnvlek (huid): symptomen, oorzaak en behandeling (laseren)

Wijnvlek (huid): symptomen, oorzaak en behandeling (laseren)

Wijnvlek (huid): symptomen, oorzaak en behandeling (laseren) Een wijnvlek is een aangeboren, goedaardige vaatafwijking die gekenmerkt wordt door te sterk uitgezette bloedvaatjes in de huid. De medische benaming van een wijnvlek is 'naevus flammeus'. Een wijnvlek is een aangeboren en normaal gesproken goedaardige huidafwijking. Als gevolg van een overmatige groei van bloedvaten aan de oppervlakte van de huid, ontstaat er een roodachtig paarse verkleuring van de huid. Een wijnvlek gaat niet spontaan in regressie, zoals een 'ooievaarsbeet' wel doet. Behandeling van een wijnvlek bestaat uit camouflage en/of lasertherapie. In het verleden zijn diverse methoden gebruikt om een wijnvlek te verwijderen, maar het verwijderen van een wijnvlek door middel van laseren is het meest effectief gebleken.

Wijnvlek


Wat is een wijnvlek op de huid?

Een wijnvlek is een congenitale (aangeboren), goedaardige huidafwijking, welke bestaat uit uitgezette of verwijde bloedvaten in de huid en zichtbaar is als een scherp begrensde, aanvankelijk lichtrode en later wijnrode tot zelfs paarse, macula. De term 'macula' wordt in de dermatologie gebruikt voor een kleurverandering van de huid, zonder dat de huid afwijkingen vertoont. Soms kan het aangedane gebied vanaf jongs af aan al wat dikker c.q. verhevener zijn dan de omliggende huid. Dit wordt 'hypertrofie' genoemd.

Wijnvlek bij een volwassene: Michail Gorbatsjov / Bron: Defense Threat Reduction Agency, Wikimedia Commons (Publiek domein)Wijnvlek bij een volwassene: Michail Gorbatsjov / Bron: Defense Threat Reduction Agency, Wikimedia Commons (Publiek domein)
De vlek groeit in omvang naarmate het kind groeit; de vlek groeit met de huid mee. De vlek kan overal optreden, maar is meestal gelokaliseerd in de hoofd-halsregio. Een geboortevlek als naevus flammeus kan sociaal-emotioneel een zware wissel trekken op de persoon in kwestie, vooral wanneer deze een behoorlijke omvang heeft en goed zichtbaar is. Daar komt bij dat in de huidige tijd sterke nadruk wordt gelegd op het uiterlijk.

Vóórkomen

Een wijnvlek komt bij 1:300 van de geborenen wereldwijd voor. Er is een gelijke verdeling tussen de beide seksen.

Een bekend persoon met een wijnvlek is Michail Gorbatsjov (zie foto), president van de Sovjet-Unie (USSR) van 1990 tot 1991 en bekend van de termen 'perestrojka' en 'glasnost', hetgeen respectievelijk 'hervorming' en 'openheid' betekent.

Oorzaak van een wijnvlek

Een wijnvlek is een aandoening van de haarvaten (capillairen), die verwijd zijn. De oorzaak is (nog) niet bekend. Erfelijkheid lijkt in bepaalde gevallen een rol te spelen. In een wijnvlek werken de zenuwen die de bloedvaten controleren niet goed, dus ze zijn permanent verwijd. Het resultaat is dat de huid er rood uitziet. Gewoonlijk bevindt een wijnvlek zich ergens in het gezicht, de nek, de hoofdhuid of het bovenste gedeelte van de romp.

Wijnvlek in het gezicht van een baby / Bron: ArturroD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Wijnvlek in het gezicht van een baby / Bron: ArturroD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen van een wijnvlek

Huid

Een wijnvlek kan op het gehele lichaam optreden, maar meestal komt het eenzijdig voor op het gezicht of de hals. Een wijnvlek kan echter ook voorkomen op je hand, arm, been of voet. De onderliggende huid vertoont geen afwijkingen. Bij een wijnvlek is alleen sprake van een kleurverandering van de huid.

Omvang

De grootte van een naevus flammeus is bij elk kind verschillend. Het kan gaan om een kleine vlek, maar het kan ook zijn dat de helft van het gezicht ermee bedekt is. De vlek groeit met de huid mee, maar groeit zelf niet.

Kleur

De huidafwijking involueert niet en blijft dus gedurende het hele leven aanwezig. Aanvankelijk zijn ze vaak plat en meestal duidelijk begrensd. De laesies kunnen veranderen van roze in de kinderjaren tot (wijn)rood in de vroege volwassenheid tot diep paars tijdens de middelbare leeftijd. De naevus wordt bij het voortschrijden der jaren niet alleen paarser, maar ook steeds dikker en te dientengevolge moeilijker te behandelen.

Bloeden

Een enkele keer komt het voor dat een wijnvlek spontaan gaat bloeden, vaak als gevolg van een granuloma pyogenicum. Een 'granuloma pyogenicum' is een wratachtige uitstulping of huidgezwel dat ontstaat door snelle aangroei van haarvaten en bij aanraking zeer snel kan bloeden.

Syndroom

Een wijnvlek komt meestal geïsoleerd voor, maar kan ook onderdeel uitmaken van een aangeboren syndroom, zoals het syndroom van Sturge-Weber of het syndroom van Klippel-Trenaunay.

Complicaties

Ongeveer 1 op de 100 baby's die geboren zijn met een wijnvlek in het gezicht heeft last van het oog of de hersenen. Als 1 op de 300 baby's een wijnvlek heeft en 1 op de 100 heeft complicaties, dan kun je nagaan hoe zeldzaam deze problemen zijn: zij hebben slechts betrekking op 1 op de 30.000 baby's.
  • Oogproblemen: deze kunnen zich ontwikkelen als de wijnvlek zich op het ooglidgebied bevindt. Als een kind een wijnvlek heeft naast een oog, zal een oogspecialist het kind regelmatig controleren totdat hij of zij volwassen is.
  • Hersenafwijkingen: zijn een ongebruikelijke associatie bij wijnvlekken in het gezicht. Dit is te wijten aan uitgebreide bloedvatafwijkingen in de hersenen (het Sturge Weber syndroom). Epilepsie en andere problemen kunnen zich dan ontwikkelen.
  • Wervelkolomafwijkingen en spataderen kunnen andere bijkomende problemen zijn.

De overgrote meerderheid van de kinderen met wijnvlekken heeft deze complicaties niet.

Onderzoek en diagnose

Er is geen specifieke test om een wijnvlek vast te stellen. De diagnose wordt op het oog gesteld. Een biopsie is normaal gesproken niet nodig. Een wijnvlek moet niet worden verward met een 'ooievaarsbeet' die bijna de helft van de baby's heeft, in hun nek. Dit vervaagt ongeveer na een jaar en is volledig ongevaarlijk.

Vervolgonderzoek
Een wijnvlek is soms (hoewel zeer zelden) een teken van een andere medische aandoening of syndroom. Zo moeten wijnvlekken op of bij het oog of op het voorhoofd worden gecontroleerd. Dat komt omdat ze kunnen worden geassocieerd met het Sturge Weber syndroom die problemen veroorzaakt zoals epileptische aanvallen, ontwikkelingsachterstanden en leerstoornissen. Vlekken op de oogleden kunnen leiden tot glaucoom, dat het gezichtsvermogen kan beïnvloeden en tot blindheid kan leiden als het onbehandeld blijft.

Differentiële diagnose
Vergelijkbare ziektebeelden zijn:

Behandeling van een wijnvlek

Behandeling kan bestaan uit camouflage en/of lasertherapie. Er zijn in het verleden veel behandelingen uitgeprobeerd voor wijnvlekken, zoals het bevriezen, chirurgie en bestraling. Het is gebleken dat lasertherapie tot dusverre de meest succesvolle behandeling is, met de minste nadelen. Het is de enige methode die de kleine bloedvaten in de huid kan vernietigen, zonder noemenswaardige schade aan de huid aan te richten.

Camouflage

Desgewenst kan een persoon met een wijnvlek camouflagecrème gebruiken. Deze zijn verkrijgbaar in een groot aantal kleuren en kunnen worden afgestemd op de huidskleur van de persoon. Meestal wordt de crème aan het einde van d edag verwijderd met een reinigingsmiddel.

Laserbehandeling

Het type laser dat gebruikt wordt om een wijnvlek te verwijderen, is afhankelijk van de leeftijd van de persoon en de bijzondere kenmerken van de wijnvlek. Oudere vlekken zijn niet moeilijker te behandelen, zoals soms gedacht wordt. Uitgebreid onderzoek binnen de afdeling plastische chirurgie van het Academisch Medisch Centrum of AMC te Amsterdam, heeft aangetoond dat de behandeling van de wijnvlek op kinderleeftijd niet tot een beter resultaat leidt dan behandeling op volwassen leeftijd. Vlekken op het gezicht reageren over het algemeen beter op lasertherapie dan die op de armen, benen, of op de romp.

Zelfzorg

Wijnvlekken kunnen soms erg droog worden. Het is daarom belangrijk om een vochtinbrengende crème te gebruiken. Zorg er ook voor dat je de dokter belt als de wijnvlek van je kind gaat bloeden, pijn doet, jeukt of geïnfecteerd raakt. Als de wijnvlek is behandeld met laserchirurgie, wrijf dan niet over het gebied en maak het voorzichtig schoon met lauw water. De arts kan een zalf voorschrijven om te helpen bij het herstel en de genezing en om infectie te helpen voorkomen.

Preventie

Wijnvlekken kunnen niet worden voorkomen; ze worden niet veroorzaakt door wat een moeder tijdens de zwangerschap heeft gedaan.

Lees verder

© 2011 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wijnvlek, naevus flammeusDe medische term voor een wijnvlek is een naevus flammeus. In het Engels wordt het ook wel een "port-wine stain" genoemd…
Hoe ontstaat een wijnvlek in de huid?Hoe ontstaat een wijnvlek in de huid?Een wijnvlek op het gezicht kan iemands leven behoorlijk beïnvloeden. Door te wijde bloedvaatjes stroomt er relatief mee…
Wijnvlekken in het gezichtBaby's kunnen geboren worden met een zogenaamde wijnvlek, in medische termen naevus flammeus genoemd. Dit is een verkleu…
Moedervlek, wijnvlek en pigmentvlekMoedervlek, wijnvlek en pigmentvlekMoedervlekken, wijnvlekken en pigmentvlekken kunnen als zeer storend worden ervaren. Ze komen voor op alle delen van het…
Huidziekten: enkele minder bekende vormenHuidziekten: enkele minder bekende vormenHuidziekten zijn alle aandoeningen aan het haar, de nagels en de huid. Er is bijna niemand die nog nooit iets aan de hui…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Aamartinez0626, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0/bewerkt)
  • Dr. R.I.F. van der Waal, prof. dr. H.A.M. Neumann (red.): Praktische dermatologie - Klinische atlas met 470 afbeeldingen in kleur, Prelum uitgevers, Houten, 2009.
  • Kidshealth. Port-Wine Stains. http://kidshealth.org/en/parents/port-wine-stains.html (ingezien op 8-12-2017)
  • Patient.info. Port-wine Stain - Causes and Symptoms. https://patient.info/health/port-wine-stain-leaflet/causes-and-symptoms (ingezien op 8-12-2017)
  • Patient.info. Port-wine Stain - Diagnosis. https://patient.info/health/port-wine-stain-leaflet/diagnosis (ingezien op 8-12-2017)
  • Afbeelding bron 1: Defense Threat Reduction Agency, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: ArturroD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Wijnvlek (huid): symptomen, oorzaak en behandeling (laseren)"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Celina, 31-08-2018 18:20 #2
Ik heb een wijnvlek onder mijn lip hij is roze en word donkerder als ik ziek ben of moe ben waar kan ik hem laten weg halen en wordt dat betaald door verzekering? Reactie infoteur, 19-09-2018
Een wijnvlek in het gelaat kan behandeld worden met lasertherapie. Het wordt vaak deels vergoed. Uw huisarts kan u verwijzen naar een dermatoloog.

Alies, 31-10-2013 10:39 #1
Als je bent geboren met een wijnvlek in het gezicht, hoe moet je dan omgaan met de zon? Is dat dan nog schadelijker voor je huid? Kan het dan open barsten? Reactie infoteur, 20-11-2013
De 'Great Ormond Street Hospital for Children' schrijft hierover ten aanzien van kinderen het volgende:

"Generally, port wine stains do not need any special treatment. However, they do need protection from the sun, as they can turn darker and browner if exposed to strong sunlight, especially after laser treatment. Use a high factor sun cream on all areas of exposed skin, and use a hat to protect your child’s face and/or an umbrella over the buggy or pushchair."

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 19-09-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Geboortevlekken
Bronnen en referenties: 7
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!